Reklama

Niedziela w Warszawie

Oto służebnica Pańska

W stolicy można zwiedzić dwie wystawy poświęcone Zwiastowaniu. Na ekspocyzję w podziemiach katedry warszawsko-praskiej zapraszaliśmy w poprzednim numerze. Poniżej polecamy wystawę w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej oraz przybliżamy, jak temat Ecce Ancilla Domini na przestrzeni wieków przedstawiali malarze.

Niedziela warszawska 48/2023, str. V

[ TEMATY ]

Muzeum Archidiecezji Warszawskiej

Archiwum MAW

„Zwiastowanie”, Stefania Daniel-Kossowska

„Zwiastowanie”, Stefania Daniel-Kossowska

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Wystawa scen Zwiastowania ze zbiorów MAW gromadzi ryciny, malarstwo i rzemiosło artystyczne od początku epoki nowożytnej do chwili obecnej. Największy zespół stanowi malarstwo XX w. Sztukę baroku reprezentują miedzioryty oraz złotnictwo. Ciekawym zabytkiem są przenośne ołtarzyki prawosławne ze scenami z życia Marii i Chrystusa, zawierającymi też przedstawienia Zwiastowania. Wyjątkowym dziełem prezentowanym przy ul. Dziekania 1 jest drzeworyt Albrechta Dürera „Zwiastowanie Marii”, z cyklu „Żywot Marii” (1502-05).

Zwiastowanie należy do jednej z częściej przedstawianych scen maryjnych. Dla jej rozpowszechnienia w sztuce przełomem był sobór w Efezie (431 r.), na którym ogłoszono dogmat o Marii jako Matce Boga.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Za najwcześniejszą scenę Zwiastowania uchodzi malowidło ścienne w Dura Europos w Syrii, (232-256 r.), ukazujące niewiastę przy studni.

Reklama

Wczesne przedstawienia Zwiastowania opierały się na tekstach Apokryfów, gdzie jest mowa o dwóch zwiastowaniach: pierwsze miało miejsce przy studni lub źródle, a drugie – gdy Maria przędła dla świątyni jerozolimskiej purpurę na zasłonę, która rozerwała się w chwili śmierci Chrystusa. Taka redakcja tematu pojawiła się na najwcześniejszym po soborze efeskim przedstawieniu Zwiastowania – mozaice na łuku tęczowym w Bazylice Santa Maria Maggiore w Rzymie (432-440 r.): Maria bogatym stroju, z diademem na głowie, siedzi na tronie zajęta przędzeniem purpury. Powyżej unoszą się gołębica i Archanioł Gabriel.

W średniowieczu obraz, adresowany do szerokiej społeczności, stanowił jedyną, poza kazaniami, powszechną formę przekazu treści religijnych. Sceny Zwiastowania zdobiły wnętrza kościołów jako kwatery poliptyków, mozaiki, malowidła ścienne, witraże, rzeźby portalowe, kapitele kolumn. Dla ówczesnych elit powstawały barwne iluminacje wypełniające karty rękopisów.

Źródłem dla przedstawień, poza Apokryfami były Ewangelia św. Łukasza i Legenda Aurea Jakuba de Voragine (ok. 1264). Artyści ukazywali dialog między Marią a Gabrielem. Postaciom towarzyszył Duch Święty – gołębica, a u góry wyłaniał się Bóg Ojciec.

W XV w. w sztuce Europy Zachodniej pojawiało się w scenach Zwiastowania Dzieciątko, niesione przez Archanioła lub zstępujące z góry w promieniu idącym od Boga Ojca.

U progu epoki nowożytnej scena Zwiastowania zostaje zlokalizowana w realistycznie oddanym pejzażu lub we wnętrzu. Archanioł zjawia się przed Marią z laską posłańca. Maria, w stroju mieszczańskim przeyrywa lekturę. Książka podkreśla duchowość Marii. Izbę wypełniają przedmioty codziennego użytku, mające często ukryte znaczenie. Nieodzownym elementem jest wypełniony czystą wodą wazon z białymi kwiatami – symbol dziewictwa Marii. Podobne znaczenie ma biały ręcznik.

Narracyjny realizm tych obrazów miał na celu przyciągnięcie uwagi widzów. W niektórych przedstawieniach Maria przebywa w namiocie, który stanowi przestrzeń zarezerwowaną dla świętości.

Artyści XX i XXI w. zmienili środki artystycznej wypowiedzi, ale nawiązywali, (choć niekiedy w sposób swobodny), do tradycyjnej ikonografii.

Autorka jest historykiem sztuki, kustoszem w MAW

2023-11-21 11:22

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

„Śląski Rembrandt” w Warszawie

Nie przegap! Już dzisiaj o godz. 16. na kanale YouTube Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego odbędzie się transmisja wernisażu wystawy „Willmann encore. Męczeństwa apostołów”.

Warszawska wystawa monograficzna Michaela Leopolda Willmanna (1630 – 1706) to pierwsze takie przedsięwzięcie w stolicy i wyjątkowa okazja do podziwiana dzieł światowej klasy artysty okresu baroku.
CZYTAJ DALEJ

Dziękczynienie za 2024 rok w Łagiewnikach

2025-01-01 20:00

Małgorzata Pabis

    W ostatni dzień roku kalendarzowego, podczas Mszy świętej po Godzinie Miłosierdzia, w łagiewnickiej Bazylice we wspólnej modlitwie dziękowano Panu Bogu za otrzymane łaski oraz zawierzono świat i każdego z nas Bożemu Miłosierdziu.

Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił ks. Zbigniew Bielas. Rektor Sanktuarium Bożego Miłosierdzia przypomniał, że 24 grudnia wieczorem papież Franciszek otworzył Drzwi Święte w Bazylice św. Piotra i rozpoczął Rok Jubileuszowy. Kapłan przywołał słowa Ojca Świętego z bulli Spes non confundit /Nadzieja zawieść nie może/: „Wszyscy mają nadzieję. Nadzieja jest obecna w sercu każdego człowieka jako pragnienie i oczekiwanie dobra, nawet jeśli nie wie, co przyniesie ze sobą jutro. Nieprzewidywalność przyszłości rodzi jednak niekiedy sprzeczne uczucia: od ufności do lęku, od pogody ducha do zniechęcenia, od pewności do zwątpienia. Często spotykamy osoby zniechęcone, które patrzą w przyszłość ze sceptycyzmem i pesymizmem, jakby nic nie mogło dać im szczęścia. Oby Jubileusz był dla wszystkich okazją do ożywienia nadziei”.
CZYTAJ DALEJ

Noworoczny Męski Różaniec w Piotrkowie Trybunalskim

2025-01-02 16:00

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

PKWP Polska

Tradycyjnie, w pierwszą sobotę, tj. 4 stycznia 2025 r., już po raz 70. ulicami Piotrkowa Trybunalskiego przejdzie Męski Różaniec. Organizatorzy zapraszają szczególnie ojców z synami.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję