Kilka dni temu w jednej ze starych będzińskich kamienic przy ul. Potockiego dokonano sensacyjnego odkrycia. Natrafiono na synagogę Mizrachi, pochodzącą z przełomu XIX/XX w., o której wydawało się,
że nikt już nie pamięta.
W Będzinie do czasów wybuchu II wojny światowej istniała wielka synagoga stojąca nieopodal zamku. Najprawdopodobniej oprócz niej były jeszcze cztery mniejsze w domach bogatych Żydów. Tak wynika z relacji,
jakie przekazali niedawno prezesowi Fundacji Yona Adamowi Szydłowskiemu przedwojenni żydowscy mieszkańcy Będzina, obecnie mieszkający w Izraelu i USA.
- Pod koniec ubiegłego roku Liwer Menachem, mieszkający kiedyś przy ul. Małachowskiego w Będzinie, powiedział mi, że w jednej z kamienic przy ul. Potockiego znajdowała się synagoga. -
Byliśmy jednak pewni, że została zniszczona. Trzy tygodnie temu Szłamo Gołdowski, który przyjechał z USA do Będzina, zaprowadził mnie do oficyny kamienicy przy ul. Potockiego 3 i pokazał mi przy drzwiach
miejsce po mezuzie, czyli małym zwoju pergaminu, zawierającym fragmenty Tory. Wiedziałem, że za tymi drzwiami musi być coś niezwykłego - opowiada Adam Szydłowski. - Gołdowski dobrze zapamiętał
tę oficynę, gdyż często jako mały chłopiec bawił się w niej, podczas gdy jego ojciec modlił się tu w synagodze Mizrachi. Była ona ogólnodostępna. Najprawdopodobniej została wykonana i ufundowana podczas
budowy kamienicy przez właściciela budynku Winnera, najbogatszego Żyda w mieście. Cała oficyna miała charakter religijny. Oprócz synagogi, na piętrze znajdowała się tu mykwa, czyli żydowska łaźnia rytualna
i szkoła religijna. Natomiast pomieszczenia od strony ulicy były typowymi lokalami mieszkalnymi - informuje Adam Szydłowski. W odnalezionej synagodze, zaadaptowanej na dwie komórki, starsze panie
przechowywały opał na zimę. Nie zamalowały fresków, gdyż nie chciały niszczyć cennych śladów po poprzednich żydowskich właścicielach. Wiedziały, że znajdowała się tu świątynia żydowska.
Na ścianach widać kolorowe freski, przedstawiające symbole 12 pokoleń Izraela oraz napisy w języku hebrajskim, na ścianie wschodniej widnieje fragment słowa - „Jerozolima”. Duże
wrażenie robią dwa doskonale zachowane zdobione filary. - Freski mógł namalować Cygler, znany i ceniony malarz żydowski, artysta mieszkający w Będzinie, bo był on także autorem malowideł w wielkiej
synagodze - przypuszcza prezes Yony.
Kolejna ekipa konserwatorów zabytków obejrzy niezwykłe znalezisko i potwierdzi opinię dotyczącą daty powstania synagogi. W niedługim czasie miejsce to zostanie wpisane do rejestru zabytków. Dotychczasowe
właścicielki otrzymają zastępcze pomieszczenia, a synagoga przejdzie pod opiekę miasta. Potem najprawdopodobniej przejmie nad nią opiekę Fundacja Yona, która będzie starała się pozyskiwać fundusze na
jej renowację i utrzymanie. Ostatecznie synagoga będzie udostępniona do zwiedzania.
Zmiany wprowadzone w systemie edukacyjnym przez Koalicję 13 grudnia mogą w długim okresie przynieść negatywne konsekwencje zarówno dla polskiego społeczeństwa, jak i dla gospodarki – czytamy w „Raporcie o stanie edukacji w Polsce” przygotowanym przez think tank „Zespół Pracy dla Polski”. Autorzy raportu zwracają uwagę na "brak konsultacji społecznych i chaos organizacyjny" spowodowany zmianami w podstawie programowej, finansowaniu oświaty w Polsce czy "zaniedbaniami" w cyfryzacji edukacji.
W ocenie Zespołu przygotowującego dokument kluczowe treści, szczególnie z zakresu historii, literatury i przedmiotów ścisłych, zostały zredukowane lub zmienione, co podważa spójność edukacyjną oraz zaniedbuje rozwój kompetencji kluczowych dla przyszłości młodzieży. Wykreślone zagadnienia, takie jak z jednej strony ludobójstwo na Wołyniu (ostatecznie przywrócone pod naciskiem strony społecznej) czy z drugiej – nauka o blackoutach, mogą w dłuższej perspektywie na wielu poziomach obniżyć uczniów polskich uczniów. W biologii w szkole podstawowej wycięto: uczeń określa, w jakiej sytuacji dochodzi do konfliktu serologicznego i przewiduje jego skutki. W przedmiocie geografia w szkole podstawowej usunięto zapis uczeń: podaje przykłady osiągnięć Polaków w różnych dziedzinach życia społeczno-gospodarczego oraz sukcesów polskich przedsiębiorstw na arenie międzynarodowej, takie działanie może osłabić świadomość osiągnięć narodowych jak i zainteresowanie uczniów naukami ścisłymi oraz przedsiębiorczością. Dodatkowo, zredukowana lista lektur, która pomija dzieła kluczowe dla polskiej tożsamości kulturowej, ogranicza horyzonty intelektualne uczniów, co może prowadzić m.in. do zmniejszenia ich zdolności krytycznego myślenia.
Kard. Ryś: Ulmowie to ludzie, którzy w centrum swojej wiary postawili człowieka potrzebującego!
2024-09-09 20:37
Ks. Paweł Kłys
Ks. Paweł Kłys
- Ulmowie to ludzie, którzy w centrum swojej wiary postawili człowieka potrzebującego pytając o jego najgłębsze pragnienia, potrzeby, a nie zaspakajając ich tylko na chwilę, przyjmując ich do domu. Ulmowie czynią swoimi domownikami ludzi, którzy nie podzielali ich wiary, którzy dla wielu innych byli obcymi i niebezpiecznymi przybyszami – dla Ulmów byli braćmi- a za ich gościnę zapłacili najwyższą cenę. – mówił kardynał Ryś.
Podczas uroczystej Mszy świętej celebrowanej dziś wieczorem w parafii pw. Świętej Rodziny na łódzkim osiedlu Retkinia wprowadzono relikwie Błogosławionej Rodziny Ulmów z Markowej. Relikwie do ołtarza w procesji przyniosła jedna z parafianek poprzedzona małymi dziećmi, które w swoich rękach niosły czerwone róże symbolizujące męczeństwo Błogosławionych z Markowej.
Maturę zdało 92,5 proc. tegorocznych absolwentów liceów ogólnokształcących i 85,2 proc. tegorocznych absolwentów techników – poinformowała we wtorek Centralna Komisja Egzaminacyjna uwzględniając wyniki maturzystów zdających egzaminy w sesji majowej, czerwcowej i w poprawkowej w sierpniu.
Egzamin pisemny z j. polskiego zdało 97,3 proc. tegorocznych absolwentów liceów i 94,8 proc. absolwentów techników. Egzamin pisemny z matematyki zdało 93,7 proc. absolwentów liceów i 88,7 proc. absolwentów techników. Egzamin pisemny z j. angielskiego (najczęściej wybieranego języka obcego) zdało 97,6 proc. absolwentów liceów zdających egzamin z tego języka i 94,9 proc. absolwentów techników.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.