Reklama

Nas tu nie było, nas tu nie ma

2018-05-16 11:23

Wiesława Lewandowska
Niedziela Ogólnopolska 20/2018, str. 36-38

PolandMFA / photo on flickr

Temat ekstremalnie przykry, a niewiele brakuje, aby został całkowicie objęty cenzurą europejskiej poprawności politycznej: pamięć o niemieckich obozach zagłady

W Polsce jesteśmy dodatkowo straszeni, że rozdrapując dziś tę ranę, nawet w obronie własnej godności – jak w przypadku temu właśnie służącej zmiany ustawy o IPN – sami sobie szkodzimy, psujemy stosunki z innymi krajami, przede wszystkim z Izraelem i Niemcami.

Wznowiony na chwilę temat i nawet związany z nim problem obrony godności Polaków wobec pojawiających się coraz częściej niesprawiedliwych oskarżeń o współudział w Holokauście znikają więc z agendy najpilniejszych polskich spraw i – jak można przypuszczać – zostaną znów odesłane do lamusa historii, by nie zaburzać bieżącej polityki. Zapewne dlatego na konferencji oświęcimskiej, zorganizowanej niedawno przez kilka zacnych organizacji społecznych (Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem, Fundację Walczącym o Niepodległość, Wyklętych, Pokrzywdzonych, Internowanych, Więzionych, Kapitułę Odznaki Pamiątkowej Grup Oporu „Solidarni”, Stowarzyszenie „Solidarni 2010”, Okręg Warszawa-Wschód Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej) w historycznym gmachu warszawskiej PAST-y, nie pojawił się dosłownie nikt z zaproszonych przedstawicieli władz państwowych.

Znikająca liczba zamordowanych w KL Auschwitz-Birkenau

– Liczba zamordowanych w Auschwitz-Birkenau jest trudna do określenia i na wieki pozostanie tajemnicą – powiedział podczas konferencji oświęcimskiej Władysław A. Terlecki, członek Zarządu Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, i przedstawił jeszcze bardziej tajemniczy proces jej zmniejszania się z biegiem powojennych lat, a zwłaszcza w ostatnich trzech dziesięcioleciach.

Reklama

Szacunki nadzwyczajnej komisji sowieckiej, utworzonej w lutym 1945 r., natychmiast po wyzwoleniu KL Auschwitz, oraz rozpoczęte wkrótce potem prace badawcze polskiej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich pod przewodnictwem prof. Jana Sehna oceniły liczbę zabitych na nie mniej niż 4 mln. Podobnie określił ją wyrok norymberski, podając liczbę ponad 4 mln. Według zeznań jednego z esesmanów, mogło to być 5 mln, a sam Rudolf Hess zaświadczał, że w okresie od czerwca 1941 do końca 1943 r. w KL Auschwitz zginęło ok. 3 mln ludzi. Liczbę 5 mln podawał Witold Pilecki.

Tak więc oficjalnie uznawana liczba ofiar nie zmieniała się do 1992 r. i wynosiła nie mniej niż 4 mln. Zmiany geopolityczne w latach 90. XX wieku, zjednoczenie i wzrost znaczenia Niemiec w dużej mierze wpłynęły na obniżenie liczby ofiar KL Auschwitz. Trudno nie zauważyć tej korelacji.

Zlekceważono świadectwa świadków i podjęto naukową próbę zmniejszenia liczby zamordowanych w KL Auschwitz z nie mniej niż 4,5 mln do co najwyżej 1,5 mln. Te znacznie niższe szacunki pojawiły się w literaturze naukowej w Polsce i na świecie na początku lat 90. XX wieku. Wyliczenia prowadzono na podstawie „nowych badań i nowych źródeł”, które pozwalały określić tę liczbę na 1,1 mln. A ostatnio – niemal „z kapelusza” – podaje się już nawet tylko 900 tys., a co bardziej gorliwe media mówią o 800 tys. pomordowanych w Auschwitz.

– Prowadzony od 1992 r. spór o liczbę osób zamordowanych w Auschwitz nie jest sporem naukowym, lecz ukrytą pod pozorami badań naukowych wojną ideologiczną – twierdzi Władysław Terlecki i dodaje: – Jeśli badacze historii nie mogą dojść do porozumienia, a ich stanowiska są rozbieżne, wówczas jedynym możliwym wynikiem jest enumeracja, czyli taka metoda naukowa, która wobec niemożliwości rozstrzygnięcia wymienia najważniejsze sporne stanowiska.

Tymczasem skuto już napis na tablicy w Brzezince, na którym widniała liczba 4,5 mln... W niedawno otwartym Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku w majestacie oficjalnie obowiązującej historii podaje się liczbę 900 tys.

Gdy dr Stefan Pągowski, naukowiec z Toronto, starał się dociec, kto i kiedy dokonał w Polsce oficjalnego zabiegu tak znamiennej minimalizacji, dotarł do informacji, że w PAN odbyła się w grudniu 2003 r. jednodniowa konferencja, która taką właśnie decyzję powagą swojego autorytetu zadekretowała, jednakże w archiwach PAN nie udało mu się odnaleźć żadnych materiałów z tej konferencji ani nawet wzmianki o niej.

Franciszek Piper, który od lat 80. ubiegłego wieku do 2008 r. kierował Działem Historyczno-Badawczym Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, w swej książce pt. „Ilu ludzi zginęło w KL Auschwitz. Liczba ofiar w świetle źródeł i badań 1945-1990” (Oświęcim 1992) omawia te nowe badania, które doprowadziły do zmniejszania liczby zamordowanych w Auschwitz. Na końcu jednakże zamieszcza ciekawy wykres, który przedstawia rosnącą moc urządzeń zagłady. – Rośnie siła urządzeń zagłady, a liczba przywożonych ludzi maleje? – pyta Terlecki. – Moim zdaniem, w tej ważnej sprawie mamy do czynienia z jawnym fałszerstwem naukowym. Biorę pełną odpowiedzialność za te słowa, a ten wielki ciężar przekazuję Polakom i Polsce.

Znikające dokumenty

– Jasne jest, że Niemcy solidarnie i konsekwentnie prowadzą politykę historyczną, która ma na celu rozmycie i umniejszenie ich odpowiedzialności za zbrodnie II wojny światowej przez rozłożenie tej odpowiedzialności na inne narody, m.in. na naród polski – stwierdził na konferencji oświęcimskiej prof. Paweł Bromski, politolog z Wyższej Szkoły Stosunków Międzynarodowych i Amerykanistyki w Warszawie. – Temu właśnie służą proces stopniowego zmniejszania liczby ofiar zamordowanych w Oświęcimiu oraz próby eliminacji aktów męczeństwa w Auschwitz-Birkenau innych narodów poza narodem żydowskim, co jest na rękę zarówno obecnej linii Holokaustu, jak i niemieckiej polityce – dodał.

Politycy i niemieckie media od pewnego czasu chętnie lansują niby pełne pokory, lecz jakże obłudne hasło, że „wobec Auschwitz wszyscy są równi”. Z namaszczeniem powtórzył je Martin Schulz, gdy przebywał z wizytą w KL Auschwitz jako przewodniczący Parlamentu Europejskiego.

Tematyka niemieckich zbrodni wojennych i ludobójstwa w minionym trzydziestoleciu ma to do siebie, że jeżeli się pojawia, to na krótko i jest duszona w zarodku. Tak było np. w 2006 r., gdy wyszedł na jaw fakt zaginięcia archiwalnych dokumentów byłej Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu odnoszących się do niemieckich zbrodni w Polsce. „Nasz Dziennik” zamieścił wtedy krótki artykuł mówiący o wywożeniu do Niemiec w latach 1959 – 2002 wielkich ilości dokumentów. Czytamy w nim: „Proceder ten trwał przez prawie 50 lat, wg oceny prokuratorów pionu śledczego IPN do Niemiec wysłano ponad 36 tys. oryginałów protokołów z zeznań świadków, w większości już nieżyjących, i tyle samo kopii tych dokumentów, 150 tys. mikrofilmów (...)”.

Dziennikarze mediów głównego nurtu nie kwapili się do drążenia tematu. Nikt też nie przejął się tym, że niemieckie archiwum państwowe w Ludwigsburgu, do którego ponoć w bardzo podejrzany sposób trafiły te dokumenty, najspokojniej oświadczyło, iż odnalezienie tych akt będzie niesłychanie trudne.

Martyrologia Polaków niewidoczna

Państwowe Muzeum w Oświęcimiu formalnie znajduje się pod zarządem polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, lecz Polacy niewiele dziś mają tam do powiedzenia, są nieobecni, zarówno w teraźniejszości, jak i w historii tego strasznego miejsca. Międzynarodowa Rada Oświęcimska jest wprawdzie umocowana przy premierze RP, ale dominujący głos mają w niej przedstawiciele Europy Zachodniej i USA, którzy prezentują zupełnie odmienną od polskiej wizję tragicznej przeszłości.

Podczas zorganizowanej dwa lata temu w oświęcimskim muzeum konferencji pt. „Świadomość – odpowiedzialność – przyszłość” – wspomniała uczestnicząca w niej Agnieszka Hałaburdzin-Rutkowska ze Stowarzyszenia „Solidarni 2010” – goście z zagranicy opowiadali tylko o tym, że Polacy są winni, bo gdyby bronili Żydów, to nie zginęłoby ich tak wielu, że Polacy na pewno nienawidzili Żydów, ponieważ zginęło 90 proc. Żydów mieszkających w Polsce...

Poza pracownikami muzeum, którzy byli jedynie moderatorami poszczególnych paneli, na tejże konferencji pod patronatem polskiego ministra kultury Polacy nie zabierali głosu, nie było nawet żadnej próby odparcia niesprawiedliwych ataków. A przecież obóz Auschwitz-Birkenau jest najlepszym miejscem do tego, żeby powiedzieć to, co zawsze i pełnym głosem powinno mówić światu państwo polskie na temat zagłady. Tymczasem nikt nie zadbał o to, żeby na tę konferencję ktoś przyszedł i powiedział cokolwiek o Polakach w Auschwitz... Takie podejście do tematu wydaje się w Polsce niezmienną normą.

– Nikt z nas nie chce zaprzeczać, że była eksterminacja Żydów – powiedziała Agnieszka Hałaburdzin-Rutkowska – ale to przecież nie oznacza, że mamy zapomnieć o naszej historii. Tak wiele trzeba dziś naprostować, żeby głos Polski należycie wybrzmiał właśnie w tym miejscu Polski, do którego Niemcy postanowili zwieźć Żydów z całego świata, ale zaczęli od mordowania Polaków... Mamy tu przecież nie tylko Holokaust Żydów, ale też zagładę Polaków rozpoczętą eksterminacją polskich elit – do pierwszego oświęcimskiego transportu wybrano wszystkich najlepszych...

– W obozie Auschwitz-Birkenau powinno się znaleźć miejsce na pokazanie tego, że oprócz Żydów ginęli tu także chrześcijanie. Tymczasem – przypomniała Agnieszka Hałaburdzin-Rutkowska – pozwoliliśmy na walkę z krzyżem w tym właśnie miejscu. W czasie zagłady byliśmy wobec tej walki bezradni, natomiast teraz, i parę lat temu, powinniśmy powiedzieć: nie!

Cóż złego jest w tym, że w ten sposób chcemy upamiętnić swoich zmarłych? Dlaczego nie mamy do tego prawa? Dlaczego zgodziliśmy się na to, by w Auschwitz-Birkenau nie było krzyża, by nie mogły się tu modlić siostry karmelitanki? Na te pytania do dziś nie ma odpowiedzi, bo już rzadko kto chce je stawiać.

– Jedna z naszych koleżanek chciała niewielkim krzyżem upamiętnić miejsce śmierci swego ojca, prosiła o znalezienie godnego, skromnego miejsca – wspominała Agnieszka Hałaburdzin-Rutkowska. – Niby nie odrzucono tej prośby, ale ten jej krzyż od 15 lat leży w magazynie...

Jak przekazać prawdę

Jedno jest dziś pewne: albo nie umiemy, albo nie chcemy przekazać światu oraz następnym pokoleniom Polaków własnej opowieści o zagładzie, posiłkujemy się cudzą opowieścią. Mimo zwrotu ku historii w nowej podstawie programowej dla polskich szkół podstawowych i średnich aż roi się od oględnych sformułowań, unikających podkreślania martyrologii polskiego narodu. Polski uczeń ma umieć „przedstawić przyczyny i skutki Holokaustu oraz opisać przykłady oporu ludności żydowskiej”, „scharakteryzować nazistowski plan eksterminacji Żydów oraz innych narodowości i grup społecznych”, „przedstawić ideologiczne podstawy eksterminacji Żydów oraz innych grup etnicznych i społecznych, prowadzonej przez Niemcy hitlerowskie”... itd., itp. – Jakbym czytał podstawę programową dla szkoły w Izraelu – podsumował lekturę tego dokumentu Jan Kulczycki, aktor, nauczyciel, członek Kapituły Odznaki Pamiątkowej Grup Oporu „Solidarni”.

Trzeba przyznać z szacunkiem, że Żydzi bardzo dbają o pamięć Holokaustu na świecie. W Szwecji np. obowiązkowa jest w szkołach nauka o Holokauście: Żydzi objeżdżają wszystkie szkoły i opowiadają o zagładzie, oczywiście wyłącznie ze swojej perspektywy. A w Polsce nie umiemy dbać o własną pamięć. Polska młodzież w przytłaczającej większości ma blade pojęcie nawet o Powstaniu Warszawskim.

W Niemczech każda szkoła ma obowiązek przywieźć uczniów do obozu w Dachau; uczniowie są oprowadzani „drogą więźnia”, ale przenigdy nie usłyszą, że więźniami byli tam także Polacy, mimo że przecież co trzeci zamordowany tam był Polakiem, a co drugi z nich był polskim duchownym. Dwa lata temu zwiedzająca obóz grupa duchownych zapytała niemieckiego przewodnika o polskich księży, a on nawet nie wiedział, że tam byli jacyś księża. W przemówieniu kanclerz Angeli Merkel podczas obchodów 70. rocznicy wyzwolenia Dachau w ogóle nie padło słowo „Polacy” – byli Żydzi, komuniści i homoseksualiści.

– Jeden z polskich więźniów podszedł do mnie – opowiadała dr Anna Jagodzińska z IPN, która od wielu lat zajmuje się obozami koncentracyjnymi, przede wszystkim polską inteligencją i polskimi duchownymi w KL Dachau oraz Mauthausen-Gusen – i rozpłakał się: „Proszę pani, nas tu nie było”...

Aż wstyd przyznać, że polską pamięcią o Auschwitz zajmują się dziś cudzoziemcy. Dr Jagodzińska podaje przykład dwójki Włochów, którzy przygotowują publikację o Polakach w Auschwitz, a którzy wcześniej, jak większość Europejczyków, nie wiedzieli, że więźniami KL Auschwitz byli również Polacy, i dopiero po zwiedzeniu obozu ze zdumieniem odkryli ten fakt. Gdy później przypadkiem w księgarni na warszawskiej Starówce zobaczyli list więźnia Auschwitz do matki, doznali szoku, kupili ten list i poszli jego tropem. Za własne pieniądze wykupili potem jeszcze 270 listów napisanych przez Polaków z Auschwitz i do Auschwitz. Zebrali wszystkie możliwe biogramy. Dlaczego nikt w Polsce nie pomyślał o zebraniu tego rodzaju listów?! – pyta dr Jagodzińska.

A dlaczego oni to zrobili? Odpowiadają prosto: Dlatego, że naród przeznaczony na zagładę zasługuje na przypomnienie, że stanął 1 września do walki w obronie Ojczyzny, że Polska nigdy nie była krajem kolaborantów, a Polacy nie byli współtwórcami obozów. Chcą u siebie we Włoszech pokazać tę prawdę. Mówią, że swoją książką chcą zaprotestować przeciw krążącemu po świecie przekazowi o „polskich” obozach koncentracyjnych.

„Lettere de Auschwitz” autorstwa Aldo Navoniego i Federiki Pozzi to tylko i aż 30 biogramów polskich więźniów w Auschwitz. Ta dwójka skromnych Włochów – nauczycielka i aptekarz – nas po prostu zawstydza, bo w Polsce do tej pory nie ma nawet wznowień wspomnień więźniów, które pojawiały się dość licznie tuż po wojnie.

Ocalone przez Włochów listy są dziś bezcenne. Trzeba się zatroszczyć, aby jak najwięcej tego rodzaju dokumentów uchronić przed zapomnieniem – np. wyszukując je w domowych archiwach – aby lawina narracji zmyślonej nie zalała prawdy, aby nie dochodziło do zaprzedawania prawdziwej historii.

Abp Jędraszewski: związki homoseksualne są szyderstwem z Boga

2018-08-15 17:24

jg / Ludźmierz (KAI)

Związki homoseksualne, którym chce się nadać wartość małżeństwa, nie mają nic wspólnego z Bożym zamysłem wobec człowieka i są szyderstwem z Boga i Jego najwspanialszego dzieła, jakim jest człowiek - powiedział abp Marek Jędraszewski podczas uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Metropolita krakowski 15 sierpnia przewodniczył uroczystej sumie odpustowej w ludźmierskim sanktuarium.

Joanna Adamik | Archidiecezja Krakowska

Metropolita krakowski podkreślił, że Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny to dzień, w którym trzeba dziękować Bogu za wielkie cuda Jego miłości. Wymienił m.in. region Podhala, gdzie stykają się aż cztery pasma górskie - Tatry, Gorce, Pienin i Beskidy. Hierarcha wyjaśnił także, że zbliżając się do ołtarza w procesji na wejście długo błogosławił dzieci.

- W znaku krzyża kreślonym na czołach waszych ukochanych, najdroższych dzieci chciałem oddać najwyższy szacunek dla was, drodzy rodzice i małżonkowie. Bo przez to, kim jesteście, uczestniczycie w tajemnicy Bożej miłości. Każde bowiem poczęte dziecko jest owocem małżeńskiej miłości, która współdziała z Bożą stwórczą miłością. W momencie poczęcia, kiedy tworzyły się pierwsze materialne struktury waszych dzieci, Bóg obdarzał je nieśmiertelną duszą. Co za cudowne i niezwykłe współdziałanie miłości Boga i miłości człowieka! - zaznaczył hierarcha.

- Tylko zapatrzeni w Ojca, który jest w niebie i tylko urzeczywistniający to Boże podobieństwo i Boży obraz, który w sobie macie, drodzy małżonkowie i rodzice, tylko wtedy możecie oclić siebie przed wielkimi zagrożeniami tego świata, który w imię tzw. „miłości" chce za wszelką cenę przekreślić Boży zamysł wobec człowieka co do kobiety i mężczyzny, tworząc niewytłumaczalne i nie dające się usprawiedliwić przez ludzki rozum ideologie, które za wszelką cenę chcą zatrzeć różnice między kobietą a mężczyzną – podkreślił metropolita.

Kustosz sanktuarium w Ludźmierzu, ks. Jerzy Filek pozdrawił wszystkich czcicieli Matki Bożej Ludźmierskiej, w tym rowerzystów z Podhala, którzy okrążyli Polskę, pokonując 3500 km. Nawiązał do przyjaźni podhalańsko-amerykańskiej wyrosłej z faktu, iż mnóstwo górali wyruszyło za ocean za chlebem i wolnością. Mówił, że owocuje ona także dzisiaj m.in. poprzez obecność zespołu góralskiego „Ślebodni" z Chicago oraz Rycerzy Kolumba, którym abp Marek Jędraszewski poświęcił nowy sztandar.

Uroczystości odpustowe rozpoczęły się już w nocy z 14 na 15 sierpnia Pasterką Maryjną, której przewodniczył Prymas Polski abp Wojciech Polak. Hierarcha zasadził przy Bramie Wiary w ogrodzie różańcowym dąb prymasowski na pamiątkę setnej rocznicy odzyskania przez nasz kraj niepodległości w 1918 r.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Pielgrzymowanie na Jasną Górę po II wojnie światowej

2018-08-19 12:06

Andrzej Datko / Warszawa (KAI)

Jasna Góra obok Lourdes, Fatimy, Guadalupe, Aparecidy, Lujan, należy do najznaczniejszych sanktuariów maryjnych świata przyjmując ok. 4-5 mln pielgrzymów rocznie. Najdłuższą, 600-kilometrową trasę przebywa pielgrzymka kaszubska. 26 sierpnia przypada uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej. Z tej okazji przedstawiamy zarys historii pielgrzymowania na Jasną Górę po II wojnie światowej.

Bożena Sztajner/Niedziela

Wdzięczność za ocalenie

Powojenna sytuacja w Polsce po objęciu władzy przez komunistów, wpłynęła także na ruch pątniczy, który naznaczony był początkowo okupacyjnymi przeżyciami uczestników. Wiele osób odbywało pielgrzymki w duchu wdzięczności za ocalenie, wypełniając złożone w czasie wojny śluby. Ogólnonarodowa pielgrzymka z udziałem kardynała Augusta Hlonda i Episkopatu przybyła na Jasną Górę 8 września 1946 r., aby poświęcić Polskę Niepokalanemu Sercu Maryi. Uczestniczyło w niej pół miliona osób.

W 1951 r. zmienił się sposób pielgrzymowania pod wpływem presji i represji administracji państwowej dążącej do ograniczenia, a potem likwidacji katolicyzmu. Zniknęły uroczyste pielgrzymki, a w ich miejsce pojawiło się pątnictwo indywidualne i prywatne. Z wyjątkiem szykanowanej Pielgrzymki Warszawskiej ustało piesze pątnictwo na Jasną Górę.

Wraz z kończącym się okresem stalinowskim, w uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej 26 sierpnia 1956 r. złożone zostały Śluby Jasnogórskie przygotowane w więzieniu przez Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Uroczystość ta zgromadziła po raz pierwszy po wojnie ponad milion uczestników. W grudniu tegoż roku, pielgrzymka lekarzy wznowiła tradycję pielgrzymek zawodowych.

Wokół Millenium

W uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej w sierpniu 1957 r. z udziałem milionowej rzeszy pielgrzymów zainaugurowano peregrynację kopii obrazu jasnogórskiego, poświęconej przez Piusa XII. W ramach Wielkiej Nowenny miała być ona nośnikiem odnowy religijno-moralnej polskiego społeczeństwa w przygotowaniu do Milenium Chrztu Polski.

Władze komunistyczne po pozornej „odwilży” rychło powróciły do walki z Kościołem. Wówczas Episkopat jako jeden z elementów strategii duszpasterskiej przyjął ogólnopolskie pielgrzymki stanowe na Jasną Górę. Tylko one, związane z największymi uroczystościami odbywającymi się w jasnogórskim sanktuarium (3 maja, 15 i 26 sierpnia) były tolerowane przez reżim. Inne pielgrzymki traktowano jako nielegalne zgromadzenia.

Pielgrzymki ogólnopolskie poprzedzane były listami pasterskimi przygotowywanymi przez Komisję Maryjną Episkopatu, która ukierunkowywała materiały duszpasterskie. Zwalczanie pielgrzymek grupowych trwało nadal, toteż dominowało pielgrzymowanie indywidualne, a tylko 10 proc. osób przybywało w sposób zorganizowany. Mimo to udawało się organizować wielkie manifestacje. W sierpniu 1962 r. odbyła się Ogólnopolska Pielgrzymka Młodzieży licząca prawie 500 tys. przedstawicieli wszystkich parafii. Odbyła się ona pod hasłem „Młodzież polska wierna Chrystusowi”. Ogólnopolska Pielgrzymka Kobiet i Dziewcząt 26 sierpnia 1965 r. zgromadziła ponad 300 tys. reprezentantek parafii. Kobiety-matki poprzez akt oddania Maryi miały zobowiązać się do wysiłku kształtowania pobożności maryjnej swoich środowisk, w duchu odpowiedzialności za wiarę i życie ludzkie.

Międzynarodowe zainteresowanie Soborem Watykańskim II zmusiło w pewnym stopniu władze komunistyczne do tolerowania pielgrzymek parafialnych w latach trwania sesji soborowych. Pielgrzymki te zostały zainaugurowane w 1962 r. W czasie pobytu na Jasnej Górze przedstawiciele wspólnot parafialnych ofiarowywali w intencji Soboru modlitwy i nocne czuwania. W sanktuarium przekazywano im symboliczne znaki: świece, hostie mszalne, obrazy, które wprowadzały wspólnoty parafialne w duchową więź z Soborem i Kościołem w Polsce i w świecie. W 1965 r. wspólnoty parafialne przyjmowały w sanktuarium kopie wizerunku jasnogórskiego, który następnie odwiedzał rodziny w parafiach. Pielgrzymki delegacji parafialnych były kontynuowane w następnych latach i uczestniczyło w nich rocznie do 200 tys. osób.

Największe natężenie tej praktyki nastąpiło w 1978 r. poświęconym szczególnej modlitwie za polskie rodziny. Wtedy to delegacje, w których uczestniczyło prawie 500 tys. osób, otrzymywały na Jasnej Górze Pismo Święte i różańce, które miały peregrynować po rodzinach. Podobne natężenie osiągnęły delegacje parafialne w Roku Maryjnym 1987. Wtedy to przedstawiciele parafii przybywali w pielgrzymkach diecezjalnych ze swoimi biskupami, aby kolejny raz podjąć rodzinną peregrynację wizerunku jasnogórskiego.

Milenijne uroczystości Chrztu Polski obchodzone 3 maja 1966 r. na Jasnej Górze pod przewodnictwem Legata papieskiego kard. Stefana Wyszyńskiego, który reprezentował Pawła VI (władze komunistyczne odmówiły mu wizy) i abpa Karola Wojtyły, w atmosferze politycznej agresji, zgromadziły 300 tys. pielgrzymów.

Pielgrzymka mężczyzn i młodzieży męskiej 28 sierpnia 1966 r. pod hasłem „Męskie Te Deum za 1000-lecie chrześcijaństwa w Polsce” odbyła się z udziałem ponad 250 tys. osób.

Czasy "Solidarności"

W 1981 r. ton pielgrzymkom na Jasną Górę nadawali robotnicy organizowani przez ogniwa NSZZ „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego władze starały się ograniczyć ruch pątniczy, zwłaszcza pielgrzymek pieszych, które zawsze stanowiły środowisko umożliwiające niezależne wyrażanie nastrojów społecznych. W 1982 r. z inicjatywy ks. Jerzego Popiełuszko przybyła pierwsza pielgrzymka świata pracy. Przez najbliższe lata była ona najbardziej zwalczaną przez władze pielgrzymką. Równocześnie w środowiskach ludzi pracy dojrzała potrzeba organizowania odrębnych pielgrzymek zawodowych. Do czasu powstania „Solidarności” władze tolerowały tylko dwie pielgrzymki zawodowe: nauczycieli i służby zdrowia.

W latach 80. utrwaliły się w pątnictwie jasnogórskim ogólnopolskie pielgrzymki bankowców, energetyków, elektroników, górników, kolejarzy, kupców, ludzi morza, ogrodników, łącznościowców, pracowników ochrony środowiska, prawników, pszczelarzy, rolników, rzemieślników, weterynarzy, środowisk twórczych. Przybywały i przybywają niezależnie od nich pielgrzymki z poszczególnych zakładów pracy. Przy tym, niektóre grupy zawodowe organizują specjalne pielgrzymki piesze, np. rolnicy z diecezji zielonogórsko-gorzowskiej od 1983 r. przybywają w liczbie ok. 1,5 tys. osób. Najwięcej osób uczestniczy w pielgrzymce świata pracy i rolników, każda z nich liczy ok. 100 do 200 tys. osób. Do tych pielgrzymek Jan Paweł II najczęściej kierował listy z sugestią podjęcia szczególnie aktualnych problemów religijnych i społecznych.

Wolność!

W wyniku upadku systemu totalitarnego w 1989 r. uległa poszerzeniu struktura pątnictwa na Jasną Górę; biorą w nim udział instytucje, środowiska, grupy zawodowe i urzędnicy państwowi, także ci, którzy dawniej nie mogli ujawniać swoich przekonań religijnych. W pielgrzymkach brali udział premierzy RP i ministrowie niemal wszystkich resortów oraz we wrześniu 1990 r. po raz pierwszy od 50 lat Wojsko Polskie – ok. 20 tys. żołnierzy ze wszystkich formacji z wyższymi oficerami i generalicją. Jako doroczna utrwaliła się od 1990 r. pielgrzymka wojewodów i pracowników administracji państwowej licząca od 500 do 1000 osób.

W jasnogórskich pielgrzymkach zawodowych uczestniczy ok. 1 miliona osób rocznie, co stanowi prawie 25 proc. wszystkich pielgrzymów przybywających w ciągu roku na Jasną Górę. Ze względu na liczbę uczestników jak i różnorodność reprezentowanych zawodów są one zjawiskiem niepowtarzalnym w skali świata chrześcijańskiego.

Przemiany, które dokonały się po 1989 r. ujawniły się wyraziście w zakresie pielgrzymowania dzieci i młodzieży szkolnej. Żywiołowo, najczęściej autobusami, zaczęły przybywać grupy szkolne z nauczycielami (dawniej za taką aktywność nauczyciele bywali nawet zwalniani z pracy). Już w latach 80-tych zwiększyła się liczba diecezjalnych pielgrzymek młodzieży maturalnej. W 1987 r. prawie wszystkie diecezje organizowały swoje pielgrzymki. Liczba uczestników tych pielgrzymek w latach 1989-1995 uległa podwojeniu. W 1989 r. odnotowano 44 tys. uczestników co stanowiło 10,5 proc. wszystkich maturzystów, zaś w 1995 r. – 82 tys. maturzystów, co stanowiło 22, 3 proc. W całym Kościele katolickim jest to najprawdopodobniej zjawisko wyjątkowe. Aktywne uczestnictwo nauczycieli w tych pielgrzymkach sprzyja wzrostowi wzajemnego zaufania, które jest niezbędne w wychowywaniu młodego człowieka.

Młodzież akademicka przybywa w odrębnej pielgrzymce o specjalnym programie ewangelizacyjnym. W 1985 r. w 50. pielgrzymce akademickiej wzięło udział 40 tys. osób. Studenci uczestniczą w pieszych pielgrzymkach, i są często współorganizatorami programu grup pątniczych. W 1981 r. powstała Diecezjalna Piesza Pielgrzymka Akademicka z Warszawy, która liczy kilka tysięcy uczestników.

Ogólnopolskie pielgrzymki młodzieży pozaszkolnej i pracującej organizowane są w czerwcu i bierze w nich udział 20-40 tys. osób. Prowadzona wówczas ewangelizacja ogniskuje się na podniesieniu kultury życia osobistego i przygotowaniu do życia rodzinnego.

Specyficzny charakter posiadają pielgrzymki ruchów nieformalnych, spełniających ważną funkcję formacyjną, jak Neokatechumenat, Światło-Życie, Krucjata Modlitwy w obronie poczętych dzieci, Ruch Trzeźwości im. Maksymiliana Kolbe. Od 1993 r. liczba członków tych ruchów pielgrzymujących na Jasną Górę wzrasta od 100 do 200 tys. osób.

Początek Jubileuszu Jasnej Góry w 1976 r. stał się momentem zwrotnym w pieszym ruchu pątniczym w Polsce. Władze komunistyczne, świadome napięć społecznych wywołanych kryzysem gospodarczym, zostały zmuszone do tolerowania pieszych pielgrzymek. W tymże roku do sanktuarium przybyło 89 pieszych grup liczących 34 tys. osób. Prawdziwy przełom nastąpił w 1979 r., gdy zorganizowano 120 pieszych pielgrzymek pod hasłem „Wspomagamy Ojca Świętego Jana Pawła II”; uczestniczyło w nich 150 tys. osób. W następnych latach ilość tych pielgrzymek rosła i wydłużały się ich trasy. W 1987 r. szlaki 29 pielgrzymek wymagały co najmniej 9 dni do ich pokonania.

Pielgrzymki diecezjalne z udziałem biskupów uważane są z racji eklezjalnych za ideał pątnictwa. Przewodziła im od 1987 r. Warszawa, z której wyruszały cztery pielgrzymki piesze, liczące razem ok. 50 tys. uczestników. Podobne, choć mniej liczne (10-15 tys.) wyruszały z Krakowa, Poznania, Wrocławia, Radomia, Opola, Tarnowa, Siedlec. Wiele z nich podzielonych na grupy promieniście przemierzało diecezje.

Wciąż fenomen

Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II w 1979 r. i jego nawiedzenie Jasnej Góry sprowadziło do sanktuarium ok. 3,5 mln pielgrzymów. Kolejne pielgrzymki Ojca Świętego gromadziły na Jasnej Górze rekordowe ilości pielgrzymów, tak iż w ciągu roku szacowano je na 5,5 – 6 mln osób. W latach 80-tych i 90-tych XX w. piesze pielgrzymki na Jasną Górę stały się fenomenem w skali światowej i rocznie uczestniczyło w nich 300-450 tys. wiernych. Pod względem ilości grup pątniczych, długości tras i liczby uczestników nie mają one sobie równych jako zjawisko religijne w całym katolicyzmie.

Jasna Góra jako ośrodek pielgrzymkowy o znaczeniu światowym pełni ważną rolę integracyjną i eklezjalną. Większe grupy pielgrzymów zagranicznych włączyły się po raz pierwszy w pieszą pielgrzymkę warszawską w 1966 r. W 1978 r. wyruszyło z Warszawy 850 osób z 17 krajów, a w dziesięć lat później z 10 miast pielgrzymowali przedstawiciele 26 krajów w liczbie ponad 10 tys. osób.

Dzięki obecności pielgrzymów zagranicznych w sanktuarium Kościół powszechny uzyskuje tutaj swoją widzialną tożsamość, co dzieje się zwłaszcza wtedy, gdy uczestniczą w uroczystościach biskupi i kardynałowie jako przedstawiciele kościołów lokalnych lub Watykanu. Od 1979 r. przybywa średnio co roku ponad 100 przedstawicieli różnych episkopatów. Specjalną rolę spełniały pielgrzymki oficjalnych delegacji episkopatów z ich przewodniczącymi na czele. Jako przykład wymieńmy delegację Episkopatu Stanów Zjednoczonych i kilkakrotnie Episkopatu Niemiec z kard. J. Ratzingerem.

Po 1989 r. nastąpił dalszy wzrost migracji pielgrzymów z zagranicy, tak iż przybywa ich do 400 tys. rocznie. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych przybywało ponad 2200 grup zagranicznych z ok. 90 krajów, najwięcej z Niemiec, USA, Włoch i krajów byłego ZSRR.

Ciekawym zjawiskiem było nawiedzanie sanktuarium jasnogórskiego przez pątników z ZSRR, co miało charakter konspiracyjny i odbywało się pod przykrywką turystyki (byli w nich nawet sekretarze partyjni i wysocy urzędnicy administracji). W latach 1968-1989 było na Jasnej Górze prawie 2500 takich niewielkich grup.

Jan Paweł II będąc przekonanym o integracyjnej roli Jasnej Góry nie tylko dla narodów słowiańskich ale dla całego Wschodu i Zachodu Europy zdecydował, aby VI Światowe Dni Młodzieży odbyły się w Częstochowie. W dniach 12-16 sierpnia 1991 r. 1,7 mln młodych, w tym 200 tys. z krajów ZSRR zgromadziło się w sanktuarium. Papież powiedział wtedy: „Trzeba, ażeby to, co przez długie dziesięciolecia było na tym kontynencie oddzielona przemocą, zbliżyło się do siebie. Ażeby Europa dla dobra całej rodziny ludzkiej szukała na przyszłość jedności, wracając do swych chrześcijańskich korzeni. Te korzenie znajdują się na Wschodzie i na Zachodzie”.

Uniwersalizm wpisany w tradycje ruchu pątniczego na Jasną Górę służy współcześnie budowaniu więzi między narodami, także w płaszczyźnie ekumenicznej, co było stałym dążeniem polskiego papieża w perspektywie trzeciego tysiąclecia chrześcijaństwa.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem