W 50. rocznicę wydarzeń zielonogórskich została uczczona pamięć bohaterów tamtych dni. 30 maja w kościele pw. Matki Bożej Częstochowskiej na Mszy św. w intencji uczestników - ofiar wydarzeń zielonogórskich - zgromadzili się świadkowie i uczestnicy wydarzeń sprzed 50 lat, przedstawiciele parlamentu, władz państwowych i samorządowych, duchowieństwo oraz mieszkańcy Zielonej Góry.
We wspólnej modlitwie, obok abp. Józefa Michalika, uczestniczyli: bp Stefan Regmunt, bp Edward Dajczak - biskup koszalińsko-kołobrzeski, bp Marian Błażej Kruszyłowicz - biskup pomocniczy archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, bp Marek Jędraszewski - biskup pomocniczy archidiecezji poznańskiej, bp Paweł Socha, bp Adam Dyczkowski oraz członkowie kapituł katedralnej i konkatedralnej.
Uroczystość uświetniły chór parafii pw. Najświętszego Zbawiciela w Zielonej Górze i Orkiestra Wojskowa 11. Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej z Żagania.
Pamiątkowy monument
Reklama
Dla upamiętnienia tamtych dni został ufundowany monument. Wybrano projekt artysty Roberta Kai, który na budynku umieścił napis tłumaczący, co wydarzyło się 50 lat temu w Zielonej Górze:
„W latach 1945-60 budynek ten był domem parafialnym parafii pw. św. Jadwigi. 30 maja w obronie prawa Kościoła katolickiego do tego budynku mieszkańcy Zielonej Góry i okolicy wystąpili przeciw władzy komunistycznej. Siłowa konfrontacja z oddziałami milicji trwała kilka godzin. Wzięło w niej udział ok. 5 tys. osób. Byli ranni, spłonęły samochody milicyjne. Ponad 200 osób zostało aresztowanych, 178 stanęło przed sądami i zostało skazanych na kary do 5 lat więzienia. 40 osób ukarano w postępowaniu administracyjnym. Protest zielonogórski z 30 maja wpisał się w ciąg niewygasłego nigdy sprzeciwu narodu polskiego wobec narzuconej władzy komunistycznej, pozbawienia wolności i niepodległości. W 50. rocznicę to wielkie w polskiej historii miasta wydarzenie przypomina i utrwala miasto Zielona Góra”. Tekst ten można odczytać, patrząc przez judasza w kamiennych drzwiach. Prostokąt drzwi wraz z judaszem przywoływać ma system inwigilacji, izolacji i represji społeczeństwa w PRL-u.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
Zielonogórski bohater
Wiele ciepłych słów usłyszeli zielonogórzanie o pierwszym polskim proboszczu parafii pw. św. Jadwigi ks. kan. Kazimierzu Michalskim. - To był człowiek wielkiego ducha, wybitny kapłan, otwarty na wyzwania. Reprezentował ideę chrześcijańską, ideę otwarcia na wszystkich - mówił abp Józef Michalik.
Ks. kan. Kazimierz Michalski został pośmiertnie zrehabilitowany i odznaczony Orderem Odrodzenia Polski, który na ręce bp. Stefana Regmunta przekazał Piotr Kluza - podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości RP. Rada Miasta włączyła ks. kan. Michalskiego w poczet Honorowych Obywateli Miasta Zielona Góra.
Na pl. Powstańców Wlkp.
Pl. Powstańców Wielkopolskich - świadek wydarzeń z 1960 r. - po raz kolejny stał się miejscem zgromadzenia związanego z wydarzeniami zielonogórskimi. 30 maja stanęła tu scena, na której zasiedli muzycy Filharmonii Zielonogórskiej dbający o oprawę muzyczną uroczystości. Tu również przemawiali goście i gospodarze majowego wydarzenia.
- Tak jak 50 lat temu, dzisiaj też pada deszcz. Mimo to zgromadziliśmy się na tym historycznym już dziś placu - mówił Walerian Piotrowski, przewodniczący Obywatelskiego Komitetu Organizacyjnego Obchodów 50. Rocznicy Wydarzeń Zielonogórskich. - Chciałbym w imieniu współczesnych zielonogórzan wyrazić słowa największego szacunku uczestnikom tamtych wydarzeń. Wystąpili bowiem wtedy niejako wbrew nadziei, przeciwko sile władzy komunistycznej, w obronie tych wartości, w których byli wychowani.
Mecenas Piotrowski - były senator RP, był obrońcą w procesach skazanych za udział w wydarzeniach zielonogórskich. Został odznaczony pamiątkowym medalem Ministra Sprawiedliwości.
Na placu przed budyniem dzisiejszej filharmonii ponownie rozegrały się sceny bohaterskiej obrony Domu Katolickiego - zaprezentowane podczas widowiska słowno-muzycznego. „Obudzone miasto” to spektakl według scenariusza dr. Wojciecha Śmigielskiego w reżyserii Roberta Czechowskiego. W przedstawieniu wzięli udział aktorzy Teatru Lubuskiego, aktorzy zespołu „Klinika lalek” oraz dzieci ze Szkoły Podstawowej nr 11. Widowisko uliczne stworzono, opierając się na dokumentach oraz na wspomnieniach i relacjach uczestników zamieszek.
Koncert, debata i wystawy
Niedzielne wydarzenia na pl. Powstańców Wlkp. były uwieńczeniem obchodów rocznicy wydarzeń zielonogórskich.
W ramach obchodów rocznicy zostały przygotowane 3 wystawy okolicznościowe. Pierwszą z nich - „Zielona Góra 30 maja 1960 r.” otwarto 19 maja w Muzeum Ziemi Lubuskiej. 26 maja zaprezentowano wystawę w Senacie RP, a 29 maja nastąpiło otwarcie wystawy w Filharmonii Zielonogórskiej - „Konflikt o Dom Katolicki w świetle dokumentów”.
Również 29 maja odbył się koncert symfoniczny, podczas którego z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii pod batutą Czesława Grabowskiego wystąpiła skrzypaczka Anna Maria Staśkiewicz.
W ramach cyklu „Czwartki lubuskie” w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej miała miejsce debata naukowa nt. „Geneza i skutki wydarzeń zielonogórskich w dniu 30 maja 1960 r.”.
Jej celem było przedstawienie wydarzeń zielonogórskich przez historyków i naukowców z Uniwersytetu Zielonogórskiego, Archiwum Państwowego w Zielonej Górze, Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sulechowie oraz Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu.
Obchody 50. rocznicy wydarzeń zielonogórskich honorowym patronatem objęli: prezydent Rzeczypospolitej Polskiej śp. Lech Kaczyński, który miał uczestniczyć w uroczystościach, biskup diecezji zielonogórsko-gorzowskiej Stefan Regmunt, wojewoda lubuski Helena Hatka, marszałek województwa lubuskiego Marcin Jabłoński oraz prezydent Zielonej Góry Janusz Kubicki.