Reklama

Patrząc w niebo

Cefeusz

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Na wieczornym niebie widzimy jeszcze "spadające gwiazdy". Są to Orionidy, których najwięcej przypada zawsze ok. 21 października. Wydaje się, że wszystkie meteory nadlatują z jednego wspólnego punktu nieba, zwanego radiantem roju. Radiant Orionidów znajduje się w gwiazdozbiorze Oriona, który wschodzi teraz przed północą (szukamy go nisko nad południowo-wschodnim horyzontem). Meteoroidy są niewielkimi kawałkami skał lub ziaren pyłu, których bardzo dużo krąży pomiędzy planetami. Wpadają w naszą atmosferę z olbrzymią prędkością i dzięki tarciu rozgrzewają się i zaczynają świecić. Na niebie widzimy właśnie świecący ślad takiego niewielkiego obiektu i nazywamy go wówczas meteorem. Najczęściej tarcie powietrza spala te malutkie cząstki jeszcze zanim spadną na Ziemię. W czasie swej wędrówki wokół Słońca atmosfera Ziemi pochłania tysiące ton skał i pyłu z kosmosu. Większość tej materii krąży całymi strugami po orbitach wokół Słońca. Kiedy Ziemia natrafia na jeden z takich strumieni, oglądamy wspaniałe widowisko nazywane deszczem meteorów. Co roku nasza planeta natrafia na te same strumienie w tych samych dniach, więc nie zapomnijmy o Orionidach za rok.
Wieczorem Trójkąt Letni (Deneb-Wega-Altair) zniża się już do zachodniego horyzontu, a wysoko na południowym niebie widzimy znajome gwiazdozbiory Pegaza oraz Andromedy. Nisko nad północnym horyzontem Wielki Wóz, przy pomocy którego w znany nam już sposób znajdujemy Gwiazdę Polarną. Gdy "zadrzemy" głowę jeszcze wyżej, natrafimy na ciekawy gwiazdozbiór Cefeusza. Znajdziemy go obok znanej nam pięknej Kasjopei, której charakterystyczny kształt (literka "W") jest prawdziwą ozdobą październikowego nieba. Kasjopea była żoną Cefeusza, dlatego obydwa gwiazdozbiory są ze sobą związane nawet mitologicznie. Gwiazdozbiór Cefeusza nazywany również bywa "Domkiem Baby-Yagi". Faktycznie, gdy spojrzymy na mapkę "do
góry nogami", stwierdzimy podobieństwo do domku narysowanego niewprawną ręką. Dolna część Cefeusza sięga Drogi Mlecznej i znajduje się zawsze po przeciwnej stronie Gwiazdy Polarnej niż Wielka Niedźwiedzica. Ponieważ gwiazdozbiór ten nigdy nie zachodzi w naszych szerokościach geograficznych, możemy go obserwować (podobnie jak Kasjopeę) przez cały rok. Nad ranem Cefeusz znajdzie się już nisko nad północnym horyzontem, Wielki Wóz świeci zaś na niebie bardzo wysoko.
Najjaśniejszą gwiazdą w Cefeuszu jest Alderamin (tłum. z arabskiego - prawe ramię). Ta świecąca białą barwą gwiazda odległa jest od nas o 52 lata świetlne. Najciekawszą jednak gwiazdą jest " Delta Cefeusza" - jasny olbrzym, odległy o 652 lata świetlne od nas i posiadający nawet swojego towarzysza (można go zobaczyć przez lornetkę). Jest to pierwsza poznana gwiazda zmienna, od której ten typ gwiazd nazywamy cefeidami. Cefeidy są nawet 10 razy masywniejsze niż Słońce i tysiące razy od niego jaśniejsze. Puchną i kurczą się z określoną częstotliwością, zmieniając swoją powierzchnię i temperaturę, co jest właśnie przyczyną obserwowanych okresowych zmian ich jasności. Cefeidy służą do wyznaczania
odległości obiektów znajdujących się w naszej Galaktyce. Im jaśniejsza w rzeczywistości jest cefeida (tzn. im większą ma absolutną wielkość gwiazdową), tym okres jej zmienności jest dłuższy. Obserwując gwiazdę, obliczamy ten okres zmian i wówczas możemy podać jej absolutną wielkość gwiazdową. Tak wyznaczoną prawdziwą jasność porównujemy z jasnością przez nas obserwowaną, co pozwala nam wyznaczyć odległość do badanej gwiazdy. W naszej Galaktyce znamy ponad 600 cefeid, które zawsze już kojarzyć się będą z konstelacją Cefeusza. Od dzisiaj adres zamieszkania "Baby-Yagi" również przestał być dla Czytelników tajemnicą.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2000-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Bukowińskie Kolędowanie Górali Czadeckich

2026-01-11 11:00

[ TEMATY ]

Górale Czadeccy

Stanów

Bukowińskie Kolędowanie

Joanna Gorzelana

Bukowińskie Kolędowanie Górali Czadeckich

Bukowińskie Kolędowanie Górali Czadeckich

W mroźną sobotę 10 stycznia odbyło się Bukowińskie Kolędowanie Górali Czadeckich, potomków Polaków przybyłych po wojnie z Bukowiny.

Tradycyjnie kolędowanie rozpoczęło się w kościele - tym razem pw. św. Mikołaja w Stanowie - gdzie najpierw zebrani odmówili Różaniec za zmarłych Bukowińczyków. Później wszyscy uczestniczyli w uroczystej koncelebrowanej Eucharystii sprawowanej przez miejscowego proboszcza ks. Romana Malinowskiego, Kapelana Górali Czadeckich - ks. Jerzego Najdka i sympatyka wszystkich Bukowińczyków ks. Marka Chocieja CM. Następnie uczestnicy wydarzenia przeszli w korowodzie do miejscowej świetlicy na gorący poczęstunek, po którym wszyscy wrócili do kościoła, gdzie złożono sobie życzenia i podzielono się opłatkiem.
CZYTAJ DALEJ

PRAY4TEENS – adoptujesz nastolatka?

2026-01-11 13:30

[ TEMATY ]

duchowa adopcja

PRAY4TEENS

Red

Czy jedna duchowa adopcja może coś zmienić? Tak, właśnie skala „jeden na jeden” jest najbardziej realna i nigdy nie kłamie. Chociaż oczywiste jest, że depresji nie da się „zamodlić”, tak jak nie da się zamodlić złamanej nogi. Depresję trzeba leczyć.

Nie szukałam tego tematu. Przyszedł do mnie niejako sam. Kliknęłam „przypadkiem” — choć od lat wiem, że wszystko dzieje się tylko po coś – i trafiłam na stronę „PRAY4TEENS – duchowa adopcja nastolatków”. I na zaproszenie: 19 stycznia 2026 roku w Mistowie pod Warszawą w kościele pw. Matki Bożej Fatimskiej, o19:00 odbędzie się Błogosławiony Poniedziałek. Wieczór uwielbienia. Ale nie „kolejny”, podobny do wielu innych. To wieczór modlitwy wstawienniczej za nastolatków: tych, którzy zmagają się z kryzysem, depresją, myślami samobójczymi. I tych, którzy już są po drugiej stronie, bo odebrali sobie życie.
CZYTAJ DALEJ

Archidiecezja gnieźnieńska: zmiany personalne 2026

2026-01-12 09:49

[ TEMATY ]

archidiecezja gnieźnieńska

zmiany kapłanów

Archidiecezja gnieźnieńska

Z dniem 28 grudnia 2025 Prymas Polski abp Wojciech Polak mianował ks. Stanisława Drożyńskiego, proboszcza parafii pw. Świętego Ducha w Pobiedziskach, dziekanem dekanatu pobiedziskiego na okres kolejnych 5 lat.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję