Projekt zgłosiła grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości pod przewodnictwem Kazimierza Gołojucha z Podkarpacia.

W projekcie uchwały przypomina się, że w marcu przyszłego roku przypadnie 80. rocznica zamordowania Rodziny Ulmów w Markowej na Podkarpaciu przez żandarmerię niemiecką. Ulmowie zostali zabici, gdyż ukrywali Żydów z rodzin Goldmanów, Didnerów i Grünfeldów.

"Rodzina Ulmów należy do licznego grona bohaterskich Polaków, którzy podczas II wojny światowej ratowali Żydów skazanych przez Niemców na zagładę. Ulmowie są uhonorowani wysokimi odznaczeniami Polski i Izraela, a 10 września 2023 roku zostaną ogłoszeni Błogosławionymi Kościoła Katolickiego"- głosi tekst proponowanej uchwały.

Tekst zawiera m.in. skróconą historię małżeństwa Józefa i Wiktorii Ulmów, podkreśla ich społeczne zaangażowanie w życie lokalnej wspólnoty. Przypomina, że prawdopodobnie w grudniu 1942 r. Ulmowie zostali poproszeni przez żydowskie rodziny o pomoc w ich ukryciu.

"Jakie motywy kierowały Ulmami? Była to bezinteresowna miłość bliźniego. Ulmowie ukrywali Żydów przez około 15 miesięcy. Niestety 24 marca 1944 r. w gospodarstwie pojawili się niemieccy żandarmi i zamordowali wpierw Żydów, następnie Józefa i Wiktorię oraz wszystkie ich dzieci" - napisano w uchwale.

Projekt uchwały podkreśla, że ustanowienie 2024 roku Rokiem Rodziny Ulmów powinno nastąpić "ze względu na szlachetność Rodziny Ulmów oraz wielkie i niezwykłe bohaterstwo".

"Ulmowie są w Polsce oraz poza jej granicami symbolem tych wszystkich, którzy oddali życie za pomoc prześladowanym przez Niemców Żydom" - podsumowuje projekt uchwały.

Tekst przypomina też, że w 1995 r. Rodzina Ulmów została uhonorowana przez Instytut Jad Waszem w Jerozolimie medalem i tytułem "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", a w 2010 r. przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego - Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

W 2016 r. otwarto w Markowej Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów, a od 2018 r. na wniosek prezydenta Andrzeja Dudy obchodzony jest, ustanowiony przez Sejm RP i Senat RP, Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką.

Uchwała przypomina ponadto, że w 2003 r. rozpoczął się proces beatyfikacyjny Józefa i Wiktorii Ulmów oraz ich siedmiorga dzieci. Uroczyste wyniesienie całej rodziny na ołtarze odbędzie się 10 września w Markowej.