Reklama

Adwent

Adwent - czas Bożego wezwania

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Termin adventus (łac. nadejście) odnoszony był do zwyczajów, jakie panowały w starożytnym Rzymie, gdzie każdorazowe uroczyste wejście cesarza do miasta, a przede wszystkim do świątyni w uroczystości państwowe łączyło się z oczekiwaniem i powitaniem przez podwładnych.
W chrześcijaństwie Adwent otrzymał nowy wymiar - stał się czasem oczekiwania Ludu Bożego na przyjście Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego. W pierwszych wiekach chrześcijaństwa (V-VI wiek) okres Adwentu rozpoczynał się w dniu św. Marcina (11 XI) i trwał na wzór Wielkiego Postu 40 dni. Miał charakter pokutny. Obowiązywał wtedy zakaz wojen, wesel i hucznych zabaw, zaś małżonków wstrzemięźliwość od współżycia. Pod koniec VI wieku Kościół w Rzymie wprowadził 4-tygodniowy okres Adwentu jako przygotowanie do świąt Bożego Narodzenia i ten zwyczaj utrwalił się w liturgii całego łacińskiego Kościoła. Adwent rozpoczyna nowy rok liturgiczny. Dominantą tego czasu staje się nie tyle dogmat grzechu, ile raczej jego aspekt soteriologiczny, podkreślający zbawcze wyjście Stwórcy do człowieka w osobie Syna. Wyraża to jedna z pieśni adwentowych: „Ale Ojciec się zlitował nad nędzną ludzi dolą. Syn się chętnie ofiarował, by spełnił wieczną wolę...”.
Po Soborze Watykańskim II myśl teologiczna pragnie wyakcentować aspekt radosnego oczekiwania: „Adwent jest okresem przygotowania do uroczystości Narodzenia Pańskiego, przez które wspominamy pierwsze przyjście Syna Bożego do ludzi. Równocześnie jest okresem, w którym przez wspomnienie pierwszego przyjścia Chrystusa, kieruje się dusze ku oczekiwaniu jego powtórnego przyjścia na końcu czasów. Z tych dwóch względów Adwent jest okresem pobożnego i radosnego oczekiwania” (Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza, p. 39).

Adwent w liturgii

Przez cztery tygodnie adwentowego czuwania pobrzmiewa pewien dwugłos, który chce nas przygotować na radosne przeżywanie pamiątki Bożego Narodzenia, a w perspektywie upływającego czasu - na przyjście Chrystusa przy końcu wieków. W liturgii na czoło wysuwają się dwie postacie:
Izajasz - uosabiający tęsknotę Starego Testamentu - pozostawia najwięcej proroctw dotyczących przyjścia Mesjasza oraz Jan Chrzciciel, do którego odnoszą się słowa Izajasza: „Głos wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Panu. Prostujcie ścieżki dla Niego” (Iz 40,3), a który zamyka Stary Testament i już nie zapowiada Mesjasza, ale wskazuje Go palcem: „Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata” (J 1,29). Jan wzywa nas do radykalnego zerwania z grzechem i przyobleczenia się w nowego człowieka. Wewnętrzna przemiana ma być owocem Adwentu i świąt Bożego Narodzenia. Stanowi ona właściwy wymiar Adwentu, tzw. eschatyczny, w którym zawiera się także nasze przekroczenie progu wieczności. Czytania i teksty mszalne do 16 grudnia zapowiadają powtórne przyjście Chrystusa w chwale.
Od 17 do 24 grudnia w centrum liturgii stoi trzecia postać Adwentu - Maryja, która jest wzorem oczekiwania na zapowiadanego przez proroków Zbawiciela. Ona została wybrana spomiędzy wszystkich niewiast na matkę Zbawiciela i Odkupiciela. Jest gwiazdą zaranną, która zapowiada koniec nocy oczekiwania i bliskie nadejście Syna Bożego - Światłości prawdziwej. Stąd przed świtem w dni powszednie Adwentu sprawowana jest Msza św. ku czci Najświętszej Maryi Panny - Roraty (nazwa pochodzi od antyfony na wejście: „rorate caeli desuper” - „spuśćcie rosę, niebiosa”). Symbolem czuwania Maryi jest przystrojona i zapalona świeca - roratka, a lampiony i świece w rękach dzieci i ludzi wyrażają postawę czuwania i oczekiwania wraz z Maryją na przyjście Chrystusa. (Warto dodać, że Msze popołudniowe, na które przychodzą dzieci z lampionami, nie należy nazywać Roratami.) Dni tego czasu mają własne modlitwy w liturgii oraz własną prefację podkreślającą wewnętrzną radość i wdzięczność oczekujących na święta Bożego Narodzenia.

Muzyka liturgiczna w Adwencie

Liturgiczne rozróżnienie dwóch etapów oraz świadomość radosnego przeżywania Adwentu otwierają skarbiec pieśni przeznaczonych na ten okres liturgiczny. Biorąc pod uwagę tylko „Śpiewnik” Siedleckiego, możemy ulec złudzeniu, że dysponujemy repertuarem zaledwie nieco ponad 20 pieśni adwentowych. Jednakże sięgnięcie do zasobów kilku innych śpiewników (m.in. „Abba - Ojcze”, „Alleluja”, „Exsulate Deo”, „Niepojęta Trójco”, „Śpiewnik liturgiczny”, „Źródło”) rozszerza repertuar do ponad 50, wśród których są pieśni inspirowane Biblią (np. „Marana tha”, „Niech się radują niebiosa i ziemia”, „Rorate caeli”), antyfonami (np. „Alma Redemptoris Mater”, „Oto Pan Bóg przyjdzie”), Liturgią Godzin (np. hymny: „Głos wdzięczny z nieba wychodzi”, „W tym świętym czasie oczekiwania”, „Otwórz się niebo”) czy powstałe z natchnienia poetyckiego.
W sposób zupełnie wyjątkowy brzmi introit z IV niedzieli Adwentu, zaczerpnięty ze Starego Testamentu: „Rorate, caeli, desuper, et nubes pluant iustum” (Iz 45,8). Jest to bodaj jedyny chorał gregoriański, jaki zachował się wśród śpiewów adwentowych, chętnie także śpiewany w polskim przekładzie: „Niebiosa, rosę ślijcie nam z góry”.
Szczególną wymowę mają antyfony poprzedzające śpiew „Magnificat” w Nieszporach ostatnich dni Adwentu (od 17 do 23 grudnia), tzw. antyfony „O” („O Sapientia”; „O Adonai”; „O Radix Iesse”; „O Clavis David”; „O Oriens”; „O Rex Gentium”; „O Emmanuel”). Pierwsze litery poszczególnych wyrazów czytane od końca tworzą niejako odpowiedź Jezusa: ERO CRAS (łac. Jutro przybędę). Wszystkie 7 składają się na pieśń: „Mądrości, która z ust Bożych wypływasz”.
Dla łatwiejszego wyboru pieśni podaję zestaw tych, które są odpowiednie do liturgii od 17 grudnia: „Archanioł Boży”, „Błogosławiona jesteś, Maryjo”, „Chrystus Król przychodzi”, „Czekam na Ciebie, Jezu mój mały”, „Grzechem Adama”, „Gwiazdo morza”, „Jasny płomień miłości”, „Matko Odkupiciela”, „Mądrości, która”, „Nadszedł piękny dzień”, „Oto Panna pocznie”, „Po upadku człowieka”, „Przyjdź szybko do nas”, „Spuśćcie nam na ziemskie niwy”, „Szukamy Ciebie”, „Świat na Ciebie czeka”, „Tobie nad pomysł”, „Urząd zbawienia”, „Witaj, Gwiazdo morska”, „Zdrowaś bądź, Maryja”. Tym samym pozostałe stosowniejsze będą w pierwszym okresie Adwentu. W Adwencie należy koniecznie zmienić melodię psalmu responsoryjnego oraz Alleluja. Najbardziej znaną (zamieszczona w „Exsultate Deo”) i godną polecenia jest melodia ks. K. Pasionka oparta na motywach „Rorate caeli”. Warto wprowadzić części stałe zaczerpnięte z chorału gregoriańskiego: Kyrie XVI, Sanctus i Agnus Dei XVIII, a w języku polskim z mszy ks. Z. Piaseckiego.
Adwent jest czasem szczególnego Bożego wezwania, kolejną szansą, „abyśmy, poznając Boga w widzialnej postaci, zostali przezeń porwani do umiłowania rzeczy niewidzialnych”. Liturgia i muzyka mają nam w tym pomóc.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2011-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Światło o smaku soli

Każda żarówka może zaświecić tylko wtedy, kiedy jest podłączona do źródła zasilania. Bycie świadkiem Jezusa Chrystusa jest również uwarunkowane zewnętrznym źródłem mocy.

Chrześcijanin, który nie jest zakorzeniony w łasce Bożej, nie będzie świecił pięknym przykładem. Chcąc być światłem świata, trzeba mieć właściwości soli. Wchodząc w kontakt z Bogiem, zaczniemy, jakby automatycznie, świecić wśród ciemności, bo wówczas „jak jutrzenka zabłyśnie twoje światło”, „a twój mrok rozbłyśnie jak południe”. Odkryjmy źródło zasolenia i skutki oświecenia.

CZYTAJ DALEJ

Święty lekarz

Niedziela rzeszowska 6/2018, str. VII

[ TEMATY ]

sylwetka

św. Józef Moscati

Archiwum

Św. Józef Moscati

Św. Józef Moscati

Papież Franciszek w swoim Orędziu na XXVI Światowy Dzień Chorego ukazuje Jezusa na Krzyżu i Jego Matkę. Chrystus poleca św. Janowi wziąć Ją do siebie – „i od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie” (J 19, 27). W tajemnicy Krzyża Maryja jest powołana do dzielenia troski o Kościół i całą ludzkość. Również uczniowie Jezusa są powołani do opieki nad ludźmi chorymi.

CZYTAJ DALEJ

Papież jedzie na Biennale w Wenecji – Watykan i sztuka współczesna

2024-04-27 11:06

[ TEMATY ]

papież Franciszek

PAP/EPA/GIUSEPPE LAMI

Jutro papież papież Franciszek odwiedzi Wenecję. Okazją jest trwająca tam 60. Międzynarodowa Wystawa Sztuki - Biennale w Wenecji. Ojciec Święty odwiedzi Pawilon Stolicy Apostolskiej, który w tym roku znajduje się w więzieniu dla kobiet, a prezentowana w nim wystawa nosi tytuł - "Moimi oczami". Wizyta papieża potrwa około pięciu godzin obejmując między innymi Mszę św. na Placu św. Marka. Planowana jest również prywatna wizyta w bazylice św. Marka. Jak się podkreśla, papieska wizyta będzie "kamieniem milowym w stosunku Watykanu do sztuki współczesnej".

Zapraszając Włocha Maurizio Cattelana do pawilonu Watykanu na 60. Biennale Sztuki w Wenecji, Kościół katolicki pokazuje, że jest otwarty na niespodzianki. Cattelan zyskał rozgłos w mediach w 1999 roku, prezentując swoją instalację naturalistycznie przedstawiającą papieża Jana Pawła II przygniecionego wielkim meteorytem i szkło rozsypane na czerwonym dywanie, które pochodzi z dziury wybitej przez meteoryt w szklanym suficie. Budzące kontrowersje dzieło Cattelana było wystawione również w Warszawie, na jubileuszowej wystawie z okazji 100-lecia Zachęty w grudniu 2000 r. „Dziewiąta godzina” - tak zatytułowano dzieło, nawiązując do godziny śmierci Jezusa - została wówczas uznana za prowokacyjną, a nawet obraźliwą. Ale można ją również interpretować inaczej: Jako pytanie o przypadek i przeznaczenie, śmierć i odkupienie. I z tym motywem pasowałby nawet do watykańskiej kolekcji sztuki nowoczesnej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję