Reklama

Choroby. Zawinione?

2018-02-07 13:42

Z prof. Andrzejem Gładyszem rozmawia Agnieszka Bugała
Edycja wrocławska 6/2018, str. IV

nito/fotolia.com

Z prof. Andrzejem Gładyszem, specjalistą chorób wewnętrznych i zakaźnych, lekarzem, którzy zajmował się diagnostyką i leczeniem AIDS w Polsce od początku pojawienia się epidemii zakażeń HIV rozmawia Agnieszka Bugała

AGNIESZKA BUGAŁA: – W ubiegłym roku zorganizował Pan we Wrocławiu konferencję naukową pod hasłem „Główne wyzwania HIV/AIDS w Polsce”. Dane dotyczące ilości chorych i problemy, z jakimi mierzą się na co dzień, zatrważały. Pomyślałam, że Światowy Dzień Chorego 2018 to dobry pretekst, aby pochylić się nad cierpieniem tych właśnie chorych.

PROF. ANDRZEJ GŁADYSZ: – Jest pani odważna, o tym wciąż mówimy za mało, zwłaszcza w katolickich pismach. Udajemy, że nie dotyczy nas ten problem.

– A jaka jest sytuacja w Polsce? Bo wiemy, że są dobre, skuteczne leki. Już nie musimy bać się HIV?

– Sytuacja nie jest opanowana. Najnowszy raport Głównego Inspektora Sanitarnego wskazuje na ciągle rosnącą liczbę nowo wykrytych zakażeń HIV. W ciągu tylko jednego roku – 2016 wzrost wyraził się 279 nowymi przypadkami w stosunku do roku 2015. Proszę to przyjąć z zastanowieniem. Ja zaczynałem karierę walki z HIV wtedy, kiedy panowało powszechne przekonanie, że nasz kraj katolicki nie musi obawiać się tej epidemii. Do niedawna, rzeczywiście, roczna dynamika wykrywanych zakażeń była względnie umiarkowana. Teraz mamy zupełnie inną sytuację, mniej więcej od 4-5 lat obserwujemy duży przyrost nowych zakażeń, szczególnie wśród osób młodych, i niestety, również w wieku szkolnym, co musi budzić niepokój i co leżało u podstaw zwołania ubiegłorocznej konferencji.

– O. Knotz wskazuje na przykłady par małżeństw, które przestrzegając norm moralnych nie wystawiają się na zagrożenie wirusem. A jednak zakażeń przybywa i zdarzają się w związkach, które deklarują dotrzymywanie wierności. Coraz więcej osób ulega pokusie?

– Jestem w stanie zrozumieć uleganie pokusie, bo jesteśmy słabi. Nie oceniam moralnie takiej decyzji, ale jeżeli ktoś decyduje się na przypadkowy kontakt seksualny z nowo poznaną, lub nieznaną osobą, musi liczyć się z ewentualnością zarażenia. To są fakty, czy nam się one podobają, czy też nie. Liczba świeżo rozpoznawanych chorób w wyniku zakażeń przenoszonych drogą płciową rzeczywiście wciąż rośnie.

– Co jest receptą, by ten wzrost zatrzymać?

– Kontakt seksualny musi być bezpieczny. Jedyną gwarancją bezpieczeństwa jest wierność w małżeństwie i czystość przedmałżeńska, a także w modnym obecnie partnerstwie – innych gwarancji nie ma. Wszystkie inne relacje, w których podejmowane jest współżycie wymagają używania prezerwatywy jako zabezpieczenia przed zakażeniem. Prezerwatywa nie jest tu środkiem antykoncepcyjnym, ale ochroną przed zakażeniem. Nie chodzi tylko o HIV, obserwujemy gwałtowny wzrost zakażeń kiłą. Mnie, jako lekarza, bardziej martwi nieleczone, lub źle leczone, czy późno rozpoznane zakażenie kiłą, niż HIV.

– Dlaczego? Do tej pory w świadomości wielu osób HIV równało się śmierć…

– Kiła jest chorobą, która skrycie atakuje nasz organizm. Nieleczona powoduje nieodwracalne zmiany w układzie nerwowym i w układzie krążenia. HIV, nawet wykryty późno i z późno włączonym leczeniem stwarza szansę na zatrzymanie skutków, a w dużej mierze na odwrócenie nawet zaistniałych już zmian chorobowych, czego nie uzyskuje się w tzw. kile późnej. Przerażają dane o tym, że rodzą się dzieci z kiłą wrodzoną.

– Czyli mimo, iż mamy publikacje, internet, różne źródła wiedzy, wiemy zbyt mało, aby się obronić…

– Z korzystaniem ze źródeł wiedzy bywa bardzo różnie. Spójrzmy na szkołę – dane zatrważają. Psychologowie i lekarze biją na alarm w sprawie obniżania się wieku inicjacji seksualnej wśród młodych ludzi, podaje się, że inicjacja dotyczy już trzynastolatków. Musimy liczyć się z tym, że zakażenia pojawią się wśród młodzieży i one się już pojawiają. Konsekwencje są dramatyczne. Rzeżączka w takim wieku powoduje poważne zmiany w narządach płciowych i w układzie rodnym kobiety i w konsekwencji prowadzi do niepłodności. Z rozmów z młodymi dowiaduję się, że zaczyna panować pewna moda na to, kto już „to” zrobił, kto już współżył. I nie mówimy tu o miłości, uczuciach – trudno uznać, że w tych przypadkowych kontaktach buduje się właściwa i odpowiedzialna relacja. Mamy do czynienia z nowym doznaniem, ale, niestety, obciążonym ryzykiem, ogromnymi konsekwencjami, rzutującymi na resztę życia, do którego przeżywania należy być przygotowanym, również edukacyjnie. Jeśli tak, to muszę zapytać, dlaczego zostawiamy młodzież bez edukacji?

– A zostawiamy?

– Sprowadzamy edukację seksualną do tego, że owocem intymnego spotkania dwojga ludzi jest dziecko. Edukowanie ma zatem pokazać jak zabezpieczyć się przed niechcianą, zwłaszcza w młodym wieku, ciążą. A to kompletne nieporozumienie! Spotkałem się też z opiniami wśród katechetów, że edukowanie jest ryzykowne, bo zbyt wcześnie i niepotrzebnie kierujemy uwagę młodych na te kwestie i pobudzamy ich zainteresowanie.

– A ja spotkałam się z taką formą edukacji seksualnej, że świadomie nie zapisałam moich dzieci na te nieobowiązkowe lekcje. W dobie dyskusji genderowych niebezpieczeństwo ideologizowania edukacji seksualnej istnieje, rodzic musi to wiedzieć…

– Edukacja ma za zadanie wyjaśnić, jak działa organizm kobiety i mężczyzny, zwrócić uwagę na cykl płodności i uświadomić skalę zagrożenia, zarówno dla psychiki, jak i całego organizmu, na które wystawimy siebie, podejmując zbyt wczesne i niekontrolowane kontakty seksualne z przypadkowymi osobami. To robię ja, gdy przyjmuję zaproszenia na spotkania z młodymi. I widzę, jak bardzo młodzież tego potrzebuje! Nie schowamy młodych ludzi przed światem, który czasem bardzo agresywnie wkracza w ich życie. Musimy z nimi rozmawiać, aby wiedzieli, co może się wydarzyć.

– Mówi Pan o obniżaniu się wieku inicjacji seksualnej. Czy tym samym obniża się wiek zarażanych HIV?

– Tak się dzieje, niestety. Najmłodszy chory miał 15 lat. Rozpoznanie nastąpiło wtedy, gdy AIDS rozwinęło już pełne objawy.

– Dlaczego tak długo nikt z opiekunów niczego nie zauważył?

– Sytuacja prawna w Polsce jest dziś taka: niepełnoletni młody człowiek nie może sam zgłosić się do lekarza, musi przyjść z prawnym opiekunem. Jednocześnie prawo zakazuje kontaktów intymnych z osobami poniżej piętnastego roku życia. Czyli z młodzieżą szesnastoletnią i siedemnastoletnią już nie, one, wg prawa, mogą te kontakty podejmować. I, niestety, często podejmują, narażając się na zakażenie! Jednocześnie ci młodzi nie mogą bez opiekuna prawnego zgłosić się do lekarza. Tu dochodzimy do paradoksu: jeśli współżyją i rozpoznają jakiekolwiek problemy zdrowotne, a nie mogą, bądź nie chcą przyznać się do tego faktu rodzicom, to oznacza, że nie mają szansy podjąć wcześniej leczenia. I skazują się na rozwój zakażenia w chorobę.

– Może dlatego, że przychodzi im do głowy pytanie: Co sobie o mnie pomyśli? Sam jestem sobie winien, to choruję…

– Spotkania z lekarzem w takich sytuacjach nie podlegają ocenie moralnej sytuacji, w której doszło do zakażenia.

– Jak rozmawiać z młodymi, aby chcieli słuchać i nie ryzykowali „zawinionych chorób”?

– Widzę dużą rolę dla katechezy, dla katechetów. Bo trudno uciec przed pytaniem: Jak to się dzieje, że młodzi chodzą na katechezę, a wiek inicjacji seksualnej stale się obniża? Czy to oznacza, że tych tematów się nie porusza, czy źle się porusza? W 1981 r., pojawił się problem HIV i AIDS w Polsce. Od 1982 r. byłem członkiem grupy doradczej przy ministrze zdrowia. Do 1985 r. naprawdę słyszałem taką opinię, że my, jako kraj katolicki, nie będziemy mieć z AIDS nic wspólnego. To byłoby bardzo piękne – ale słabość ludzka nie ma narodowości, modlitwa, nie poparta czynem nie chroni przed chorobami przenoszonymi w czasie intymnych kontaktów.
Konsternacja zapanowała w 1985 r., gdy wykryto pierwsze przypadki. Oczywiście, najpierw sprawa dotyczyła narkomanów – oj, czuliśmy się dobrze, bo przecież narkomani sami dokonują złych wyborów. Później, kiedy zakażenia zaczęły dotyczyć osób heteroseksualnych argument o tym, że nic nam nie grozi, bo jesteśmy krajem ludzi ochrzczonych, legł w gruzach. I żebyśmy się dobrze zrozumieli – jestem przekonany, że ludzie prowadzący dobre, uczciwe, święte życie w relacjach intymnych, w małżeństwie, nie przenoszą tych zakażeń. Jednak żyjemy w czasach rozluźnienia obyczajów i naprawdę jedno intymne spotkanie poza małżeństwem może być przyczyną dramatu. Udawanie, że to nas nie dotyczy, pogłębia problem, bo wtedy nie poddajemy się badaniom, wirus czai się w organizmie, namnaża się i jest coraz większym zagrożeniem. Musimy mieć świadomość, że w tej dziedzinie moralne osłabienie grozi poważnymi konsekwencjami.

– Nauka Kościoła jest w tej kwestii bardzo jasna…

– Tak, ale żywy Kościół to ludzie grzeszni, popełniają błędy, naprawiają je i żyją dalej. Powtarzam jednak, że błędy będące konsekwencją przypadkowych zachowań seksualnych mogą zaważyć na życiu małżeństw i rodzin. Musimy o tym mówić. Wciąż, jako ludzie, nie jesteśmy zbyt odważni, zwłaszcza wtedy, gdy chodzi o wyznanie winy, albo przyznanie się do choroby. Konsekwencją zatajenia prawdy o zakażeniu się wirusem może być zakażenie żony, męża, a potem, jeśli prawda nadal nie wychodzi na jaw, dziecka. Przyczynę tego stanu widzę w tym, że nie umiemy rozmawiać i nie edukujemy młodych ludzi, którzy za chwilę już są dorośli i podejmują współżycie. Idealnie byłoby, gdybyśmy tak bardzo wiernie żyli dekalogiem, że takie sytuacje nie miałyby miejsca.

– A jeśli on zapewnia ją, a ona jego, że są sobie wierni i nie ma powodu do obaw? Przecież związek buduje się na zaufaniu…

– Jestem zwolennikiem dużego zaufania do ludzi. Szanowałem prawo kobiet do odmówienia wykonania testu na HIV w okresie ciąży. Rozumiem, gdy kobieta mówi, że nie ma powodu wykonywać takiego testu, bo nie ma sobie nic do zarzucenia, nie znalazła się w sytuacji narażającej ją na zakażenie – zachowała dziewictwo aż do ślubu, nigdy nie zdradziła jedynego w swoim życiu partnera. Jednak trafiłem w mojej pracy na przypadek, gdy okazało się, że jestem w błędzie, bo Bogu ducha winna kobieta w czasie ciąży dowiaduje się, że jest zakażona. Jak to się stało? Przeszłość partnera zaowocowała takim dramatem. Żyjemy w czasach, gdzie przed zawarciem małżeństwa, przed podjęciem współżycia w związku, mamy prawo poprosić naszego wybranka, wybrankę, o wykonanie badań w kierunku HIV. Edukacja ma również polegać na tym, abyśmy byli świadomi tego prawa.

– Odsłania Pan ułomną i nie dającą powodu do dumy kondycję ludzką…

– Wszystko zależy od obyczajowości akceptowanej, bo zmienia się świat i przesuwają się granice. Wraz z przesuwaniem się granic wzrastają zagrożenia. Jednak, jeśli chcemy mieć stuprocentową pewność i dać taką pewność tej osobie, z którą chcemy spędzić całe życie w związku, to musimy wiedzieć, że tylko dziewictwo a potem wierność są gwarancją. Jeśli nie akceptujemy tego kodeksu, lub chociaż na jedną chwilę z niego zrezygnujemy, narażamy się na zakażenie – nie tylko wirusem HIV, jest też wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, rzeżączka, kiła, itd.
Jestem starym lekarzem i zawsze z podziwem patrzę na ludzi, którzy przestrzegają takiego kodeksu moralnego. To nie jest zaściankowe, to jest wyzwanie, a w dzisiejszych czasach bohaterstwo.

Tagi:
AIDS choroba

Papieskie przesłanie na konferencję na temat AIDS

2015-07-24 17:45

RV / Vancouver / KAI

Jeśli chce się wygrać walkę z AIDS, trzeba wspólnych działań. Taka jest główna myśl papieskiego przesłania na międzynarodową konferencję o tej chorobie, która odbyła się w Vancouver w Kanadzie w dniach od 19 do 22 lipca. Dokument został sygnowany w imieniu Franciszka przez kard. Pietro Parolina i przekazany współprzewodniczącemu konferencji Julio Montanerowi. Jej tytuł to „Leczenie jako zapobieganie”.


Ojciec Święty wyraził poparcie i szacunek tym, którzy poświęcają się ratowaniu życia chorym na AIDS, szczególnie przez specjalne terapie antyretrowirusowe i działania profilaktyczne. Dowodzą one, że „można uzyskać pozytywny wynik, gdy wszystkie sektory społeczeństwa jednoczą się dla osiągnięcia wspólnego celu” – czytamy w przesłaniu. Papież zapewnia także, że modli się, by „wszystkim osiągnięciom farmakologii, terapii i badań, towarzyszyło zdecydowane zaangażowanie na rzecz promowania integralnego rozwoju każdego człowieka jako umiłowanego dziecka Bożego”.

Uczestniczący w konferencji doradca Caritas Internationalis ds. AIDS ks. Roberto Vitillo przedstawił zaangażowanie organizacji katolickich w walce z tą chorobą, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej, która pozostaje epicentrum wirusa. Amerykańska Caritas Catholic Relief Services, która od dziewięciu lat koordynuje pomoc w 10 krajach na całym świecie, otrzymała na ten cel ponad 740 mln. dolarów z funduszu USA na walkę z AIDS. Ze środków tych sfinansowano m.in. specjalistyczne terapie, którym poddano 713 tys. osób.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Świadectwo: Lekarz rozpłakał się ze wzruszenia

2018-02-16 11:47

Fragment książki „Cuda dzieją się po cichu. O jasnogórskich cudach i łaskach”

„Amputacja” – krótko powiedział doktor. Kazimiera Wiącek z Lublina podniosła wzrok. „Nie rozumiem. Jak to…”

Piotr Drzewiecki

„Jest porażenie nerwu w lewej nodze, a teraz jeszcze ten zator tętniczy. Tu już nie ma czego leczyć. Amputacja jest konieczna” – powtórzył medyk. Kobieta wróciła do domu, bijąc się z myślami. Jak to, odetną jej nogę?! Co prawda chodzi o kulach, ale wciąż chodzi i ma dwie nogi! Kiedy zadzwonił dzwonek i otworzyła drzwi, odetchnęła z ulgą.

W odwiedziny wpadł zaprzyjaźniony lekarz. On na pewno coś wymyśli. Chciał jej dodać odwagi, ulżyć w cierpieniu. Ale niczego nie wymyślił. „Chyba bez amputacji się nie obejdzie” – powiedział smutno. „Jeśli tak, to ja chcę jechać na Jasną Górę!” – oznajmiła twardo.

Cała rodzina zaoponowała przeciwko takiemu pomysłowi. Śmierć jej grozi w każdej chwili, a ona chce sobie podróże urządzać? Kazimiera postawiła na swoim. W przekonaniu rodziny dopomógł lekarz, który miał nadzieję, że pielgrzymka do Częstochowy przynajmniej doda otuchy jego cierpiącej pacjentce. Nie puścili jej samej. Razem z Kazimierą pojechała jej siostra, siostrzenica i bliska sąsiadka. Od rannego odsłonięcia – w niedzielę 22 czerwca 1980 roku – do zasłonięcia Cudownego Obrazu o godzinie 13 Kazimiera Wiącek bez chwili przerwy modliła się w Kaplicy Matki Bożej razem z towarzyszącymi jej kobietami. Kiedy rozległy się bębny zwiastujące zasłonięcie Obrazu, z twarzą zalaną łzami zwróciła się do siostry: „Popatrz, zasłonili Matkę

Bożą i Ona pozostawiła mnie z kulami!”. Chwilę później poczuła niezwyczajny przypływ siły. Podkurczona, zagrożona amputacją noga rozluźniła się, wyprostowała, a Kazimiera Wiącek odstawiła kule, oparła je o filar i wyprostowana przyłączyła się do kolejki „Na ofiarę”. Tam zdjęła swoje korale i położyła je na ołtarzu.

Przeżycie było tak silne, a wydarzenie tak nieprawdopodobne, że nie przyszło jej do głowy, aby komukolwiek zgłosić swoje uzdrowienia. Na Jasnej Górze pojawiła się dopiero dwa tygodnie później. A wraz z nią znów siostra, siostrzenica i sąsiadka. Złożyły zeznania przed kronikarzem jasnogórskim; Kazimiera do akt dołączyła zaświadczenie od lekarza, który – gdy ją zobaczył bez kul, ze zdrową nogą – zwyczajnie rozpłakał się ze wzruszenia.

Zaświadczenie lekarskie brzmiało: „Od dnia 23 maja 1979 roku wystąpiło porażenie zupełne kończyny dolnej lewej. 9 maja 1979 roku wystąpił zator tętnicy podudzia lewego, co groziło amputacją kończyny. 22 czerwca 1980 roku ustąpiło porażenie”. Kazimiera Wiącek nie miała wątpliwości, za czyją sprawą to porażenie ustąpiło. Zdrowa i ogromnie szczęśliwa przez szereg lat w rocznicę swojego uzdrowienia pielgrzymowała na Jasną Górę do Matki Bożej, by Jej ze wszystkich sił dziękować za tę niezwykłą łaskę, jakiej doznała. A jej kule? Wiszą obok kul Janiny Lach, wskazując przybywającym pielgrzymom, czym jest nagrodzona ufność.

„CUDA DZIEJĄ SIĘ PO CICHU.


O JASNOGÓRSKICH CUDACH I ŁASKACH.”
Autor: Anita Czupryn
Premiera: 26 lutego 2018 r.
Wydawnictwo: Fronda PL. Sp. z o.o.

Przeczytaj także: Cuda dzieją się po cichu. O Jasnogórskich cudach i łaskach

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Prezydent Duda: To harcerstwo uczyło mnie, jak być dobrym Polakiem

2018-02-22 20:20

wpolityce.pl

Grzegorz Jakubowski/KPRP
Spotkanie Pary Prezydenckiej z harcerzami z okazji Dnia Myśli Braterskiej

To dla mnie wielka radość, że w Polsce istnieje harcerstwo; to harcerstwo uczyło mnie, jak być dobrym Polakiem

- powiedział w czwartek w Wiśle prezydent Andrzej Duda na spotkaniu z harcerzami z okazji Dnia Myśli Braterskiej.

Prezydent podkreślił, że tegoroczne spotkanie z harcerzami jest szczególne, ponieważ przypada w roku 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości, a także w Roku Harcerstwa.

To rok, który jest dla całego naszego narodu, dla wszystkich obywateli Rzeczypospolitej, dla całego naszego społeczeństwa, rokiem niezwykle ważnym, w którym upamiętniamy i wspominamy, i jeszcze raz dziękujemy, składamy hołd wszystkim tym, dzięki którym Polska odzyskała niepodległość po 123 latach zaborów, także polskim harcerzom - zaznaczył.

Andrzej Duda podkreślił, że to harcerze są spadkobiercami wielkiej idei, o której mówił twórca polskiego harcerstwa, Andrzej Małkowski.

Andrzej Małkowski, pytany o to, jaka jest różnica pomiędzy harcerstwem a skautingiem (…), uśmiechnął się i powiedział, że harcerstwo, to skauting plus niepodległość. I to właśnie dlatego ten rok (…) jest także rokiem polskiego harcerstwa” - tłumaczył prezydent.

Prezydent mówił, że Polska jest wdzięczna harcerzom za walkę o niepodległość.

Zawsze byli, zawsze stawali na wezwanie, nigdy nie zawiedli swojej ojczyzny i za to także, jako prezydent Rzeczypospolitej, dzisiaj, w tym właśnie roku 100-lecia odzyskania niepodległości chciałem wam wszystkim gorąco podziękować - mówił.

Jest dla mnie wielką radością, że w Polsce istnieje harcerstwo - powiedział prezydent. Tłumaczył, że sam był harcerzem - jak podkreślił - w bardzo ważnych latach swojego życia, podczas których dojrzewał i dorastał do tego, żeby stać się pełnoprawnym obywatelem Rzeczypospolitej.

To harcerstwo uczyło mnie, jak być dobrym Polakiem, obok tego, czego nauczyłem się w domu - przyznał.

Nie ma żadnej wątpliwości, że harcerstwo jest tym niezwykle ważnym miejscem wychowania młodzieży do dorosłości, współpracy, solidarności, współdziałania i wszystkiego tego, co buduje, kreuje, tworzy wspólnotę. Jednocześnie jest miejscem, w którym młodzież otrzymuje niezwykłą dawkę wartości patriotycznych, bo takie jest właśnie polskie harcerstwo. Nieważne, jak która z organizacji harcerskich się nazywa - oświadczył Andrzej Duda.

Dzień Myśli Braterskiej ma przypominać założycieli skautingu Roberta Baden-Powella i jego żonę Olave - 22 lutego przypadają ich urodziny.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem