Reklama

Zmarł Michael Novak - ceniony pisarz katolicki

2017-02-18 09:30

kg (KAI) / Waszyngton / KAI

wikipedia.org

W wieku 83 lat zmarł 17 lutego w Waszyngtonie Michael Novak - amerykański filozof, publicysta politolog i dyplomata katolicki, autor ponad 40 książek na temat filozofii i teologii kultury. W 2012 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Był bliskim współpracownikiem Ronalda Reagana, współpracował z Radiem Wolna Europa, wspierał obalanie komunizmu w Europie Wschodniej. Od lat 60 wykładał m.in. na uniwersytetach w Harvardzie, Syracuse, Notre Dame i Katolickim w Waszyngtonie. W swych pracach starał się łączyć społeczne nauczanie Kościoła katolickiego ze współczesną myślą ekonomiczno-społeczną.

Michael Novak urodził się 9 września 1933 w mieście Johnstown (w stanie Pennsylwania) w rodzinie emigrantów słowackich. W 1956 ukończył z wyróżnieniem Kolegium Stonehill w zakresie filozofii i języka angielskiego, w 1958 uzyskał bakalaureat z teologii na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim i w 1966 - magisterium z historii i filozofii religii na Uniwersytecie Harwardzkim. Równolegle do tych studiów uzupełniających wykładał na tej uczelni, ale gdy zdobył tytuł naukowy rozpoczął działalność pisarską.

W czasie drugiej sesji Soboru Watykańskiego II (1964) był rzymskim korespondentem amerykańskiego dwutygodnika "National Catholic Reporter". Napisał wówczas książkę "The Open Church" (Otwarty Kościół) - drugą w jego dorobku pisarskim - zawierającą zarówno opis, jak i własne przemyślenia na temat tego wydarzenia. Zawarte w niej, jak również w korespondencjach nadsyłanych z Rzymu, uwagi dotyczące Vaticanum II i Kościoła w ogóle, wywoływały wówczas krytykę ze strony kościelnych środowisk konserwatywnych w USA, a także delegata apostolskiego (nie było wówczas nuncjusza) w tym kraju abp. Egidio Vagnozziego, który przekonał biskupów amerykańskich, aby zmusili Novaka do milczenia.

W swym długim i bogatym w wydarzenia życiu był m.in. w latach 1981-82 ambasadorem Stanów Zjednoczonych w Komisji Praw Człowieka ONZ i przewodniczył delegacji swego kraju na posiedzeniu Konferencji (obecnie Organizacji) Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w 1986. Przez pewien czas wchodził też w skład Rady Dyrektorów świeżo nieistniejącej już Koalicji na rzecz Większości Demokratycznej w łonie Partii Demokratycznej, która miała wpływać na niektóre kierunki polityki tej partii. Ostatnio działał w Amerykańskim Instytucie Przedsiębiorczości, zajmując się tam takimi zagadnieniami jak religia, filozofia i polityka publiczna. W 2004 oświadczył, że od lat był demokratą, chociaż wiadomo, że nieraz w przeszłości popierał w wyborach wielu kandydatów republikańskich.

Reklama

Novaka łączyła wieloletnia zażyła przyjaźń z teologiem prezbiteriańskim Robertem McAfee Brownem, którego poznał w czasie obrad Vaticanum II. W efekcie na jego zaproszenie w latach 1965-68 wykładał przedmioty humanistyczne na protestanckim Uniwersytecie Stanford jako pierwszy profesor katolicki, i to w czasie, gdy trwały tam zamieszki i "rewolucja" studencka. Owocem pobytu tam była jego książka "A Time to Build" (Czas budowania) z 1967, podejmująca takie tematy jak wiara i niewiara, ekumenizm, seksualność i wojna.

W 1968 - na fali ogólnokrajowego sprzeciwu wobec wojny w Wietnamie - podpisał z wieloma innymi twórcami słynny "Protest pisarzy i wydawców przeciw podatkowi wojennemu", wzywający do niepłacenia podatku na prowadzenie wojny w Azji. W pracy "A Theology for Radical Politics" (Teologia dla radykalnych polityki [lub radykalnej polityki]) z 1969 Novak uzasadniał teologicznie poparcie dla studenckiego ruchu Nowej Lewicy, który wyzwał bardziej do odnowy ducha ludzkiego niż do zwykłej reformy instytucji społecznych. Jego książka "Politics: Realism and Imagination" (Polityka: realizm i wyobraźnia) zawiera zapis rozmów przeprowadzonych we Francji z amerykańskimi dezerterami z wojny w Wietnamie, rozważania nt. narodzin i rozwoju ruchu studenckiego na uczelni w Stanfordzie oraz szkice filozoficzne o nihilizmie i marksizmie.

W latach 1969-72 M. Novak był dziekanem nowej szkoły "eksperymentalnej" w nowo założonym Uniwersytecie Stanu Nowy Jork (SUNY) w Old Westbury na Long Island. Powstały wówczas kolejne jego prace: "The Experience of Nothingness" (Doświadczenie nicości; 1970, nowe wydanie w 1998), w której przekonywał, że Nwa Lewica to utopia, mogąca prowadzić do wyobcowania i wykorzenienia osoby, powieść "Naked I Leave" (1970) - będąca zapisem jego przeżyć w Kalifornii, dziennikarskiego udziału w pracach soborowych i pamiętnikiem z okresu studenckiego po pracę reporterską.

W latach 1973-74 Novak uczestniczył w opracowywaniu i prowadzeniu programu humanistycznego w Fundacji Rockefellera. W 1976 został profesorem filozofii i religii na Uniwersytecie w Syracuse, a w latach 1987-88 wykładał nauki amerykańskie na Uniwersytecie Notre Dame w stanie Indiana. W latach 1978-2008 nauczał w Amerykańskim Instytucie Przedsiębiorczości ds. Polityki Społecznej. Do końca życia był związany z tą instytucją i był dyrektorem wydziału nauk społecznych i politycznych.

Współpracował regularnie z licznymi czasopismami i dziennikami amerykańskimi, m.in. z "First Things" i "National Review". W 1994 był jednym z sygnatariuszy dokumentu "Evangelicals and Catholics Together" (Chrześcijanie ewangeliczni i katolicy razem). Był członkiem założycielem Instytutu Religii i Demokracji oraz Rady Zarządu Uniwersytetu Ave Maria w Południowo-Zachodniej Florydzie. W 2016 nawiązał współpracę jako profesor wizytujący w Szkole Biznesu i Ekonomii Tim i Stepha Buschów Katolickiego Uniwersytetu Ameryki w Waszyngtonie.

Ożenił się z Karen Laub - zawodową graficzką i ilustratorką (zmarłą w 2009), z którą miał troje dzieci: Richarda, Tanyę i Janę; doczekał się również czwórki wnucząt.

Jego najsłynniejsze dzieło to "Duch Demokratycznego Kapitalizmu", wydane w USA w 1982 (w Polsce ukazało się w podziemiu w 1986), w którym przedstawił kapitalizm jako system będący nie tylko ucieleśnieniem wolności gospodarczej, ale także jako element szerszej wizji społeczeństwa demokratycznego, w którym istotne są trzy płaszczyzny: polityczna, kulturalna i ekonomiczna właśnie. Dowodził tam ponadto, iż kapitalizm w swych założeniach jest zgodny z tradycją judeochrześcijańską. Książkę tę przełożono na wiele języków i weszła do kanonu ważnych lektur społeczno-ekonomicznych. Powszechnie uważa się, że wiele idei zawartych w tej pracy było podstawą do wypracowania stanowiska Kościoła katolickiego wobec gospodarki wolnorynkowej, m.in. nawiązał do niej Jan Paweł II w swej encyklice "Centesimus annus".

Inne prace Michaela Novaka to m.in.: "Przebudzenie etnicznej Ameryki", "Liberalizm, sprzymierzeniec czy wróg Kościoła", "Tato, dlaczego wierzysz?", "Biznes jako powołanie chrześcijanina", "Boga nikt nie widzi. Noc ciemna ateistów i wierzących". Ta ostatnia książka ma charakter polemiczny, a inspiracją do niej były publikacje ateistów Richarda Dawkinsa, Daniela Denneta, Sama Harrisa i Christophera Hitchensa.

W 1997 otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Ekonomicznego w Bratysławie. A w 2012 prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Tagi:
śmierć

Odszedł prof. Richard Pipes

2018-05-18 10:12

Waldemar Piasecki, Nowy Jork

YouTube.com

W wieku 94 lat zmarł prof. Richard (Ryszard) Pipes. Amerykański historyk, sowietolog, specjalista historii Rosji i ZSRR. Zgodnie uważany za najwybitniejszy światowy autorytet w tej dziedzinie. Od kilkudziesięciu lat związany z Uniwersytetem Harwardzkim Cambridge.

Doradca prezydenta USA Ronalda Reagana ds. Rosji i Europy Środkowej. Człowiek, który posiadał niezwykle znaczący wpływ na twardą postawę prezydenta wobec wprowadzenia stanu wojennego w Polsce, decyzję o pomocy podziemiu solidarnościowemu oraz na wprowadzenie sankcji wobec Polski i ZSRR, w odpowiedzi na 13 grudnia 1981 roku.

Urodził się 11 lipca 1923 w Cieszynie. Pochodził ze spolonizowanej żydowskiej rodziny cieszyńskiego wytwórcy czekolady i słodyczy, właściciela słynnej fabryki „Dea” (później: „Olza”). Dziś słynnej z wafli czekoladowych „Prince Polo”. Jego ojciec Marek był oficerem Józefa Piłsudskiego i uczestnikiem jego kampanii niepodległościowej. Dzieciństwo spędził w Cieszynie, a młodość w Warszawie skąd udało mu się wydostać wraz z rodziną w końcu 1939 r. W 1940 roku dotarł przez Europę Zachodnią do USA.

W 1943 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Wstąpił do armii amerykańskiej. Uczył się w Muskingum College w New Concord w stanie Ohio, a następnie na Cornell University. Doktorat na Uniwersytecie Harvarda uzyskał w roku 1950. Do emerytury w 1996 r. był tam profesorem historii.

W 1946 ożenił się z Eugenią Roth i miał z nią dwóch synów. Jeden z nich, Daniel, jest znanym specjalistą problematyki islamskiej, arabskiej i bliskowschodniej drugi menadżerem znanego hotelu na Manhattanie. Małżonka Irena jest znaną postacią dialogu polsko-żydowskiego i propagatorką wiedzy o wzajamnych, wielowiekowych związakach obu narodów.

Mieszkali razem przez długie lata we własnej rezydencji w Cambridge w stanie Massachusetts, siedzibie Uniwersytetu Harwardzkiego.

Napisał kilkunaście książek poświęconych historii Rosji, w szczególności po rewolucji 1917 r. Zwolennik tezy o organicznym związku bolszewickiego państwa totalitarnego z autorytarną tradycją instytucji państwa moskiewskiego i caratu. Poglądy na genezę rządów bolszewików i komunistycznego totalitaryzmu w Rosji, dzieje rewolucji rosyjskiej i tworzenia ZSRR zawarł w trylogii: Rosja carów, Rewolucja Rosyjska i Rosja bolszewików. Z wizją historii Rosji Pipesa polemizował Aleksander Sołżenicyn określając ją jako "polską perspektywę". Zbliżone do Pipesa stanowisko zajmował protoplasta sowietologii Jan Kucharzewski w swym cyklu „ Od białego caratu do czerwonego” opublikowanym w Polsce w latach 1923-1935 i wydanego następnie po angielsku w 1948 roku („ The Origins of Modern Russia”) .

Profesor Pipes konsekwentnie dowodził, że carska Rosja znalazła swoją kontunuację w Rosji sowieckiej, bowiem wiele mechanizmów władzy i jej praktyka wynikają w historii, tradycji i mentalności narodowej bardziej niż z ideologii.

Był Członkiem kolegiów redakcyjnych pism Strategic Reviev, Journal of Strategic Studies i innych. Członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk. Doktor honoris causa Uniwersytetu Śląskiego i Uniwersytetu Warszawskiego Od 1994 honorowym obywatel miasta Cieszyna.

W tym samym roku uhonorowany Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP w uznaniu roli, jaką odegral dla „ratowania Solidarności i wolności w Polsce w czasie śmiertelnego zagrożenia stanu wojennego”. Iinicjatorem uhonorowania go był profosor Jan Karski, który pisał w swoim liscie do prezydenta RP , że gdyby nie Pipes w Białym Domu i jego determinacja, zapewne losy Polski potoczyłby się inaczej. Richard Pipes był także laureatem Nagrody Orła Jana Karskiego.

Miałem szczęścia znać Profesora Richarda Pipesa od 1989 roku i wielokrotnie przeprowadzac z nim wywiady prasowe dotyczące najważniejszych wydarzeń politycznych. Klasycznym okazał się „Stan wojenny w Białym Domu” o kulisach percepcji tego polskiego wydarzenia widzianej z perspektywy doradcy bliskiego prezydentowi Ronaldowi Reaganowi. Tekst był wielokrotnie publikowany i wywoływał dyskusje.


Był Profesor uważnym obserwatorem światowej sceny politycznej i jej przenikliwym analitykiem. Jego prognozy niemal zawsze sprawdzały. Był także człowiekiem głeboko zaintersowanym tym, co dzieje się w Polsce i surowym recenzentem jej polityki. Życzył swojej pierwszej ojczyźnie jak najlepiej, ale krytycyzmu dla irracjonalności i głupoty nie skąpił.

Uważał, że postrzeganie Polski w świecie w ogromnej mierze zależy od tego, jak ułoży sobie ona wzajemne relacje z historycznymi sąsiadami geograficznymi: niemiecki i rosyjskim, ale także z historycznym sąsiadem duchowym – żydowskim. Bilans i balans tych stosunków decyduje o ogromnej mierze o międzynarodowej pozycji Polski.

Odszedł uczony wielkiej klasy intelektualnej i polityk moralnej integralności. Konserwatysta i republikanin. Prywatnie człowiek ciepła i dobroci, życzliwy ludziom. Każda z nim rozmowa i spotkanie były wartościami, na jakie się czekało niecierpliwie i chciało jak najszybcie doświadczyć.

Kilka lat temu napisał piękna książkę o swoim życiu zatytułowaną „Vixi” co łacinie znaczy „Żyłem”. Z podtytułem „Wspomnienia niezależnego”

W rzeczy samej ŻYŁ. Żył zyciem pełnym. Dramatycznym i tragicznym, ale także wielkich sukcesów, podziwu i szacunku. Do końca niezalezny.

Świat takich ludzi odchodzi wraz z nimi. I jest już nie do zastąpinienia.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Bp Ignacy Dec afiliowany do Zakonu Franciszkanów

2018-05-22 22:13

xdm / Wambierzyce (KAI)

21 maja podczas uroczystej Mszy św. w Wambierzycach bp Ignacy Dec przyjął godność afiliacji do Zakonu Braci Mniejszych. „Jubileusz 800-lecia Wambierzyc, w którym znajduje się sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin stał się sposobnością do obdarowania godnością afiliacji do Zakonu Braci Mniejszych Bp Ignacego Deca – mówił w homilii o. Alan Tomasz Brzyski OFM Minister prowincjalny.

Ks. Daniel Marcinkowski
Biskup Igancy Dec z dekretem afiliacyjnym

„Ksiądz biskup od wielu lat wspiera naszą prowincję św. Jadwigi na różne sposoby, niejednokrotnie tak, jakby sam był jej członkiem. Życzliwość wobec zakonu Braci Mniejszych znalazła swój wyraz we wprowadzeniu do Wambierzyc w 2007 roku naszej wspólnoty przekazując administrację parafii Nawiedzenia NMP. Stąd dzisiaj w dowód wdzięczności w uroczysty sposób pragniemy afiliować księdza biskupa do pierwszego zakonu, co jest uhonorowaniem pierwszego stopnia prowincji św. Franciszka z Asyżu w Polsce” – podkreślał o. Alan Brzyski, prowincjał.

Następnie Minister Prowincjalny Prowincji św. Jadwigi dokonał duchowej afiliacji biskupa świdnickiego do wspólnoty franciszkańskiej odczytując rzymski dekret podpisany przez Ministra Generalnego całego Zakonu Braci Mniszych o. Michaela A. Perry.

„Dla uznania życzliwej pomocy, szczerej postawy i serdecznej obecności księdza biskupa pośród braci prowincji św. Jadwigi w diecezji świdnickiej, w Polsce, z uczuciami ogromnej wdzięczności afiliuję księdza biskupa do Zakonu Braci Mniejszych i przez pośrednictwo naszego serafickiego Ojca św. Franciszka z Asyżu wzywam dla Niego błogosławieństwa Boga miłosiernego i wszechmogącego i zawierzam go opiece Najświętszej Dziewicy Maryi, Matki Bożej” – czytamy w rzymskim dekrecie.

Prowincja św. Jadwigi w Polsce wywodzi się z prowincji saksońskiej. Rozległość ówczesnej prowincji obejmującej Westfalię, Nadrenię oraz Śląsk utrudniała władzom zakonnym zarządzanie podległymi domami i zakonnikami, dlatego 21 IX 1893 r. postanowiono o utworzeniu ze śląskich klasztorów we Wrocławiu, Górze św. Anny oraz w Prudniku komisariatu zakonnego, który pozostawałby zależny od macierzystej prowincji. Pierwszym komisarzem wrocławskim mianowano o. Piusa Bocka, pochodzącego z saksońskiej prowincji św. Krzyża.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 5/6 2018

Hiszpania: biskupi przestrzegają przed eutanazją

2018-05-23 21:45

mz (Lizbona; KAI/ReL) / Madryt/Lizbona

Hiszpańska Konferencja Biskupia ogłosiła swe stanowisko w sprawie eutanazji, przestrzegając przed próbą jej legalizacji. List biskupów jest ich odpowiedzią na zgłoszony w maju do parlamentu przez Hiszpańską Socjalistyczną Partię Robotniczą (PSOE) projekt ustawy legalizującej tzw. śmierć wspomaganą. Uchwalono go głosami PSOE i radykalnej partii Podemos.

Fotolia.com/ Steve

Episkopat stwierdził, że eutanazja jest złem moralnym i działaniem wrogim wobec godności ludzkiej i nie ma nic wspólnego z medycyną. Podkreślono, że najlepszą formą walki z cierpieniem osób w stanie terminalnym jest opieka paliatywna. Autorzy listu wskazali ponadto, że dla autorów projektu ważniejsze od życia ludzkiego jest prawo do "samodzielnej decyzji" osoby cierpiącej.

Ożywiona debata społeczna w sprawie legalizacji eutanazji toczy się od kilku miesięcy także w sąsiedniej Portugalii, gdzie socjaliści (PS) i radykalny Blok Lewicy (BE) złożyli do parlamentu projekty w sprawie tzw. śmierci wspomaganej. Zdaniem komentatorów jeszcze przed końcem maja br. portugalskie Zgromadzenie Republiki może zalegalizować eutanazję.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem