Reklama

BETEL - Zakupy z sercem - Rahel Kebebe Tshay

Czas już wstać z kanapy

2018-03-28 10:57

Katarzyna Dobrowolska
Edycja kielecka 13/2018, str. VII

WD
ŚDM Kielce 2016 r. Taka sama radość spotkania młodego Kościoła wkrótce stanie się znowu udziałem młodzieży

– Podczas ŚDM w Panamie chcemy pokazać jak bije nasze polskie serce wiary. Ale żeby tak było, potrzebne jest nowe otwarcie, wzmocnienie i odbudowanie (w wielu przypadkach) duszpasterstwa młodzieży w naszych parafiach – mówi ks. Łukasz Zygmunt, diecezjalny duszpasterz młodzieży

Młodzież diecezjalna będzie przebywała w Panamie od 17 do 30 stycznia 2019 r. Na chwilę obecną blisko pięćdziesiąt osób zapisało się na wyjazd, ale są jeszcze wolne miejsca, jeśli ktoś byłby chętny. Chęć udziału wyraził również bp Jan Piotrowski, pięciu kapłanów i dwóch alumnów z naszego Seminarium. – Panama na pewno jest dla nas krajem egzotycznym, mało znanym, a przez to wzbudzającym ciekawość i pragnienie poznania jej mieszkańców, kultury, obyczajów i tradycji wiary. Pracuje tutaj tylko jeden misjonarz z Polski – mówi ks. Łukasz.

Wyjazd jest dużym wyzwaniem logistycznym i finansowym z oczywistych względów. Koszty podróży ze względu na odległość są znaczne. Dlatego uczestnicy liczą na ofiarność naszych diecezjan, prywatnych osób i firm, które pragną wesprzeć młodych w tej inicjatywie. – Widać, że ci młodzi, którzy zapisali się, poważnie traktują uczestnictwo w ŚDM, ponieważ część z nich pierwsze pieniądze już wpłaciła, tym samym zobowiązując się do wyjazdu – zaznacza duszpasterz. W biurze ŚDM w Kurii diecezjalnej są do nabycia książki, flagi ŚDM i inne gadżety i symbole związane z ŚDM – całkowity dochód z ich sprzedaży przeznaczony jest na pomoc młodzieży.

Nasza młodzież będzie zamieszkiwać diecezję Penonomé, położoną blisko stolicy Panamy. Młodzi zamierzają uczestniczyć w pełni w wydarzeniach diecezjalnych, a później w centralnych połączonych ze spotkaniem z papieżem Franciszkiem. Młodzież zaangażuje się również w wolontariat na miejscu, gdzie będzie pomagała gospodarzom w pracach organizacyjnych. – Chcemy pokazać jak bije nasze polskie serce wiary i tą wielką tradycję. Pragniemy z młodzieżą naszej diecezji zanieść innym młodym światło Ewangelii, dzielić się własnym świadectwem i czerpać z doświadczeń innych – wyjaśnia.

Reklama

– To jest pielgrzymka wiary, która ma charakter duchowo-ewangelizacyjny. Wierzymy, że dobrze przeżyte ŚDM staną się inspiracją dla młodych do aktywnego i pełniejszego uczestnictwa w życiu Kościoła, swoich wspólnot parafialnych – dodaje.

Jednocześnie ks. Łukasz tłumaczy, że centralne wydarzenia chociaż bardzo istotne, są podsumowaniem i owocem duszpasterstwa, które jest prowadzone „u podstaw”, systematycznie i na co dzień. Uważa, że jak najwięcej pracy należy rozwijać w parafiach. To tutaj młodzież powinna odnaleźć swoje miejsce. Istotna jest każda, nawet najmniejsza inicjatywa młodych i warto ich słuchać, wspierać i motywować do działania. Takich wspólnot młodzieży w różnych parafiach nie brakuje w diecezji. Jest wielu księży i katechetów którzy poświęcają swój czas, by być z młodymi. Są oni inicjatorami wielu dzieł ewangelizacyjnych, charytatywnych i modlitewnych wśród młodych. Jednak, jak zauważa ks. Łukasz – w wielu, zbyt wielu niestety, duszpasterstwo zamiera. – Myślę, że my duszpasterze musimy obudzić najpierw ten entuzjazm i potencjał w nas samych, aby potem przekazać go młodym. Jeśli pozyskamy pięć, dziesięć osób w każdej parafii, to będą oni iskrą w swoich środowiskach, która będzie rozniecać wiarę wśród rówieśników. Czas, jak mówił papież Franciszek w Krakowie w 2016 roku, „założyć odpowiednie buty i wstać z kanapy”, by zmierzyć się z rzeczywistością, która na pewno okaże się być pełna potencjału, a odpowiednio wzmacniana przyniesie dobre owoce – tłumaczy. Zachęca wszystkich duszpasterzy, katechetów, by nie bali się zaangażować swojego czasu, sił i pracy i odnawiali duszpasterstwo młodzieży w swoich parafiach. – Owszem mamy teraz sporą konkurencję. Nie jest łatwo odciągnąć młodzież od komputera, telefonu etc. Ale prawdą jest, że wszystkie badania wskazują jak bardzo młody człowiek dziś potrzebuje wspólnoty, że jej szuka. My jako kapłani mamy mu w tym pomóc, dać mu możliwość ją odnaleźć w Kościele, proponując mu piękne wartości. Myślę, że na spotkaniach wspólnotowych z innymi młodymi będą mieli szansę poczuć bliskość Boga, potrzebę bycia razem oraz że otworzą się na siebie wzajemnie – mówi.

Ten rok jest szczególny dla młodzieży ponieważ w październiku w Rzymie odbędzie się Synod Biskupów na temat „Młodzież, wiara i rozeznanie powołania”. Do Watykanu napłynęło już wiele ankiet od młodych, dotykających problemów, wyzwań i pytań, jakie ma młodzież. Ogromnie cieszę się, że swój duży udział miała w nich nasza diecezjalna młodzież – mówi i bardzo prosi o modlitwę w intencji ŚDM i Synodu każdego 22. dnia miesiąca w każdej parafii. Łączenie się na modlitwie, wspólne czuwanie w naszych parafiach, jest najważniejsze. Młodzi udający się do Panamy spotykają się na czuwaniach 22. dnia miesiąca w Kościele Akademickim przy ul. Wesołej w Kielcach. Każdy jest zaproszony.

Tagi:
młodzi duszpasterstwo

Duszpasterstwa specjalistyczne - raport KAI

2018-12-05 08:00

Dawid Gospodarek / Warszawa/KAI

Duszpasterstwa specjalistyczne skierowane są do poszczególnych grup wiernych, oferując im posługę i formację uwzględniającą ich specyfikę, potrzeby, oczekiwania i potencjał. Kilkadziesiąt specjalistycznych duszpasterstw ma ogólnopolskie struktury z koordynującym ich prace krajowym duszpasterzem na czele. Duszpasterstwa krajowe mają odpowiedniki w diecezjach, często również w parafiach. Działaniem duszpasterstw specjalistycznych objęte są miliony wiernych. Publikujemy fragment raportu przygotowanego z okazji 25 - lecia Katolickiej Agencji Informacyjnej. Raport dotyczy głównych kierunków działalności Kościoła katolickiego w Polsce.

Anna Wyszyńska

Niektóre specjalistyczne duszpasterstwa objęte są szczególną troską KEP, przy której funkcjonują rady (np. ds. Rodziny, Duszpasterstwa Młodzieży, Duszpasterstwa Kobiet, Apostolstwa Świeckich, Środków Społecznego Przekazu) czy zespoły (np. ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia, Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych).

Specjalistyczne duszpasterstwa mają ogólnopolskie struktury z koordynującym ich prace krajowym duszpasterzem na czele. Poszczególne duszpasterstwa krajowe mają odpowiedniki we wszystkich diecezjach, często również w parafiach. Ojcowie, matki, mężczyźni, kobiety, uczniowie, studenci, lekarze, chorzy, ludzie morza, rzemieślnicy, harcerze, pielgrzymi, ministranci, organiści, przedstawiciele różnych grup zawodowych, zaangażowań i pasji, znajdą dla siebie duszpasterską ofertę. Są duszpasterstwa dla rodzin, ale także dla małżeństw w kryzysie, związków niesakramentalnych czy osób samotnych. Ważnym aspektem działalności duszpasterstw jest integracja i formacja, dzięki czemu często są one atrakcyjne również dla osób mniej zaangażowanych w życie Kościoła i mają potencjał ewangelizacyjny.

Poza duszpasterstwami mającymi koordynatorów ogólnopolskich powstaje też wiele oddolnych, jeszcze nieskategoryzowanych inicjatyw i wspólnot, np. biblijnych, ekumenicznych, charytatywnych, ekologicznych, artystycznych czy rzemieślniczych, są osoby posługujące wykluczonym (w kryzysie bezdomności, uzależnionym od narkotyków czy zajmującym się prostytucją), a także ludziom show-biznesu czy przedsiębiorcom. Opisanie wszystkich rodzajów, form i całej działalności poszczególnych duszpasterstw wymagałoby z pewnością powstania potężnej monografii. Poniżej dla ogólnego wyobrażenia zaprezentowany został niewielki wybór ważnych duszpasterstw.

Duszpasterstwo służby zdrowia

Duszpasterze służby zdrowia sprawują opiekę nad lekarzami, pielęgniarkami i położnymi, a także kapelanami szpitali, zakładów opieki zdrowotnej i domów pomocy społecznej. Poza sakramentami czy formacją duszpasterstwo stara się również wychodzić naprzeciw delikatnym kwestiom etycznym, związanym z medycyną. Krajowe duszpasterstwo organizuje coroczne rekolekcje na Jasnej Górze i Ogólnopolską Pielgrzymkę Służby Zdrowia (w wydarzeniu bierze udział kilka tysięcy osób związanych ze służbą zdrowia). W ramach formacji intelektualnej organizowane są np. sesje naukowe. Każda diecezja ma swojego duszpasterza, który koordynuje duszpasterstwo na jej terenie, organizuje rekolekcje, pielgrzymki i inne spotkania. Istnieją katolickie stowarzyszenia lekarzy, pielęgniarek i położnych czy farmaceutów i psychologów, które w swoich regionach również aktywnie działają, organizując comiesięczne spotkania, popularyzując katolicką moralność i etykę oraz pomagając w formowaniu sumień, a także promując klauzulę sumienia. Osobne rekolekcje organizowane są również dla kapelanów. Zjazdy diecezjalnych duszpasterzy mają charakter szkoleniowo-formacyjny, ostatni w lutym 2018 r. poświęcony był m.in. problemom pacjentów geriatrycznych oraz sfałszowanym lekom.

Kościół ani instytucje państwowe nie mają dokładnej wiedzy co do liczby kapelanów szpitalnych. Wiadomo, że większość z ok. 600 szpitali kapelana zatrudnia, jednak rzadko na pełny etat.

Przewodniczącym Zespołu KEP ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia i Chorych jest bp Romuald Kamiński, a krajowym duszpasterzem służby zdrowia ks. Arkadiusz Zawistowski.

Apostolstwo Chorych

Jest to wspólnota osób włączających swoje cierpienia w proces zbawiania świata. Obecnie wszystkich członków jest 2300, a krajowym duszpasterzem (z nadania przewodniczącego KEP) jest ks. Wojciech Bartoszek. Prowadzona jest strona internetowa (Apchor.pl), a także wydawany od 1930 r. miesięcznik „Apostolstwo Chorych”, obecnie w nakładzie 33 tys. egz., rozprowadzany wśród chorych w Polsce oraz poza granicami kraju. Sekretariat Apostolstwa prowadzi również korespondencję z chorymi, organizuje m.in. pielgrzymki, rekolekcje, Dni Chorego.

Duszpasterstwo Trzeźwości

Zespół KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych koordynuje pracę diecezjalnych duszpasterzy trzeźwości. W niektórych diecezjach wyznaczono kilku kapłanów – ogółem jest 48 księży i jedna osoba świecka, którzy odpowiedzialni są za trzeźwościową pracę duszpasterską w diecezjach. Podejmują inicjatywy na poziomie diecezji, współpracują z dekanalnymi duszpasterzami trzeźwości, pomagają osobom uzależnionym i ich rodzinom. Trzeźwościowa troska skierowana jest również do osób zakonnych: z zespołem KEP stale współpracują zakonni referenci trzeźwości – zakonnicy i siostry zakonne wyznaczeni przez przełożonych do pracy trzeźwościowej w swoich wspólnotach. Razem jest ich 42, w tym: 10 kapłanów, jeden brat zakonny i 31 sióstr zakonnych.

Zespół współpracuje z instytucjami państwowymi i samorządowymi, uczelniami wyższymi, a także z ruchami, organizacjami pozarządowymi oraz wspólnotami o charakterze abstynenckim i trzeźwościowym, które zapraszane są do udziału w ogólnopolskich inicjatywach zespołu, z którym stale współpracuje 50 przedstawicieli różnych organizacji i ruchów. We współpracę z zespołem zaangażowane są także media oraz oczywiście ośrodki pomocy uzależnionym i ich rodzinom czy specjaliści zajmujący się problemami uzależnień.

Praca zespołu skupiona jest na dwóch głównych działaniach: promocji abstynencji i trzeźwości oraz wspieraniu działań na rzecz osób zniewolonych różnymi nałogami. Trzeźwość rozumiana jest szeroko, jako wolność od wszystkich uzależnień (alkohol, narkotyki, dopalacze, ale również Internet, hazard, pornografia i inne).

Najważniejsze coroczne inicjatywy to: Tydzień Modlitw o Trzeźwość Narodu (rozpoczyna się w niedzielę poprzedzającą Środę Popielcową, na tę okazję przygotowywane są propozycje modlitw czy homilii dla parafii i wspólnot), Ogólnopolska Pielgrzymka na Jasną Górę w intencji trzeźwości Narodu (w trzecią sobotę i niedzielę czerwca; ponad tysiąc pielgrzymów poza modlitwą może wysłuchać stosownych wykładów, świadectw, dzielić się doświadczeniami), Sierpień miesiącem abstynencji (poza przygotowanym apelem motywującym do podjęcia wyrzeczenia prowadzona jest kampania w mediach, a także inicjatywy trzeźwościowe, takie jak pielgrzymki, rekolekcje, czuwania, biesiady, promocja wesel bez alkoholu), Wiosenna i Jesienna Sesja Apostolstwa Trzeźwości (dwudniowe spotkania z referatami naukowymi, duszpasterskimi czy świadectwami), Vademecum Apostolstwa Trzeźwości „Apostoł Trzeźwości” (ponad 200-stronicowe, kolorowe pismo rozsyłane do diecezji i parafii). Zespół prowadzi Kalendarium Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych, do którego rocznie zgłaszanych jest ok. 100 wydarzeń.

Obecnie jedna z najważniejszych inicjatyw koordynowana przez zespół to Narodowy Program Trzeźwości. Po jego proklamacji 13 lutego 2018 r. rozpoczęto kampanię zapoznania jak największej liczby Polaków z jego treścią. Wydano i bezpłatnie rozdano ok. 20 tys. książek. Spotkanie ponad 60 liderów ruchów i stowarzyszeń w sprawie realizacji zadań Narodowego Programu Trzeźwości odbyło się 7 listopada 2018 r. w Warszawie. Program cieszy się zainteresowaniem wielu samorządów i organizacji.

Niewidomi

Krajowym duszpasterzem niewidomych jest ks. dr Andrzej Gałka, posługujący przy kościele św. Marcina w Warszawie. W całym kraju niewidomym posługuje 42 księży. Duszpasterstwo integruje i prowadzi różne działania na rzecz osób z dysfunkcją wzroku z całej Polski, koordynuje również pracę w diecezjach. Dla niewidomych organizowane są Msze św. i spotkania formacyjne. Prowadzona jest Biblioteka Książki Mówionej, chętnym dostarczane są w wybrane książki. Krajowe duszpasterstwo organizuje na przełomie kwietnia i maja rekolekcje w Laskach dla osób niewidomych i ich przewodników (przyjeżdża ok. 60–70 osób), wakacyjny turnus formacyjno-wypoczynkowy (do 90 osób), co dwa lata Ogólnopolską Pielgrzymkę Niewidomych do różnych sanktuariów w Polsce (na tegorocznej w Lublinie było 1260 osób), również co dwa lata pielgrzymkę zagraniczną (w tym roku Portugalia – Fatima – Santiago de Compostela, udział wzięły 52 osoby), w Wielkim Poście i Adwencie rekolekcje dla osób głuchoniewidomych (ok. 30–40 osób), a także rekolekcje dla księży duszpasterzy osób niewidomych.

Honorowi dawcy krwi

Krajowym duszpasterzem honorowych dawców krwi jest ks. Zenon Surma CMF, prawie każda diecezja ma kapłana odpowiedzialnego za takie duszpasterstwo. Nie buduje się struktur, duszpasterstwo oparte jest na oddolnym zaangażowaniu w honorowe krwiodawstwo licznych wspólnot kościelnych. Trudno w liczbach oszacować liczbę wiernych zaangażowanych w duszpasterstwo honorowych dawców krwi.

Co roku na terenie każdej diecezji odbywa się od kilkunastu do kilkudziesięciu akcji honorowego oddawania krwi, które organizowane są przez parafie, sanktuaria, klasztory, seminaria duchowne i uczelnie katolickie. Takie akcje są propagowane w wielu parafiach, w katolickich środkach społecznego przekazu, księża w homiliach zachęcają do honorowego krwiodawstwa. Parafialnych i zakonnych klubów honorowych dawców krwi jest w Polsce kilkadziesiąt. Duchowni, siostry i bracia zakonni, a także alumni licznie odpowiadają na apele o oddawanie krwi dla osób oczekujących na operacje czy ofiar wypadków i katastrof.

Krajowy duszpasterz od 22 lat organizuje Ogólnopolską Pielgrzymkę Honorowych Dawców Krwi na Jasną Górę, która odbywa się co roku w ostatnią sobotę maja, a także Ogólnopolskie Spotkania Opłatkowe. Podczas tych dwóch wydarzeń o charakterze modlitewnym ich uczestnicy oddają honorowo krew w autokarach ambulansach. Ponadto co roku we wrześniu obywa się pielgrzymka krwiodawców do sanktuarium w Licheniu, a w lipcu do sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach. Wielu krwiodawców podkreśla, że motywację do bezinteresownego dzielenia się darem swojej krwi czerpie z wiary.

Duszpasterstwo Ludzi Pracy

Celem Duszpasterstwa Ludzi Pracy jest wzmocnienie moralne i rozwój duchowy ludzi pracujących, pobudzenie ich do aktywności w życiu zawodowym i społecznym, a także wspieranie bezrobotnych. Popularyzowane są także katolicka nauka społeczna i wartości historyczno-patriotyczne. Pierwsze takie duszpasterstwa powstały w 1973 r. Już w 1980 r. przy KEP powołano Komisję ds. Duszpasterstwa Ludzi Pracy. Księża wspierali strajkujących robotników, na terenie zakładów odprawiali Msze i spowiadali. Razem z przedstawicielami Solidarności przypominali, że najważniejszy jest człowiek, upominali się o godność pracowników i ich prawa. Za swą postawę wielu kapłanów było represjonowanych. W 1983 r. bł. ks. Jerzy Popiełuszko pierwszy raz zorganizował Pielgrzymkę Ludzi Pracy na Jasną Górę. Tegoroczna pielgrzymka, pod hasłem „My chcemy Boga”, zgromadziła ponad 20 tys. pątników. Oprócz corocznej pielgrzymki co tego najważniejszego polskiego sanktuarium organizowane są również (najczęściej lokalnie) do innych miejsc kultu.

Delegatem KEP ds. duszpasterstwa ludzi pracy jest abp Józef Kupny.

Kościół zawsze otaczał troską ludzi pracy. W Polsce, szczególnie po roku 1989, zaczęto organizować specjalne duszpasterstwa dla poszczególnych grup zawodowych. Duszpasterzy mają m.in. bankowcy, pszczelarze, leśnicy, myśliwi, elektrycy, nauczyciele, radcy prawni, pszczelarze, pracownicy wodociągów i kanalizacji, strażnicy miejscy i celnicy, rzemieślnicy czy samorządowcy. Powstają również stowarzyszenia zaangażowanych katolików (np. prawników, wychowawców, energetyków, wydawców).

Duszpasterstwo rolników

Komisja Duszpasterstwa Rolników przy KEP powstała w roku 1982, korzystając ze struktur Solidarności Rolników Indywidualnych. Od 1992 r. kontynuacją tej struktury jest Krajowe Duszpasterstwo Rolników. Delegatem KEP ds. duszpasterstwa rolników jest bp Edward Białogłowski. W 1982 r. rozpoczęły się też połączone z dożynkami Ogólnopolskie Pielgrzymki Rolników na Jasną Górę. W tegorocznej pielgrzymce, z udziałem Prezydenta RP, udział wzięło ok. 60 tys. osób. Od 1992 r. wydawany jest Kalendarz Rolników, dostępna jest także strona internetowa KalendarzRolników.pl. Duszpasterstwo posiada również swoje wydawnictwo z szeroką ofertą dla duszpasterzy i rodzin.

Celem duszpasterstwa rolników jest przede wszystkim pogłębianie życia religijnego rolników, odrodzenie moralne wsi, podkreślenie godności i wartości pracy rolnika oraz zaangażowanie rolników w życie Kościoła i państwa. Oprócz organizowania rekolekcji, dni skupienia czy innych propozycji dla formacji religijnej, ważną działalnością jest ta poświęcona integracji społeczności oraz jej formacji intelektualnej, a także propozycje kulturalne. Ciekawą, szeroką ofertą edukacyjną (od kwestii związanych z rolnictwem, przez prawo, bankowość i informatykę, po języki obce, filozofię i teologię) stanowią rozwijające się od 1989 r. pod różnymi nazwami w różnych diecezjach uniwersytety ludowe (np. Prymasowski Uniwersytet Ludowy w Strzelnie dla archidiecezji gnieźnieńskiej, Społeczny Kościelny Uniwersytet Ludowy w diecezji łomżyńskiej czy Katolickie Wszechnice Ludowe w archidiecezji lubelskiej).

Parlamentarzyści

Duszpasterzem parlamentarzystów jest ks. Piotr Burgoński. Z jego posługi korzysta ok. 150 osób. Kapelan parlamentarzystów odprawia Msze w kaplicy sejmowej, w których uczestniczą posłowie, senatorowie i pracownicy kancelarii (czytają czytania, prowadzą śpiew). Kaplica jest cały czas otwarta, politycy często odwiedzają ją na chwilę modlitwy przed rozpoczęciem obrad. W kaplicy wystawiany jest do adoracji Najświętszy Sakrament, kapelan posługuje także spowiedzią. Kapelan organizuje różne konferencje i sympozja tematyczne, np. „Polityka w nauczaniu Jana Pawła II”, a także 2 lutego coroczną Pielgrzymkę Parlamentarzystów na Jasną Górę oraz rekolekcje adwentowe i wielkopostne.

Więziennictwo

Przy Centralnym Zarządzie Służby Więziennej funkcjonuje ekumeniczna Rada Duszpasterstwa Więziennego. Stronę katolicką reprezentuje w niej naczelny kapelan więziennictwa, którym od 2016 r. jest ks. Adam Jabłoński.

Celem działania duszpasterstwa więziennego jest posługa religijna w aresztach śledczych, zakładach karnych i oddziałach zewnętrznych. Osadzeni wspierani są w odkrywaniu potrzeby świadomego kształtowania postawy religijnej. Duszpasterz działa w ścisłej współpracy z działem penitencjarnym danej jednostki. Jego posługa polega na sprawowaniu sakramentów, ale również spotkaniach i rozmowach indywidualnych kapelanów i świeckich wolontariuszy z osadzonymi, kontaktach z ich rodzinami oraz różnych formach zajęć kulturalnych i dydaktycznych. Pod koniec 2017 r. w Służbie Więziennej było zatrudnionych 190 kapelanów, z czego 29 było na pełnych etatach, a pozostali na części etatu.

W 1992 r. powstało Bractwo Więzienne, którego członkowie wspierają kapelanów, ewangelizując, organizując dla osadzonych spotkania biblijne i modlitewne, przygotowując chętnych do przyjęcia sakramentów, prowadząc radiowęzeł więzienny, wyświetlając ewangelizacyjne filmy czy wydając wewnętrzne pisma, prowadząc indywidualne rozmowy z więźniami, wysyłając im paczki oraz pomagając w rozwiązywaniu konfliktów rodzinnych. Bractwo zrzesza ok. 700 członków, z czego ok. 300 regularnie, aktywnie udziela się, docierając do 55 jednostek penitencjarnych w Polsce.

Policjanci

Gdy po odzyskaniu przez Polskę niepodległości kształtowała się Policja Państwowa, od razu staraniem pierwszego głównego komendanta Władysława Henszela pojawili się kapelani. W czasach PRL zastąpiła ich posługę indoktrynacja ateistyczna. Sytuacja zmieniła się znów po upadku komunizmu, gdy Milicję Obywatelską rozwiązano i w 1990 r. powołano policję. W relacji narodu z tą formacją bardzo pomógł Kościół katolicki. Na przykład staraniem ks. Henryka Jankowskiego jeszcze w 1989 r. w gdańskim kościele św. Brygidy miało miejsce nabożeństwo pojednania milicji i społeczeństwa, podczas którego zastępca komendanta IV Komisariatu MO w Gdańsku-Oliwie przepraszał polskie społeczeństwo „za wyrządzone krzywdy”, prosząc o wybaczenie i ślubując służbę narodowi i społeczeństwu.

W 1991 r. Konferencja Episkopatu Polski powołała krajowego duszpasterza policji, którym został ks. bp Marian Duś. Jego zadaniem było zorganizowanie i koordynacja całego duszpasterstwa. Kapelani organizują uroczystości religijne (szczególnie z okazji świąt policyjnych), współpracują z psychologami policyjnymi w sytuacjach kryzysowych, odwiedzają policjantów chorych i emerytowanych, starają się przede wszystkim nieść duchowe wsparcie ludziom, rodzinom, którzy na co dzień stykają się z zagrożeniem życia i zdrowia. Co roku organizowane są Ogólnopolskie Seminaria Duszpasterstwa Policyjnego, które pozwalają na wymianę doświadczeń oraz lepsze poznanie problemów, z jakimi spotykają się policjanci. Organizowane są rekolekcje i pielgrzymki (np. coroczna na Jasną Górę). Delegatem KEP ds. duszpasterstwa policji jest bp Józef Guzdek.

Kierowcy

Krajowe Duszpasterstwo Kierowców otacza opieką modlitewną kierowców i wszystkich poruszających się po drogach oraz (często we współpracy z policją) prowadzi ogólnopolskie akcje mające na celu poprawę bezpieczeństwa na drogach, takie jak: Ogólnopolska Niedziela Modlitw za Kierowców (ostatnia niedziela kwietnia); modlitwy i apele do kierowców połączone z różnymi akcjami, plakatami, filmami; Ogólnopolska Pielgrzymka Kierowców na Jasną Górę (druga sobota maja); Tydzień św. Krzysztofa (w lipcu); 25 lipca – dzień św. Krzysztofa, patrona kierowców – ogłaszany jest Dniem Bezpiecznego Kierowcy; Światowy Dzień Pamięci o Ofiarach Wypadków Drogowych (trzecia niedziela listopada). Wszystkie te akcje są co roku ogłaszane, a materiały duszpasterskie rozsyłane są do wszystkich kurii biskupich i mediów. W wielu miejscach też krajowe duszpasterstwo z pomocą miejscowych duszpasterzy przygotowało kapliczki ze św. Krzysztofem – patronem kierowców i podróżnych.

Migranci

Duszpasterską opieką objęte są również większe grupy żyjących na terenie Polski osób innych narodowości. Migrantami z ramienia Episkopatu zajmuje się bp Krzysztof Zadarko, przewodniczący Rady KEP ds. Migracji, Turystyki i Pielgrzymek, która przekazuje i realizuje wskazania Stolicy Apostolskiej odnoszące się do duszpasterstwa migrantów i podróżnych, a także wspiera i koordynuje wszelkie inicjatywy promujące pomoc migrantom.

Oprócz posługi duszpasterskiej (sakramenty, liturgia w językach narodowych, katecheza) migrantom pomaga się pokonywać wszelkie przeszkody, na które napotykają się w Polsce (od nauki języka polskiego przez pomoc w rozwiązywaniu kwestii prawnych czy szukaniu pracy po walkę z uprzedzeniami w społeczeństwie).

W pomoc osobom, które z różnych względów postanowiły żyć w Polsce, już od lat 80. XX w. angażują się werbiści. Obecnie w Warszawie prowadzą duszpasterstwo Wietnamczyków i Chińczyków w ramach Centrum Migranta Fu Shenfu. W Wólce Kosowskiej k. Warszawy mieszka wielu Wietnamczyków, powstała kaplica pw. Ducha Świętego, w której w soboty ok. 120 osób uczestniczy w Mszy i katechezie.

Sportowcy

Delegatem KEP ds. duszpasterstwa sportowców jest bp Marian Florczyk, a krajowym duszpasterzem ks. Edward Pleń SDB. Duszpasterzy sportowców w diecezjach oraz różnych profesjonalnych, amatorskich czy młodzieżowych klubach jest ok. 230. Krajowe duszpasterstwo organizuje Ogólnopolskie Spotkanie Opłatkowe Sportowców, Ogólnopolską Pielgrzymkę Sportowców na Jasną Górę, Międzynarodową Parafiadę Dzieci i Młodzieży, Ogólnopolskie Igrzyska Młodzieży Salezjańskiej, sympozjum naukowe (do tej pory wydano ponad 40 książek), wiosenne i jesienne spotkanie oraz rekolekcje dla diecezjalnych duszpasterzy sportowców, Mistrzostwa Polski Księży w: tenisie stołowym, tenisie ziemnym, piłce halowej, siatkówce, narciarstwie alpejskim, biegach, kolarstwie oraz maraton. W całorocznym programie duszpasterskim uczestniczy ok. 100 tys. młodzieży, a w wakacjach dla dzieci i młodzieży – ok. 30 tys. osób.

Ogrodnicy

Krajowym duszpasterzem ogrodników jest ks. Wojciech Kołakowski. Głównym zadaniem Krajowego Duszpasterstwa Ogrodników jest jednoczenie środowiska i wspólna modlitwa. Od 1984 r., w drugą niedzielę czerwca, organizowany jest Zjazd Ogrodników i Sadowników na Jasnej Górze, na którą przybywają poszczególne wspólnoty ogrodników z rodzinami, gromadzące się pod swoimi sztandarami. Bierze w nim udział ok. 2 tys. osób. Centralnym punktem spotkania jest Zawierzenie Polskich Ogrodników-Sadowników Matce Najświętszej i wspólna Msza św. w bazylice jasnogórskiej. Zjazd jest też okazją, by dzielić się aktualnymi branżowymi sprawami i problemami oraz doświadczeniem. Na zakończenie na wałach jasnogórskich odprawiana jest droga krzyżowa. Organizowane są też lokalne dożynki i inne okolicznościowe wydarzenia.

Artyści

Krajowym duszpasterzem środowisk twórczych i rektorem warszawskiego kościoła św. Brata Alberta i św. Andrzeja Apostoła jest ks. Grzegorz Michalczyk. Odpowiedzialnymi i inicjatorami różnych projektów w warszawskim środowisku są zaangażowani w nie świeccy. Cyklicznie organizowane są: rekolekcje wielkopostne i adwentowe, spotkania biblijne w ramach Laboratorium Słowa Bożego (co roku spotkania prowadzi w swoich cyklach czworo biblistów), Akademia Ikony (coroczny cykl wykładów z zakresu szeroko pojętej teologii ikony), warsztaty ikonograficzne (trzy grupy tygodniowo w różnym stopniu zaawansowania), konsultacje ikonograficzne, spotkania medytacyjne, działa schola DST „Cantus Laudabilis”, co niedzielę odbywają się koncerty muzyki sakralnej i klasycznej. Poza tym, wraz ze Wspólnotą Sant’Egidio, organizowane są comiesięczne Modlitwy o Pokój, a kilka razy w roku odbywają się wspólne spotkania modlitewne chrześcijan i Żydów (np. jesienne Simchat Tora organizowane wraz z Polską Radą Chrześcijan i Żydów oraz Bliskie Spotkania Chrześcijan i Żydów). W warszawskim kościele środowisk twórczych codziennie sprawowana jest również Msza św. w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego.

Inną formę duszpasterstwa artyści znajdą np. w ogólnopolskiej wspólnocie Vera Icon, zrzeszającej od 2012 r. twórców z wielu miast i środowisk artystycznych. Przewidziana jest formacja religijna (codzienna modlitwa, rekolekcje) oraz działalność na wszelkich artystycznych polach (np. sztuki wizualne, poezja, muzyka).

Strażacy

Delegatem KEP ds. duszpasterstwa straży pożarnej abp Sławoj Leszek Głódź, strażacy mają też kapelana krajowego, kapelanów wojewódzkich, diecezjalnych, powiatowych, a często także gminnych. W Duszpasterstwie Straży Pożarnej RP posługuje ok. 350 księży. Co rok przybywa kilku kapelanów, dla których prowadzona jest stała formacja duchowa. Spotykają się oni na corocznych ćwiczeniach rekolekcyjnych. Ponadto, raz na 5 lat, organizowana jest pielgrzymka polskich strażaków na Jasną Górę (pierwsza taka pielgrzymka miała miejsce w 1939 r., a kolejna dopiero po 1989 r.). W 2015 r. na Jasną Górę przybyło 100 tys. strażaków z całej Polski. Kapelani poszczególnych diecezji organizują również lokalne pielgrzymki strażaków. Organizowane są również spotkania opłatkowe, wielkanocne, uroczystości ku czci św. Floriana, różne święta oraz nabożeństwa za zmarłych. Ponadto kapelani posługują strażom pożarnym, dokonując poświęceń sztandarów, wszelkiego rodzaju sprzętu strażackiego oraz uczestniczą w wielu uroczystościach prywatnych samych strażaków (chrzty, śluby, pogrzeby). Kapelani, będący funkcjonariuszami PSP oraz członkami jednostek OSP, czynnie uczestniczą w różnego rodzaju akcjach ratowniczo-gaśniczych, również przy okazji katastrof, klęsk żywiołowych oraz innych lokalnych zdarzeń. Istotną pomocą kapelanów jest ich posługa w najtragiczniejszych momentach, kiedy w akcjach ratowniczych giną strażacy.

Kolejarze

W 1984 r. powstało Krajowe Duszpasterstwo Kolejarzy, mające za zadanie koordynację działań duszpasterskich w kilkudziesięciu większych ośrodkach kolejowych w Polsce. W tym roku rozpoczął się też zwyczaj corocznej Ogólnopolskiej Pielgrzymki Kolejarzy na Jasną tys. osób). W 1994 r. erygowano dekretem KEP Katolickie Stowarzyszenie Kolejarzy Polskich z siedzibą w Lublinie, zaaprobowane również przez władze cywilne. Na terenie Polski powołano ok. 40 kół stowarzyszenia. Organizowane są rekolekcje, trzydniowe dni skupienia, pielgrzymki do różnych miejsc kultu w Polsce i za granicą, działalność wydawnicza (np. pismo „Zwrotnica”), kongresy krajowe i międzynarodowe, a także wakacyjne wypoczynki dla dzieci, młodzieży i rodzin. Koła pomagają również przy uroczystościach kościelnych i patriotycznych oraz udzielają się charytatywnie. Poza formacją religijną duży nacisk położony jest na działalność na rzecz rodzin oraz promowanie patriotyzmu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Symbole i zwyczaje Adwentu

Małgorzata Zalewska
Edycja podlaska 49/2002

Bóg w swojej wielkiej miłości do człowieka dał swego Jednorodzonego Syna, który przyszedł na świat by dokonać dzieła odkupienia ludzi. Jednak tę łaskę każdy z nas musi osobiście przyjąć. Zadaniem Kościoła jest przygotowanie ludzi na godne przyjęcie Chrystusa. Kościół czyni to, między innymi, poprzez ustanowienie roku liturgicznego. Adwent rozpoczyna nowy rok kościelny. Jest on pełnym tęsknoty oczekiwaniem na Boże Narodzenie, na przyjście Chrystusa. Adwent to okres oczyszczenia naszych serc i pogłębienia miłości i wdzięczności względem Pana Boga i Matki Najświętszej.

Bożena Sztajner

Wieniec adwentowy

W niektórych regionach naszego kraju przyjął się zwyczaj święcenia wieńca adwentowego. Wykonywany on jest z gałązek iglastych, ze świerku lub sosny. Następnie umieszczone są w nim cztery świece, które przypominają cztery niedziele adwentowe. Świece zapalane są podczas wspólnej modlitwy, Adwentowych spotkań lub posiłków. W pierwszym tygodniu adwentu zapala się jedną świecę, w drugim dwie, w trzecim trzy, a w czwartym wszystkie cztery. Wieniec wyobraża jedność rodziny, która duchowo przygotowuje się na przeżycie świąt Bożego Narodzenia.

Świeca roratnia

Świeca jest symbolem chrześcijanina. Wosk wyobraża ciało, knot - duszę, a płomień - światło Ducha Świętego płonące w duszy człowieka.
Świeca roratnia jest dodatkową świecą, którą zapalamy podczas Rorat. Jest ona symbolem Najświętszej Maryi Panny, która niesie ludziom Chrystusa - Światłość prawdziwą. W kościołach umieszcza się ją na prezbiterium obok ołtarza lub przy ołtarzu Matki Bożej. Biała lub niebieska kokarda, którą jest przepasana roratka mówi o niepokalanym poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Zielona gałązka przypomina proroctwo: "Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni. I spocznie na niej Duch Pański..." (Iz 11, 1-2). Ta starotestamentalna przepowiednia mówi o Maryi, na którą zstąpił Duch Święty i ukształtował w Niej ciało Jezusa Chrystusa. Jesse był ojcem Dawida, a z tego rodu pochodziła Matka Boża.

Roraty

W Adwencie Kościół czci Maryję poprzez Mszę św. zwaną Roratami. Nazwa ta pochodzi od pierwszych słów pieśni na wejście: Rorate coeli, desuper... (Niebiosa spuśćcie rosę...). Rosa z nieba wyobraża łaskę, którą przyniósł Zbawiciel. Jak niemożliwe jest życie na ziemi bez wody, tak niemożliwe jest życie i rozwój duchowy bez łaski. Msza św. roratnia odprawiana jest przed świtem jako znak, że na świecie panowały ciemności grzechu, zanim przyszedł Chrystus - Światłość prawdziwa. Na Roraty niektórzy przychodzą ze świecami, dzieci robią specjalne lampiony, by zaświecić je podczas Mszy św. i wędrować z tym światłem do domów.
Według podania zwyczaj odprawiania Rorat wprowadziła św. Kinga, żona Bolesława Wstydliwego. Stały się one jednym z bardziej ulubionych nabożeństw Polaków. Stare kroniki mówią, że w Katedrze na Wawelu, a później w Warszawie przed rozpoczęciem Mszy św. do ołtarza podchodził król. Niósł on pięknie ozdobioną świecę i umieszczał ją na lichtarzu, który stał pośrodku ołtarza Matki Bożej. Po nim przynosili świece przedstawiciele wszystkich stanów i zapalając je mówili: "Gotów jestem na sąd Boży". W ten sposób wyrażali oni swoją gotowość i oczekiwanie na przyjście Pana.

Adwentowe zwyczaje

Z czasem Adwentu wiąże się szereg zwyczajów. W lubelskiem, na Mazowszu i Podlasiu praktykuje się po wsiach grę na ligawkach smętnych melodii przed wschodem słońca. Ten zwyczaj gry na ligawkach związany jest z Roratami. Gra przypomina ludziom koniec świata, obwieszcza rychłe przyjście Syna Bożego i głos trąby św. Michała na Sąd Pański. Zwyczaj gry na ligawkach jest dość rozpowszechniony na terenach nadbużańskim. W niektórych regionach grano na tym instrumencie przez cały Adwent, co też niektórzy nazywali "otrembywaniem Adwentu". Gdy instrument ten stawiano nad rzeką, stawem, lub przy studni, wówczas była najlepsza słyszalność.
Ponad dwudziestoletnią tradycję mają Konkursy Gry na Instrumentach Pasterskich (w tym także na ligawkach) organizowane w pierwszą niedzielę Adwentu w Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu. W tym roku miała miejsce już XXII edycja tego konkursu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Prymas na szczycie klimatycznem COP24

2018-12-10 21:17

bgk / Katowice (KAI)

Abp Wojciech Polak wziął udział 10 grudnia w konferencji pt. “Safeguarding Our Climate, Advancing Our Society”. Wydarzenie towarzyszyło odbywającym się w Katowicach obradom 24. Sesji Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (COP24).

Szczyt klimatyczny ONZ 2018. Fot. Oficjalne materiały organizatora

Konferencję z udziałem naukowców z Francji i Polski zorganizowali wspólnie: Polska Akademia Nauk (PAN), Francuskie Narodowe Centrum Badań Naukowych (CNRS) oraz Papieska Akademia Nauk. Zaproponowane sesje tematyczne dotyczyły wyzwań i etycznych aspektów zmian klimatycznych, obecnej wiedzy i badań naukowych nad zmianami klimatu oraz konsekwencji tych zmian dla społeczeństwa.

Prymas Polski zabrał głos w ramach ostatniej debaty poświęconej dziedzictwu papieża Jana Pawła II. Jak zauważył w swoim wystąpieniu, to właśnie spuścizna myśli papieża Polaka stała się swoistym fundamentem dla opublikowanej w 2015 roku encykliki papieża Franciszka "Laudato si".

„Dla mnie osobiście najbardziej przejmującym fragmentem tej encykliki jest zarysowana przez papieża Franciszka wizja pogłębiającego się kryzysu klimatycznego, która ma fundamentalne znaczenie dla miliardów ludzi żyjących w tak zwanych krajach rozwijających. Jak zauważył papież, «nie dysponują [oni] innymi możliwościami utrzymania się ani innymi zasobami, pozwalającymi im na dostosowanie się do skutków zmian klimatu czy stawienie czoła sytuacjom katastrofalnym» (LS 25)”.

„Rodzi to i z pewnością nadal będzie rodzić – mówił dalej Prymas – poważne kryzysy w tych państwach, w których z powodu zmian klimatycznych nie można zaspokoić podstawowych potrzeb człowieka. Naturalną reakcją środowiska zwierząt, co słusznie zauważa Franciszek, jest migracja na tereny, które nadają się do życia. Te same mechanizmy pchają miliony ludzi do ruszenia w te części świata, w których po prostu są w stanie przeżyć” – stwierdził abp Polak.

Metropolita gnieźnieński przypomniał również, że w konwencjach międzynarodowych ludzie ci nie są uważani za uchodźców, bo problem przymusowej migracji rzadko łączony jest z kwestią ekologii.

„Żyjąc w Europie, w miastach, gdzie najczęściej funkcjonują sprawne oczyszczalnie ścieków, coraz doskonalsze spalarnie śmieci i w środowiskach, gdzie segregacji odpadów uczy się już w szkole podstawowej, trudno nam zrozumieć, że gdzieś na świecie problem zanieczyszczeń może zmuszać do tak radykalnych decyzji, jakim jest ucieczka z własnego kraju” – zauważył Prymas dodając, że podnoszone tak często w kontekście kryzysu migracyjnego postulaty pomagania uchodźcom na miejscu muszą uwzględniać również kwestie ochrony środowiska i optymalnego wykorzystania zasobów naturalnych.

„Nie wystarczy w pokojowy sposób zażegnać zbrojne konflikty i doprowadzić do politycznej stabilizacji. Potrzebne są międzynarodowe inwestycje w infrastrukturę i szeroko pojęte odnawialne (tak zwane „czyste”) źródła energii. Najbiedniejsze kraje świata w zdecydowanej większości swoje gospodarki opierają na nieodnawialnych źródłach energii pochodzących z paliw kopalnianych, które na przestrzeni najbliższych dziesięcioleci zostaną wyczerpane”.

„Jeśli nie nastąpi dywersyfikacja źródeł energii, przepaść dzieląca gospodarki krajów rozwiniętych od tych państw jeszcze bardziej się pogłębi, a kryzys migracyjny nie tylko nie zostanie zażegnany, ale znacznie się spotęguje. Nie można zmusić nikogo do życia w środowisku, w którym nie da się żyć. Obowiązkiem zatem wszystkich, a przede wszystkim chrześcijan, jest nieustanne dopominanie się o prawo każdego człowieka do życia i szczęścia w tym świecie, z tego względu, że jest on obdarzony szczególną godnością” – mówił na koniec Prymas Polski.

Odbywająca się w Katowicach Konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (COP24) rozpoczęła się 3 grudnia i potrwa do 14 grudnia. W wydarzeniu uczestniczy około 20 tys. osób ze 190 krajów, w tym politycy, reprezentanci organizacji pozarządowych oraz środowisk naukowych i sfery biznesu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kalendarz pielgrzyma 2019

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem