Z ks. Janem Szczupakiem, nowym kanclerzem Kurii Diecezjalnej w Rzeszowie, w 11. rocznicę utworzenia diecezji rozmawia Alina Ziętek-Salwik

- Jakie miejsce pośród zadań podejmowanych w diecezji rzeszowskiej zajmuje trwający Synod Diecezjalny?

- Myśl Synodu Diecezjalnego, która zrodziła się u Księdza Biskupa Ordynariusza, miała jasno określony cel. Ksiądz Biskup przyszedł do diecezji, którą "utworzyły" jakby dwie tradycje: przemyska i tarnowska. Trzeba było dokonać pewnego ujednolicenia, choć wielkich różnic, np. w postawach ludzi, nie było.
Istotnym powodem zwołania Synodu Diecezjalnego była potrzeba przełożenia na teren diecezji postanowień zakończonego II Polskiego Synodu Plenarnego. I wreszcie weszliśmy także w nowe stulecie i tysiąclecie, a przełomy zawsze są związane z ożywieniem działania duszpasterskiego, jak również z pewnym niepokojem. Dlatego nasz Synod chce podjąć to, co zaproponował nam Ojciec Święty w liście apostolskim Novo millennio ineunte. W liście mamy bardzo konkretne wskazania, na czym polega działanie Kościoła i jak powinno wyglądać w początkach nowego stulecia i tysiąclecia.
Zbliżamy się do zakończenia prac nad pierwszym tematem Synodu dotyczącym Ludu Bożego. 22 marca w katedrze w trakcie sesji plenarnej odbędzie się głosowanie nad wypracowanymi statutami. Rytm Synodu został teraz przyśpieszony, ponieważ jest to główny cel w pracy duszpasterskiej diecezji. Zostały wyznaczone poszczególne etapy i terminy pracy synodalnej, aby zakończyć Synod, jak Pan Bóg pozwoli, na uroczystość Zwiastowania Pańskiego w 2004 r.

- Czego oczekuje Ksiądz Kanclerz we współpracy z ludźmi świeckimi Kościoła rzeszowskiego?

- Współpraca z ludźmi świeckimi jest mi szczególnie bliska tak od strony duszpasterskiej, jak i ze względu na zainteresowania. Liczę na budowanie jedności we wspólnocie Kościoła diecezjalnego oraz podjęcie z zaangażowaniem działań ewangelizacyjnych tak przez duchowieństwo jak i świeckich.
Zawsze istotne będzie to, by umieć ze sobą współpracować, żeby rozumieć Kościół i brać za niego odpowiedzialność. Żeby Kościół nie tyle był instytucją, która urzeczywistnia pewne działania, będąc swego rodzaju instytucją usługową. Raczej chodzi o to, by rozumieć, że Kościół jest strukturą hierarchiczną, ale są w nim ludzie, którzy stanowią lud kapłański mocą kapłaństwa powszechnego. Jeśli ludzie rozumieją te cele, łatwiejsza jest współpraca.
Istotne jest, aby angażować się w życie wspólnot parafialnych, np. poprzez udział w pracach różnorodnych duszpasterstw, ruchów, stowarzyszeń, grup apostolskich. To wszystko ma pokazywać siłę Kościoła, ale równocześnie ewangelizacja powinna dokonywać się z udziałem wszystkich. W diecezji jest ok. 40 duszpasterstw, 10 ruchów, 18 stowarzyszeń. Formacji świeckich służą domy rekolekcyjno-wypoczynkowe, których mamy w diecezji 12, z ostatnio oddanym pięknym ośrodkiem w Kotani. Są one pod zarządem diecezjalnym lub parafialnym.
Ponadto potrzebny jest dobrze pojęty dialog - nie na zasadzie wzajemnego wytykania sobie błędów, lecz prowadzący do zrozumienia zadań i odpowiedzialności za Kościół. Konieczna jest także tzw. Ewangelia obecności, o której mówił Ojciec Święty. Chodzi o to, by się wzajemnie ubogacać i brać odpowiedzialność związaną z dosłownym życiem Ewangelią, a także z rozwojem duchowym i materialnym Kościoła w naszej diecezji.

- Co Kościół w Polsce, w tym także Kościół rzeszowski, powinien uczynić, by sprostać wymogom współczesności?

- Trzeba widzieć pewne zagrożenia, które są w dzisiejszym świecie skierowane w stronę Kościoła. Ale pamiętajmy, że Kościół od dwóch tysięcy lat istnieje i rozwija się, że Kościół to jest dzieło Bosko-ludzkie. Elementy ludzkie może bardziej do nas przemawiają - problemy, które czasami sami sobie stwarzamy, urastają do rangi niemożliwych do rozwiązania. Ale pamiętajmy o wymiarze Boskim. Dlatego może więcej optymizmu, nadziei i oddania się w ręce Boga. To nie ma być bierność, tylko aktywność, która będzie pokazywać, że każdy z nas powinien stawać się tym, który niesie ducha Ewangelii w sobie, żyje Ewangelią. Wtedy i zagrożenia będą łatwe do rozwiązania. Jeżeli będziemy chcieli działać tylko na zasadzie przepisów, realizacji prawa - to za mało. Oczywiście, prawo, przepisy mają służyć człowiekowi i mogą wiele problemów rozwiązać. Istotne jest pogłębianie swej wiedzy religijnej, zrozumienie praktyk religijnych i życie nimi. Człowiekowi uformowanemu religijnie łatwiej będzie się angażować w działania na rzecz Kościoła i społeczności lokalnych. Mam nadzieję, że Kościół wykorzysta swoją szansę w obecnych czasach, wsłuchując się w natchnienia Ducha Świętego, zrealizuje misję, jaką powierzył mu Chrystus dla konkretnego człowieka i całego świata.

- Dziękuję za rozmowę.