Reklama

Zespół dawnego klasztoru norbertanek w Strzelnie na liście Pomników Historii

2018-04-21 18:16

bgk, Narodowy Instytut Dziedzictwa / Strzelno (KAI)

Julia A. Lewandowska
Obraz „Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny” (1599 r.), znajdujący się w kościele Świętej Trójcy i Najświętszej Maryi Panny w Strzelnie

Zespół dawnego klasztoru norbertanek w Strzelnie z rotundą św. Prokopa, bazyliką Świętej Trójcy i dawnym dworem prepozytów w Strzelnie wpisany został na listę Pomników Historii. To piąty Pomnik Historii w archidiecezji gnieźnieńskiej.

Na liście znajduje się również: bazylika prymasowska pw. Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha w Gnieźnie, Ostrów Lednicki, zespół dawnego opactwa cysterskiego w Lądzie n. Wartą oraz rezerwat archeologiczny w Biskupinie.

Cała lista, prowadzona od 1994 r. liczy obecnie 91 obiektów, a będzie ich jeszcze więcej, wolą prezydenta RP Andrzeja Dudy jest bowiem, aby z okazji obchodzonej w tym roku 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, Pomnikami Historii ustanowionych zostało sto polskich zabytków.

Dziesięć nowych miejsc, wśród których znajduje się Strzelno, dołączyło oficjalnie do grona Pomników Historii w piątek 19 kwietnia. Stosowne rozporządzenia wręczył w Pałacu Prezydenckim prezydent Andrzej Duda. Zwracając się do delegacji reprezentujących wyróżnione zabytki dziękował za opiekę nad „piękną, zabytkową substancją, nad tymi wielki świadectwami naszej historii, nad tymi wielkimi świadectwami naszych dziejów, czy w ogóle dziejów tych części dzisiejszej Polski, bo przecież nie wszystkie z tych obiektów były zbudowane polskimi rękami”.

Reklama

Rozporządzenie dotyczące dawnego zespołu klasztornego norbertanek w Strzelnie odebrał z rąk Prezydenta RP kustosz miejsca i proboszcz miejscowej parafii pw. Świętej Trójcy w Strzelnie ks. kan. Otton Szymków.

Obok Strzelna na tegoroczne liście Pomników Historii znalazły się: Twierdza Wisłoujście w Gdańsku, zespół dworsko-parkowy w Koszutach, zespół zamkowo-parkowy w Krasiczynie, zespół katedralno-zamkowy w Kwidzyniu, zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim, Wzgórze Tumskie w Płocku, zespół pałacowy z ogrodem i parkiem w Rogalinie, sanktuarium w Świętej Lipce oraz ruiny zamku krzyżackiego w Ujeździe.

Pomnik Historii to jedna z pięciu form ochrony zabytków wymienionych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 roku. Terminem tym określa się zabytek nieruchomy o szczególnym znaczeniu dla kultury naszego kraju. Rangę pomnika historii podkreśla fakt, że jest on ustanawiany przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej specjalnym rozporządzeniem na wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W treści prezydenckiego rozporządzenia wyszczególnia się cechy danego zabytku świadczące o jego najwyższej wartości, określa się precyzyjnie jego granice i zamieszcza schematyczną mapkę obiektu. 

Zespół dawnego klasztoru Norbertanek w Strzelnie, z kościołem pw. św. Prokopa, kościołem pw. Świętej Trójcy, klasztorem oraz dworem prepozytów (obecną plebanią), stanowi unikatowy w skali ogólnopolskiej zespół zabytkowy o wyjątkowej wartości artystycznej i historycznej. Strzelno było siedzibą jednego z najstarszych żeńskich zgromadzeń zakonnych w Polsce i dziś jest najlepiej zachowanym przykładem, a zarazem podstawowym źródłem wiedzy, na temat budownictwa zgromadzenia premonstratensów w naszym kraju. Przyjmuje się, że klasztor został założony w latach 80. XII wieku. Również w 4. ćwierćwieczu XII wieku miały zostać zbudowane oba romańskie kościoły, które pomimo burzliwych dziejów zachowały autentyczność i integralność substancji zabytkowej.

W kościele pw. Świętej Trójcy, który przy stosunkowo niewielkich rozmiarach reprezentuje wyjątkowo bogaty program przestrzenny, dokonane przebudowy nie naruszyły zasadniczej struktury pierwotnej świątyni. Warto przy tym podkreślić, że wyjątkowy na gruncie polskim układ prezbiterium jest prawdopodobnie odniesieniem do francuskich kościołów grupy kluniackiej.

Bezcenną wartość posiadają elementy romańskiej dekoracji rzeźbiarskiej – kolumny oraz tympanony. To właśnie w Strzelnie znajduje się nie tylko najliczniejszy, ale także najbardziej oryginalny zespół rzeźby romańskiej na terenie naszego kraju. Dekorowane wizerunkami Cnót i Przywar kolumny, stawiają założenie wśród najważniejszych miejsc w historii sztuki polskiego średniowiecza. Unikatowe na tle Europy dzieła, wyróżnia wysoka jakość artystyczna oraz pozbawiony analogii program ikonograficzny.

Nigdzie indziej w Polsce nie zachowała się też in situ taka ilość romańskich rzeźbionych tympanonów związanych z jednym miejscem (trzy, czwarty to rekonstrukcja tympanonu zniszczonego w 1945 roku).

Wzgórze klasztorne na trwałe wpisane jest w krajobraz historyczny i duchowy Kujaw oraz Polski. Przez siedem wieków norbertanki strzeleńskie kontynuowały nie tylko tradycję swego zgromadzenia, ale także gromadziły i chroniły dzieła sztuki sakralnej o znacznej wartości historycznej i artystycznej. Wagę założenia podkreślają – silnie utrwalone w lokalnej tradycji - jego związki z rodem Duninów: Jan Długosz przypisywał palatynowi księcia Bolesława Krzywoustego, wojewodzie Piotrowi Włostowicowi fundację kościoła w Strzelnie (pw. św. Krzyża i Najświętszej Marii Panny), natomiast Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Regularnych Zakonu Premonstratensów sprowadził na Kujawy zapewne wnuk Włostowica Piotr Wszeborowic, wojewoda kujawski z nadania księcia Mieszka Starego. Przez wiele kolejnych lat norbertanki cieszyły się przywilejami i nadaniami z rąk biskupów kujawskich, możnowładców, książąt oraz polskich królów.

Tagi:
Strzelno

Radosna manifestacja wiary

2018-10-16 05:21

Halina Bartosiak

Agnieszka Bartosiak
Stadion wypełniła rzesza młodych ludzi

W sobotę, 6 października, w samo południe na PGE Narodowym w Warszawie rozpoczęło się spotkanie ,,Stadion Młodych, włącz pełnię wiary”, które zgromadziło 41 tysięcy uczestników z całej Polski, 600 kapłanów z różnych diecezji, kilkunastu prelegentów oraz wiele zespołów muzycznych. Było to największe spotkanie młodych w Europie w czasie trwającego w Rzymie Synodu Biskupów.

Po to budują stadiony, by Chrystus był uwielbiony - tak śpiewał zespół ,,Trzecia Godzina Dnia” tuż po otwarciu uroczystości przez ks. Rafała Jarosiewicza, głównego organizatora. Spotkanie rozpoczęło się modlitwą do Ducha Świętego i uwielbieniem Boga. ,,Wywyższajmy Pana Panów, Króla Królów/ Tylko On, tylko Jezus” - śpiewali z radością i entuzjazmem młodzi i starsi, podnosząc do góry ręce i wielbiąc Boga. W tym czasie występował stuosobowy zespół taneczny ,,Worship Style” pod kierunkiem Marii Trusiło-Kiepuszewskiej. Potem, dziękując za zbawienie i za wszystko, co Jezus dla na uczynił, uczestnicy wraz z artystami śpiewali pieśń ,,Jego Miłość”. Słowa refrenu: ,,Chwała Tobie Jezu” wybrzmiewały głośno i uroczyście. Na dużej scenie konferencje głosili: abp Grzegorz Ryś, red. Marcin Jakimowicz, Magdalena Plucner, Marcin Zieliński i Andrzej Sowa ,,Kogut”.

W tym samym czasie w ,,Strefie Słowa” odbywały się spotkania z artystami, dziennikarzami, osobami duchownymi i konsekrowanymi. W spotkaniach tych wzięło udział kilkunastu prelegentów - świadków wiary, którzy podzielili się z uczestnikami doświadczeniem swojej relacji z Bogiem. Można więc było posłuchać krótkich świadectw: ks. Dominika Chmielewskego, Patrycji Hurlak, Dominiki Figurskiej, s. Anny Marii Pudełko, Anny Saj, ks. Tomasza Szałandy, Adama Woronowicza i wielu innych. Natomiast w specjalnej Sali odbywała się adoracja Najświętszego Sakramentu i spowiedź, gdzie posługiwało ponad 500 kapłanów. Można było też skorzystać z modlitwy wstawienniczej, do której ustawiały się długie kolejki aż do północy.

Tańczyć dla Jezusa

Grupa taneczna wykonała 26 układów do wykonywanych pieśni. - Ks. Rafał Jarosiewicz poprosił nas, abyśmy pomogli ludziom w modlitwie. Naszym celem było zaproszenie młodzieży do oddawania Bogu chwały całym sobą, do odpowiadania na Jego Miłość. Pragnęliśmy wskazywać na Jezusa każdym naszym krokiem i gestem jako na naszego Pana i Zbawiciela. To On przemienił nasze narzekanie w taniec. To dla nas wielki zaszczyt, że mogliśmy uwielbiać Boga tańcem na Stadionie Młodych i jednoczyć się z tysiącami młodzieży jako żywy Kościół - powiedziała Maria Trusiło-Kiepuszewska.

- Dwa lata temu, gdy byłam w trudnej sytuacji życiowej i świat mi się zawalił, przyłączyłam się do grupy ,,Worship Style”. Jezus zamienił wtedy mój żałobny lament w taniec. Gdy tańczyłam, zabierał mi smutek i żal, a napełniał radością i nadzieją. Taniec to dla mnie modlitwa uzdrawiająca i oczyszczająca. Na „Stadionie Młodych” chciałam się dzielić tą radością z innymi. Tańcząc, chciałam pokazać młodym ludziom, że nasze ciało to nie tylko pożądliwość, ale że może służyć do wielbienia Boga, do oddawania Mu chwały. Bardzo cieszyło mnie to, że ludzie stojący tuż pod sceną, włączali się aktywnie w taniec, angażowali się i wyrażali w ten sposób swoją wiarę - mówiła Gabrysia Rejak z Lublina, która regularnie jeździła do Warszawy na próby grupy tanecznej.

Czy znasz Jezusa?

Centralnym punktem uroczystości była Eucharystia pod przewodnictwem ks. kard. Kazimierza Nycza, sprawowana przez ponad 600 kapłanów. Słowo Boże wygłosił bp Edward Dajczak z diecezji koszalińsko - kołobrzeskiej, Członek Komisji Duszpasterstwa i Rady ds. Duszpasterstwa Młodzieży. - Kim dla ciebie jest Jezus? Czy znasz Go? Czy Go spotykasz? - zapytał na wstępie bp Dajczak. - Bóg nie działa anonimowo. Nasze imiona zapisane są w niebie - przekonywał. Na pytanie ,,Kim jest Jezus?” padła odpowiedź ,,Tym, który umył nogi apostołom”. Ksiądz Biskup apelował, by imię Jezus wymawiać z miłością i czułością. ,,Bóg chce z nami nawiązać bliską relację, by objawić nam swoją miłość - podkreślał. Z kolei kard. Nycz dziękował za łączność z Synodem Biskupów i papieżem Franciszkiem. - To jest synod o was i dla was. Wy jesteście nadzieją Kościoła - powtórzył za św. Janem Pawłem II.

Po zakończeniu Eucharystii trwała adoracja Najświętszego Sakramentu, po czym głoszono świadectwa o życiu z Bogiem. Przerywnikiem były występy zespołów muzycznych, takich jak: Wyrwani z Niewoli, Gospel Rain, Exodus 15, Muode Koty, Foul Power Spirit, Rock and Fire.

Świadectwa

Rekolekcje na stadionie były wyznaniem wiary w żywego Boga. Była to jedna z wielu inicjatyw podejmowanych przez ks. Rafała Jarosiewicza, prezesa Fundacji SMS z Nieba i dyrektora Szkoły Nowej Ewangelizacji. Gdy w ostatnich tygodniach przed wydarzeniem kapłan zmagał się z ogromnymi trudnościami w jego realizacji, a nawet pojawiła się perspektywa odwołania tego spotkania, na modlitwie dostał od Boga obraz, że dzięki obecności na stadionie, zanurzeniu w modlitwie i uwielbieniu, wiele młodych osób odstąpi od myśli popełnienia samobójstwa. - Wizją tą Bóg umocnił mnie, zachęcił, żebyśmy realizowali dzieło do końca, bo jest to dzieło Boga - podkreślał ks. Rafał.

Świadectwa uczestników potwierdzają dobre przeżycie rekolekcji. Z diecezji lubelskiej modliło się na stadionie kilkaset osób, w tym siostry ze Zgromadzenia Sióstr Kapucunek NSJ z Lublina i Wąwolnicy. - Obraz tylu modlących się młodych ludzi umocnił naszą wiarę - mówiły po spotkaniu postulantki. Dla s. Małgorzaty Stankiewicz najpiękniejszym przeżyciem była Eucharystia. - Widok 600 kapłanów zgromadzonych przy ołtarzu był świadectwem żywego Kościoła i mocy dziękczynienia - podkreślała. - Poruszyły mnie słowa kard. Nycza, który dziękował kapłanom nie tylko za obecność na stadionie, ale całoroczną gorliwą pracę z młodzieżą. Wielkim przeżyciem był czas uwielbienia, kiedy po Komunii św. bp Dajczak poprosił o chwilę milczenia, abyśmy mogli zejść w głąb serca i porozmawiać z Tym, którego właśnie przyjęliśmy. Był to ważny moment, który uwydatnił znaczenie najważniejszego spotkania, z Panem Bogiem - mówiła zakonnica.

- Wspaniałą mamy młodzież - podkreślała Magda Plucner, podsumowując uroczystość. Następnie dodała, że 12-godzinne spotkanie zakończyło się po północy, ale ,,mając zapasy energii, mogliśmy grać dalej. Duch Święty bowiem nas namaścił”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Abp Gądecki z Synodu: nie rezygnować z młodzieńczego idealizmu

2018-10-16 21:14

BP KEP / Watykan (KAI)

Edukacja do wartości, formacja młodych liderów, imigracja i ideał chrześcijański – to niektóre tematy podejmowane w czasie sesji przedpołudniowej 16 października na Synodzie Biskupów w podsumowaniu abp. Stanisława Gądeckiego.

o. Waldemar Gonczaruk CSsR

Podczas sesji przedpołudniowej omawiano trzecią część Instrumentum laboris. Po relacji wprowadzającej w ostatnią część dokumentu roboczego zaprezentowano relacje uczestników odnoszące się do tematów podejmowanych w tej części. Wystąpienia nawiązywały do potrzeby młodych liderów, potrzeby formacji młodych animatorów, a także zwrócono uwagę na zainteresowania polityczne młodych, które również powinno być uwzględnione.

Wystąpienia nawiązywały również do kwestii imigracji. „Wiele mówiono o tym, aby być blisko młodych ludzi przybywających do naszych krajów z Afryki, aby Kościół przyjmował ich z miłością. Także, aby przy tej okazji praktykować dialog z muzułmanami” – zauważył abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Episkopatu Polski.

W czasie sesji pojawiły się również głosy dotyczące edukacji młodych ludzi. „Nie tylko w kwestii przekazywania wiadomości, ile w sensie edukacji do wartości. Zwracano również uwagę na wartość katechezy powiązanej z lectio divina, z rekolekcjami, dla młodzieży parafialnej” – powiedział abp Gądecki.

Wskazywano również na to, że sami młodzi są najskuteczniejszymi świadkami wobec innych młodych. Przypomniano istotną rolę pobożności ludowej, która pomaga w przeżywaniu religijności. Poruszono także kwestię wolontariatu, zwłaszcza na płaszczyźnie międzynarodowej.

Zwrócono uwagę na potrzebę jasności przekazu wiary. „Postulowano, aby Kościół przedstawiał ideał chrześcijański, a nie tylko zanurzał się w trudnościach. Ażeby nie rezygnować z młodzieżowego idealizmu, bo on pociąga młodzież najbardziej” – podsumował abp Gądecki.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem