Reklama

Kalendarium niepodległości

Jak budowała się wolna Polska

Tydzień 29.
27 MAJA – 2 CZERWCA 1919

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

27 maja regularne wojska polskie przejęły Halicz i Stanisławów, co doprowadziło do utworzenia odcinka wspólnej granicy z Rumunią. Wojska ukraińskie zepchnięto do południowo-wschodniej części Tarnopolszczyzny. Ze względu na wyczerpanie żołnierzy i coraz bardziej stanowcze naciski koalicji 29 maja Wódz Naczelny wydał rozkaz o wstrzymaniu ofensywy w Małopolsce Wschodniej i rozpoczęciu rokowań ze stroną ukraińską. Dywizje gen. Józefa Hallera zostały przerzucone na granicę śląską, a on sam – zastąpiony na stanowisku przez gen. Wacława Iwaszkiewicza. Mimo tych zmian walki trwały, choć w znacznie wolniejszym tempie. 1 czerwca, z udziałem miejscowej ludności cywilnej, zajęto Tarnopol.

Na zachodnich rubieżach kraju sytuacja była bardzo napięta. 29 maja delegacja niemiecka przedłożyła konferencji pokojowej memoriał odrzucający warunki pokoju. Francja rozpoczęła przygotowania do ewentualnego wznowienia działań wojennych. Niemcy skoncentrowali na Śląsku, Pomorzu, w Prusach Wschodnich, a nawet na Litwie kilka silnych grup uderzeniowych, planując atak skierowany w stronę Warszawy. Celem operacji pod kryptonimem „Frühlingssonne” („Wiosenne Słońce”) była likwidacja państwa polskiego.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Gdańsk, który miał być odłączony od Niemiec, został zamieniony w obóz warowny – władze zarządziły regularne ćwiczenia wojskowe z udziałem lotnictwa, artylerii oraz grup gazowych i ogniowych. Miejscowy Grenzschutz liczył ok. 30 tys. wyszkolonych żołnierzy. Na czele tak zorganizowanego „ruchu obrony praw narodu niemieckiego” stał komendant garnizonu gdańskiego. Panujące w mieście nastroje groziły rozruchami – ludność miasta wyrażała swój sprzeciw wobec postanowień traktatu pokojowego w licznych manifestacjach ulicznych.

Do obrony zachodnich rubieży polskie dowództwo mogło użyć zaledwie 17 dywizji piechoty i 5 brygad jazdy, w większości przerzuconych ze wschodu. Utworzono z nich 5 antyniemieckich frontów pod rozkazami wybitnych dowódców polskich, a także francuskich służących w Błękitnej Armii. Dowództwo nad całością sił powierzono gen. Paulowi Henrysowi, szefowi Francuskiej Misji Wojskowej w Polsce. Podjęto również prace fortyfikacyjne, mimo że dramatycznie brakowało odpowiedniej liczby brygad artylerii.

Na konferencji pokojowej w Paryżu narastała niechęć części koalicjantów wobec Polaków. Członek delegacji brytyjskiej Jan Smuts w liście do premiera Davida Lloyda George’a napisał: „Jestem przekonany, że powiększając niesłusznie Polskę, nie tylko obalamy wyrok historii, ale popełniamy kardynalny błąd, który jeszcze zemści się w toku dziejów... Nawet teraz, kiedy Konferencja obraduje, Polacy stawiają opór Wielkim Mocarstwom, a co dopiero pokaże się w przyszłości, jeśli nastąpi rozłam wśród mocarstw albo jeśli wezmą się one za łby?”.

2019-05-21 13:10

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Przewodniczący KEP wręczył Nagrodę im. Ks. Bp. Romana Andrzejewskiego za rok 2025 dr. Mateuszowi Szpytmie

2026-02-26 19:16

[ TEMATY ]

Nagroda im. bp. Romana Andrzejewskiego

BP KEP

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda SAC wręczył Nagrodę im. Ks. Bp. Romana Andrzejewskiego za rok 2025 dr. Mateuszowi Szpytmie, historykowi, współtwórcy Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, badaczowi ruchu ludowego w Polsce, wiceprezesowi Instytutu Pamięci Narodowej. Gala odbyła się 26 lutego br. w Sekretariacie KEP.

„Uhonorowano olbrzymią pracę naukową i popularyzatorską Laureata na temat ruchu ludowego i represji komunistycznego aparatu bezpieczeństwa wobec stronnictw ludowych. Dr Mateusz Szpytma ukazał także inny obraz wsi i rolników polskich w brutalnych czasach wojny. Józef i Wiktoria Ulmowie byli ludźmi, którzy z wyznawanych wartości czerpali odwagę i siłę, ale także inspirację dla własnego rozwoju, pogłębiania wiedzy, aktywności społecznej i rozwijania zainteresowań kulturalnych. Tworzyli formację inteligencji wiejskiej, fenomen nie często dostrzegany przez badaczy ówczesnej sytuacji i zachowań mieszkańców wsi” – podaje komunikat Kapituły.
CZYTAJ DALEJ

Rekolekcje papieża: Jaka jest rola aniołów w Bożym planie?

2026-02-26 12:48

[ TEMATY ]

rekolekcje

aniołowie

Leon XIV

Rekolekcje papieża

Vatican Media

O roli aniołów, jako pośredników łaski Bożej mówił bp Erik Varden w ósmym rozważaniu rekolekcyjnym wygłoszonym w Wielkim poście dla Papieża i Kurii Rzymskiej. Kaznodzieja wskazał, że św. John Henry Newman postrzegał posługę kapłańską jako anielską, a również nauczyciela odkrywał jako anielskiego oświeciciela.

Podczas czterdziestodniowego pobytu Chrystusa na pustyni szatan przyszedł do Niego, przywołując Psalm 90, a szczególnie dwa wersety o aniołach. „Diabeł”, czytamy u św. Mateusza, „zabrał Go do świętego miasta i postawił na szczycie świątyni”. Wyzwał Chrystusa, aby udowodnił, że jest Synem Bożym, rzucając się w dół: „bo napisano: »Aniołom swoim rozkaże o tobie« i »Na rękach cię podniosą, abyś nie uderzył nogą o kamień«”.
CZYTAJ DALEJ

Zachodniopomorskie: Odnaleziony gotycki kielich liturgiczny wróci do kołobrzeskiej bazyliki

2026-02-27 07:11

[ TEMATY ]

kielich liturgiczny

PAP/Piotr Kowala

Gotycki, pozłacany kielich liturgiczny, jeden z trzech zaginionych w czasie II wojny światowej z Bazyliki Konkatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołobrzegu, został odnaleziony i wróci świątyni 1 marca. Wcześniej będzie prezentowany w Muzeum Miasta Kołobrzeg – przekazała instytucja.

- W 2019 r. Muzeum w Stralsundzie przekazało naszemu muzeum zbiór zdjęć wykonanych prawdopodobnie w 1932 r., na których jest trzeci kielich. Wcześniej nikt nie wiedział, że taki istnieje. Z zachowanych dokumentów wynikało, że były tylko dwa i że do przełomu 1943/1944 r. były jeszcze w Kołobrzegu. Potem ślad po nich zaginął – mówił w czwartek podczas prezentacji zabytku dr Dziemba.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję