Reklama

Niedziela Łódzka

Wyjątkowy czas

Wielowyznaniowa specyfika Łodzi, budowana w duchu ekumenizmu, nadaje miastu wyjątkowy charakter. Dziś, po 600 latach, warto ukazać miniony czas przez pryzmat jej życia religijnego.

Niedziela łódzka 31/2023, str. IV

[ TEMATY ]

ekumenizm

Ks. Paweł Kłys

Modlitwa ekumeniczna

Modlitwa ekumeniczna

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Król Władysław Jagiełło 29 lipca 1423 r. nadał Łodzi prawa miejskie. Zanim jednak Łódź została miastem, w II połowie XIV wieku wzniesiono pierwszy, niewielki, drewniany kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, a przed 1424 r. powołano przy nim parafię. Do lat 80. XIX wieku była do jedyna parafia w mieście.

Barwna historia Łodzi rozpoczyna się w latach 20. XIX wieku wraz z wyznaczeniem miasta jako stolicy okręgu przemysłowego. Jego twórcami byli głównie żydowscy oraz niemieccy fabrykanci. Miasto stało się wielowyznaniowym tyglem, gdzie na niewielkim obszarze obok siebie mieszkali katolicy, żydzi, protestanci oraz prawosławni.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Stolica trzech diecezji

Na specyfikę życia religijnego Łodzi wpłynęła m.in. XIX-wieczna struktura społeczna: bogaci fabrykanci – głównie protestanci i żydzi, oraz biedni robotnicy – katolicy. W latach 70. i 80. XIX wieku w krajobrazie łódzkim zaczęły dominować kominy fabryk, pałace ich właścicieli oraz kilkupiętrowe kamienice. W okolicy Starego Rynku wyrosła monumentalna synagoga, a na południu przy Nowym Rynku (dziś pl. Wolności) przygotowywano się do budowy nowego kościoła ewangelicko-augsburskiego św. Trójcy (dziś Zesłania Ducha Świętego). Drewniany kościół Wniebowzięcia NMP nie wpisywał się w ten dynamicznie postępujący proces urbanizacji. Stąd w 1886 r. rozpoczęto budowę nowej, murowanej świątyni.

W trakcie jej budowy narodził się swoisty dla Łodzi zwyczaj wspierania przez bogatych fabrykantów wszelkich inicjatyw sakralnych bez względu na religię czy wyznanie. Żydowski przedsiębiorca Izrael Poznański ufundował dla kościoła Wniebowzięcia NMP terakotową posadzkę. Innym przykładem wpisującym się w tę specyfikę była budowa cerkwi prawosławnej św. Aleksandra Newskiego, dzięki protekcji katolika Juliusza Heinzla oraz ewangelika Karola Scheiblera. Ten drugi nie żałował grosza w finansowaniu także budowy katolickiego kościoła Podwyższenia św. Krzyża oraz św. Stanisława Kostki (dzisiejszej katedry). Z kolei wdowa po luteraninie Juliuszu Kunitzerze przekazała część spadku po mężu parafii św. Kazimierza na budowę nowej świątyni.

Reklama

O mozaice życia religijnego miasta świadczy także fakt, iż Łódź na przestrzeni ostatnich 100 lat była siedzibą trzech (a obecnie dwóch) diecezji: od 1920 r. rzymskokatolickiej diecezji, a obecnie archidiecezji łódzkiej, od 1948 r. prawosławnej diecezji łódzko--poznańskiej, a w latach 1996 – 2010 także ewangelicko-augsburskiej diecezji warszawskiej.

Duszpasterstwo

Struktura społeczna Łodzi wpłynęła także na pracę duszpasterską katolickiego duchowieństwa. Ubodzy, pochodzący najczęściej spośród niewykwalifikowanych chłopów lub rzemieślników robotnicy stanowili dominującą grupę społeczną miasta. Działalność Kościoła wymagała zatem podjęcia odpowiednich inicjatyw charytatywnych. Zakładano m.in. bezpłatną kuchnię dla najbiedniejszych rodzin, ochronki dla dzieci oraz bibliotekę i szkołę dla łódzkich robotników.

Po 50-letnim okresie nazistowskiego reżimu i antyreligijnej sowieckiej indoktrynacji nastąpiła moralna odbudowa Kościoła w Łodzi. Po 1989 r. powołano 22 parafie (obecnie Łódź składa się z 65 wspólnot), troską otaczano los matek i ich dzieci (tworząc m.in. Fundusz Ochrony Macierzyństwa, Dom Samotnej Matki oraz Centrum Służby Rodzinie), powołano liczne stowarzyszenia i duszpasterstwa (m.in. Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży i Stowarzyszenie Rodzin Katolickich) oraz szkoły i uczelnie katolickie.

Łódzcy święci i błogosławieni

Dużą rolę na kondycję życia religijnego odgrywają także osoby, które swym postępowaniem wyznaczają drogę ku zbawieniu. W ciągu 600-letniej historii Łodzi wyniesiono na ołtarze trzech świętych i czterech błogosławionych, którzy byli związani z miastem.

Patronką Łodzi jest św. Siostra Faustyna Kowalska. Pobyt Apostołki Bożego Miłosierdzia w mieście był znaczący dla jej drogi do świętości. W 1924 r. podczas zabawy tanecznej w parku „Wenecja” (im. Słowackiego) ujrzała umęczonego Jezusa, a następnie udała się do katedry, gdzie modląc się przed Najświętszym Sakramentem usłyszała wezwanie i wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia.

Reklama

W 1922 r. do Łodzi przybyły siostry z założonego przez św. Urszulę Ledóchowską Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego, by zająć się katechizacją dzieci. Przy ul. Obywatelskiej wzniosły kościół, któremu obecnie patronuje założycielka zgromadzenia.

Pełnię Bożej miłości ukazał swą postawą św. Maksymilian Maria Kolbe, męczennik niemieckiego obozu Auschwitz, który oddał swe życie za współwięźnia w 1941 r. Krótko po jego narodzinach w 1894 r. cała rodzina przeniosła się do Łodzi, a potem do Pabianic. Święty patronuje franciszkańskiej parafii na Dąbrowie.

Z Łodzią związany był też bł. o. Rafał Chyliński, który przez ostatnie lata swego życia służył w podłódzkim wówczas klasztorze w Łagiewnikach opiekując się ubogimi i chorymi. Zmarł w 1741 r. Jego relikwie, złożone w łagiewnickim kościele są celem wielu pielgrzymek.

Ważną rolę w łódzkim społeczeństwie odegrała bł. s. Maria Karłowska, założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej. Będąc od 1927 r. w Łodzi przez kilka lat otaczała opieką dziewczęta trudniące się prostytucją. Przy ul. Tramwajowej założyła szpital dla kobiet chorych wenerycznie.

W latach 30. XX wieku z inicjatywy bł. o. Anastazego Pankiewicza na osiedlu Doły wzniesiono klasztor bernardynów wraz z kościołem i szkołą. Duchowny zginął w obozie koncentracyjnym w Dachau w 1942 r. Chcąc pomóc współwięźniowi wejść do ciężarówki, esesman pozbawił go dłoni, co było przyczyną jego śmierci.

Kolejnym męczennikiem II wojny światowej był urodzony w Łodzi bł. o. Herman Stępień. Podczas pacyfikacji przez Niemców wsi Pierszaje (Białoruś) w 1943 r. dobrowolnie przyłączył się do aresztowanych parafian, aby wraz z nimi zginąć z rąk okupanta.

Wielowyznaniowa specyfika Łodzi, budowana w duchu ekumenizmu na gruncie tolerancji i otwarcia na najbardziej potrzebujących, nadaje wyjątkowy charakter naszemu miastu. 600-letnią historię życia religijnego Łodzi zwieńczył papież Franciszek, honorując metropolitę łódzkiego abp. Grzegorza Rysia godnością kardynała.

2023-07-25 13:19

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Festiwal Ekumeniczny

Ekumeniczne koncerty, wystawy, spotkania i modlitwy składają się na 13. Festiwal Ekumeniczny, który zainaugurowano 23 czerwca w Muzeum Ustrońskim im. Jana Jarockiego.

CZYTAJ DALEJ

Ks. Olszewski usłyszał nowe zarzuty

2024-08-13 13:09

[ TEMATY ]

Ks. Michał Olszewski

zarzuty

Profeto

Portal wPolityce.pl ustalił, że prokuratura postawiła ks. Michałowi Olszewskiemu kolejne zarzuty. Chodzi o jego rzekome uczestnictwo w grupie przestępczej, do której należeć mieli poseł Marcin Romanowski oraz dwie urzędniczki z ministerstwa sprawiedliwości.

Ustawka prokuratury ma na celu możliwość złożenia wniosku o przedłużenie aresztu duchownemu. Jutro kończy się śledczym na to termin. O postawieniu nowych zarzutów nie poinformował dziś drugiego z obrońców ks. Olszewskiego mec. Michała Skwarzyńskiego. Z kolei mec. Krzysztof Wąsowski nazwał dzisiejsze zarzuty mianem absurdalnych. Sąd Apelacyjny w Warszawie orzekł, że ksiądz Olszewski opuści areszt 31 sierpnia. Widać, że prokuratura za wszelką cenę chce zmienić decyzję sądu, która była dla niej miażdżąca.

CZYTAJ DALEJ

Prezydent: w 1920 r. polski żołnierz obronił chrześcijaństwo przed sowieckim szaleństwem

2024-08-14 20:34

[ TEMATY ]

Andrzej Duda

PAP/Albert Zawada

Prezydent Andrzej Duda wskazał, że zwycięstwo Polski w Bitwie Warszawskiej oznaczało obronę chrześcijaństwa przed "nawałą komunizmu" i "sowieckim szaleństwem", które miało być niesione dalej na Zachód. Zatrzymał to polski żołnierz - swoim bohaterstwem, ale i swoją ofiarą - podkreślił.

"To jest niezwykle ważne, że polski żołnierz tutaj co roku co roku przychodzi, żeby zobaczyć, co to oznacza służyć ojczyźnie, żeby zobaczyć, jaka może być cena tej służby i jaka czasem musi być cena tej służby wtedy, kiedy trzeba stanąć do walki - czyli w istocie do tego, do czego żołnierz jest przeznaczony" - mówił prezydent Andrzej Duda podczas środowej uroczystości na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję