Reklama

Kalendarz pielgrzyma 2019

Choroby. Zawinione?

2018-02-07 13:42

Z prof. Andrzejem Gładyszem rozmawia Agnieszka Bugała
Edycja wrocławska 6/2018, str. IV

nito/fotolia.com

Z prof. Andrzejem Gładyszem, specjalistą chorób wewnętrznych i zakaźnych, lekarzem, którzy zajmował się diagnostyką i leczeniem AIDS w Polsce od początku pojawienia się epidemii zakażeń HIV rozmawia Agnieszka Bugała

AGNIESZKA BUGAŁA: – W ubiegłym roku zorganizował Pan we Wrocławiu konferencję naukową pod hasłem „Główne wyzwania HIV/AIDS w Polsce”. Dane dotyczące ilości chorych i problemy, z jakimi mierzą się na co dzień, zatrważały. Pomyślałam, że Światowy Dzień Chorego 2018 to dobry pretekst, aby pochylić się nad cierpieniem tych właśnie chorych.

PROF. ANDRZEJ GŁADYSZ: – Jest pani odważna, o tym wciąż mówimy za mało, zwłaszcza w katolickich pismach. Udajemy, że nie dotyczy nas ten problem.

– A jaka jest sytuacja w Polsce? Bo wiemy, że są dobre, skuteczne leki. Już nie musimy bać się HIV?

– Sytuacja nie jest opanowana. Najnowszy raport Głównego Inspektora Sanitarnego wskazuje na ciągle rosnącą liczbę nowo wykrytych zakażeń HIV. W ciągu tylko jednego roku – 2016 wzrost wyraził się 279 nowymi przypadkami w stosunku do roku 2015. Proszę to przyjąć z zastanowieniem. Ja zaczynałem karierę walki z HIV wtedy, kiedy panowało powszechne przekonanie, że nasz kraj katolicki nie musi obawiać się tej epidemii. Do niedawna, rzeczywiście, roczna dynamika wykrywanych zakażeń była względnie umiarkowana. Teraz mamy zupełnie inną sytuację, mniej więcej od 4-5 lat obserwujemy duży przyrost nowych zakażeń, szczególnie wśród osób młodych, i niestety, również w wieku szkolnym, co musi budzić niepokój i co leżało u podstaw zwołania ubiegłorocznej konferencji.

– O. Knotz wskazuje na przykłady par małżeństw, które przestrzegając norm moralnych nie wystawiają się na zagrożenie wirusem. A jednak zakażeń przybywa i zdarzają się w związkach, które deklarują dotrzymywanie wierności. Coraz więcej osób ulega pokusie?

– Jestem w stanie zrozumieć uleganie pokusie, bo jesteśmy słabi. Nie oceniam moralnie takiej decyzji, ale jeżeli ktoś decyduje się na przypadkowy kontakt seksualny z nowo poznaną, lub nieznaną osobą, musi liczyć się z ewentualnością zarażenia. To są fakty, czy nam się one podobają, czy też nie. Liczba świeżo rozpoznawanych chorób w wyniku zakażeń przenoszonych drogą płciową rzeczywiście wciąż rośnie.

– Co jest receptą, by ten wzrost zatrzymać?

– Kontakt seksualny musi być bezpieczny. Jedyną gwarancją bezpieczeństwa jest wierność w małżeństwie i czystość przedmałżeńska, a także w modnym obecnie partnerstwie – innych gwarancji nie ma. Wszystkie inne relacje, w których podejmowane jest współżycie wymagają używania prezerwatywy jako zabezpieczenia przed zakażeniem. Prezerwatywa nie jest tu środkiem antykoncepcyjnym, ale ochroną przed zakażeniem. Nie chodzi tylko o HIV, obserwujemy gwałtowny wzrost zakażeń kiłą. Mnie, jako lekarza, bardziej martwi nieleczone, lub źle leczone, czy późno rozpoznane zakażenie kiłą, niż HIV.

– Dlaczego? Do tej pory w świadomości wielu osób HIV równało się śmierć…

– Kiła jest chorobą, która skrycie atakuje nasz organizm. Nieleczona powoduje nieodwracalne zmiany w układzie nerwowym i w układzie krążenia. HIV, nawet wykryty późno i z późno włączonym leczeniem stwarza szansę na zatrzymanie skutków, a w dużej mierze na odwrócenie nawet zaistniałych już zmian chorobowych, czego nie uzyskuje się w tzw. kile późnej. Przerażają dane o tym, że rodzą się dzieci z kiłą wrodzoną.

– Czyli mimo, iż mamy publikacje, internet, różne źródła wiedzy, wiemy zbyt mało, aby się obronić…

– Z korzystaniem ze źródeł wiedzy bywa bardzo różnie. Spójrzmy na szkołę – dane zatrważają. Psychologowie i lekarze biją na alarm w sprawie obniżania się wieku inicjacji seksualnej wśród młodych ludzi, podaje się, że inicjacja dotyczy już trzynastolatków. Musimy liczyć się z tym, że zakażenia pojawią się wśród młodzieży i one się już pojawiają. Konsekwencje są dramatyczne. Rzeżączka w takim wieku powoduje poważne zmiany w narządach płciowych i w układzie rodnym kobiety i w konsekwencji prowadzi do niepłodności. Z rozmów z młodymi dowiaduję się, że zaczyna panować pewna moda na to, kto już „to” zrobił, kto już współżył. I nie mówimy tu o miłości, uczuciach – trudno uznać, że w tych przypadkowych kontaktach buduje się właściwa i odpowiedzialna relacja. Mamy do czynienia z nowym doznaniem, ale, niestety, obciążonym ryzykiem, ogromnymi konsekwencjami, rzutującymi na resztę życia, do którego przeżywania należy być przygotowanym, również edukacyjnie. Jeśli tak, to muszę zapytać, dlaczego zostawiamy młodzież bez edukacji?

– A zostawiamy?

– Sprowadzamy edukację seksualną do tego, że owocem intymnego spotkania dwojga ludzi jest dziecko. Edukowanie ma zatem pokazać jak zabezpieczyć się przed niechcianą, zwłaszcza w młodym wieku, ciążą. A to kompletne nieporozumienie! Spotkałem się też z opiniami wśród katechetów, że edukowanie jest ryzykowne, bo zbyt wcześnie i niepotrzebnie kierujemy uwagę młodych na te kwestie i pobudzamy ich zainteresowanie.

– A ja spotkałam się z taką formą edukacji seksualnej, że świadomie nie zapisałam moich dzieci na te nieobowiązkowe lekcje. W dobie dyskusji genderowych niebezpieczeństwo ideologizowania edukacji seksualnej istnieje, rodzic musi to wiedzieć…

– Edukacja ma za zadanie wyjaśnić, jak działa organizm kobiety i mężczyzny, zwrócić uwagę na cykl płodności i uświadomić skalę zagrożenia, zarówno dla psychiki, jak i całego organizmu, na które wystawimy siebie, podejmując zbyt wczesne i niekontrolowane kontakty seksualne z przypadkowymi osobami. To robię ja, gdy przyjmuję zaproszenia na spotkania z młodymi. I widzę, jak bardzo młodzież tego potrzebuje! Nie schowamy młodych ludzi przed światem, który czasem bardzo agresywnie wkracza w ich życie. Musimy z nimi rozmawiać, aby wiedzieli, co może się wydarzyć.

– Mówi Pan o obniżaniu się wieku inicjacji seksualnej. Czy tym samym obniża się wiek zarażanych HIV?

– Tak się dzieje, niestety. Najmłodszy chory miał 15 lat. Rozpoznanie nastąpiło wtedy, gdy AIDS rozwinęło już pełne objawy.

– Dlaczego tak długo nikt z opiekunów niczego nie zauważył?

– Sytuacja prawna w Polsce jest dziś taka: niepełnoletni młody człowiek nie może sam zgłosić się do lekarza, musi przyjść z prawnym opiekunem. Jednocześnie prawo zakazuje kontaktów intymnych z osobami poniżej piętnastego roku życia. Czyli z młodzieżą szesnastoletnią i siedemnastoletnią już nie, one, wg prawa, mogą te kontakty podejmować. I, niestety, często podejmują, narażając się na zakażenie! Jednocześnie ci młodzi nie mogą bez opiekuna prawnego zgłosić się do lekarza. Tu dochodzimy do paradoksu: jeśli współżyją i rozpoznają jakiekolwiek problemy zdrowotne, a nie mogą, bądź nie chcą przyznać się do tego faktu rodzicom, to oznacza, że nie mają szansy podjąć wcześniej leczenia. I skazują się na rozwój zakażenia w chorobę.

– Może dlatego, że przychodzi im do głowy pytanie: Co sobie o mnie pomyśli? Sam jestem sobie winien, to choruję…

– Spotkania z lekarzem w takich sytuacjach nie podlegają ocenie moralnej sytuacji, w której doszło do zakażenia.

– Jak rozmawiać z młodymi, aby chcieli słuchać i nie ryzykowali „zawinionych chorób”?

– Widzę dużą rolę dla katechezy, dla katechetów. Bo trudno uciec przed pytaniem: Jak to się dzieje, że młodzi chodzą na katechezę, a wiek inicjacji seksualnej stale się obniża? Czy to oznacza, że tych tematów się nie porusza, czy źle się porusza? W 1981 r., pojawił się problem HIV i AIDS w Polsce. Od 1982 r. byłem członkiem grupy doradczej przy ministrze zdrowia. Do 1985 r. naprawdę słyszałem taką opinię, że my, jako kraj katolicki, nie będziemy mieć z AIDS nic wspólnego. To byłoby bardzo piękne – ale słabość ludzka nie ma narodowości, modlitwa, nie poparta czynem nie chroni przed chorobami przenoszonymi w czasie intymnych kontaktów.
Konsternacja zapanowała w 1985 r., gdy wykryto pierwsze przypadki. Oczywiście, najpierw sprawa dotyczyła narkomanów – oj, czuliśmy się dobrze, bo przecież narkomani sami dokonują złych wyborów. Później, kiedy zakażenia zaczęły dotyczyć osób heteroseksualnych argument o tym, że nic nam nie grozi, bo jesteśmy krajem ludzi ochrzczonych, legł w gruzach. I żebyśmy się dobrze zrozumieli – jestem przekonany, że ludzie prowadzący dobre, uczciwe, święte życie w relacjach intymnych, w małżeństwie, nie przenoszą tych zakażeń. Jednak żyjemy w czasach rozluźnienia obyczajów i naprawdę jedno intymne spotkanie poza małżeństwem może być przyczyną dramatu. Udawanie, że to nas nie dotyczy, pogłębia problem, bo wtedy nie poddajemy się badaniom, wirus czai się w organizmie, namnaża się i jest coraz większym zagrożeniem. Musimy mieć świadomość, że w tej dziedzinie moralne osłabienie grozi poważnymi konsekwencjami.

– Nauka Kościoła jest w tej kwestii bardzo jasna…

– Tak, ale żywy Kościół to ludzie grzeszni, popełniają błędy, naprawiają je i żyją dalej. Powtarzam jednak, że błędy będące konsekwencją przypadkowych zachowań seksualnych mogą zaważyć na życiu małżeństw i rodzin. Musimy o tym mówić. Wciąż, jako ludzie, nie jesteśmy zbyt odważni, zwłaszcza wtedy, gdy chodzi o wyznanie winy, albo przyznanie się do choroby. Konsekwencją zatajenia prawdy o zakażeniu się wirusem może być zakażenie żony, męża, a potem, jeśli prawda nadal nie wychodzi na jaw, dziecka. Przyczynę tego stanu widzę w tym, że nie umiemy rozmawiać i nie edukujemy młodych ludzi, którzy za chwilę już są dorośli i podejmują współżycie. Idealnie byłoby, gdybyśmy tak bardzo wiernie żyli dekalogiem, że takie sytuacje nie miałyby miejsca.

– A jeśli on zapewnia ją, a ona jego, że są sobie wierni i nie ma powodu do obaw? Przecież związek buduje się na zaufaniu…

– Jestem zwolennikiem dużego zaufania do ludzi. Szanowałem prawo kobiet do odmówienia wykonania testu na HIV w okresie ciąży. Rozumiem, gdy kobieta mówi, że nie ma powodu wykonywać takiego testu, bo nie ma sobie nic do zarzucenia, nie znalazła się w sytuacji narażającej ją na zakażenie – zachowała dziewictwo aż do ślubu, nigdy nie zdradziła jedynego w swoim życiu partnera. Jednak trafiłem w mojej pracy na przypadek, gdy okazało się, że jestem w błędzie, bo Bogu ducha winna kobieta w czasie ciąży dowiaduje się, że jest zakażona. Jak to się stało? Przeszłość partnera zaowocowała takim dramatem. Żyjemy w czasach, gdzie przed zawarciem małżeństwa, przed podjęciem współżycia w związku, mamy prawo poprosić naszego wybranka, wybrankę, o wykonanie badań w kierunku HIV. Edukacja ma również polegać na tym, abyśmy byli świadomi tego prawa.

– Odsłania Pan ułomną i nie dającą powodu do dumy kondycję ludzką…

– Wszystko zależy od obyczajowości akceptowanej, bo zmienia się świat i przesuwają się granice. Wraz z przesuwaniem się granic wzrastają zagrożenia. Jednak, jeśli chcemy mieć stuprocentową pewność i dać taką pewność tej osobie, z którą chcemy spędzić całe życie w związku, to musimy wiedzieć, że tylko dziewictwo a potem wierność są gwarancją. Jeśli nie akceptujemy tego kodeksu, lub chociaż na jedną chwilę z niego zrezygnujemy, narażamy się na zakażenie – nie tylko wirusem HIV, jest też wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, rzeżączka, kiła, itd.
Jestem starym lekarzem i zawsze z podziwem patrzę na ludzi, którzy przestrzegają takiego kodeksu moralnego. To nie jest zaściankowe, to jest wyzwanie, a w dzisiejszych czasach bohaterstwo.

Tagi:
AIDS choroba

Francja przyznaje rację Benedyktowi XVI

2018-07-19 17:06

vaticannews.va / Paryż (KAI)

Francja przyznaje rację Benedyktowi XVI: używanie prezerwatywy nie chroni przed zakażeniem wirusem HIV. W 2009 r. podczas konferencji prasowej w samolocie Benedykt XVI stwierdził, że sposobem na epidemię AIDS nie może być rozdawanie prezerwatyw, które zamiast chronić tylko potęgują problem. Słowa ówczesnego papieża zostały powszechnie napiętnowane. Francuski rząd wyraził wówczas żywe zaniepokojenie, a parlament Belgii oficjalnie potępił Benedykta XVI.

Mazur/episkopat.pl

Jak podaje tygodnik „Famille Chrétienne”, dziś po 9 latach Francuski Inspektorat Generalny Spraw Socjalnych oficjalnie ostrzega przed nieskutecznością prezerwatyw w walce z epidemią AIDS. „Wbrew powszechnie rozpowszechnionemu przekonaniu o 100-procentowej skuteczności ochrony, prezerwatywa zapewnia ochronę na poziomie 80 proc. w relacjach heteroseksualnych i 70 proc. w relacjach jednopłciowych” – czytamy w raporcie francuskiego urzędu. Celem raportu nie jest oczywiście rehabilitacja Benedykta XVI, lecz wprowadzenie skuteczniejszych środków ochrony.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Abp Jędraszewski: związki homoseksualne są szyderstwem z Boga

2018-08-15 17:24

jg / Ludźmierz (KAI)

Związki homoseksualne, którym chce się nadać wartość małżeństwa, nie mają nic wspólnego z Bożym zamysłem wobec człowieka i są szyderstwem z Boga i Jego najwspanialszego dzieła, jakim jest człowiek - powiedział abp Marek Jędraszewski podczas uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Metropolita krakowski 15 sierpnia przewodniczył uroczystej sumie odpustowej w ludźmierskim sanktuarium.

Joanna Adamik | Archidiecezja Krakowska

Metropolita krakowski podkreślił, że Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny to dzień, w którym trzeba dziękować Bogu za wielkie cuda Jego miłości. Wymienił m.in. region Podhala, gdzie stykają się aż cztery pasma górskie - Tatry, Gorce, Pienin i Beskidy. Hierarcha wyjaśnił także, że zbliżając się do ołtarza w procesji na wejście długo błogosławił dzieci.

- W znaku krzyża kreślonym na czołach waszych ukochanych, najdroższych dzieci chciałem oddać najwyższy szacunek dla was, drodzy rodzice i małżonkowie. Bo przez to, kim jesteście, uczestniczycie w tajemnicy Bożej miłości. Każde bowiem poczęte dziecko jest owocem małżeńskiej miłości, która współdziała z Bożą stwórczą miłością. W momencie poczęcia, kiedy tworzyły się pierwsze materialne struktury waszych dzieci, Bóg obdarzał je nieśmiertelną duszą. Co za cudowne i niezwykłe współdziałanie miłości Boga i miłości człowieka! - zaznaczył hierarcha.

- Tylko zapatrzeni w Ojca, który jest w niebie i tylko urzeczywistniający to Boże podobieństwo i Boży obraz, który w sobie macie, drodzy małżonkowie i rodzice, tylko wtedy możecie oclić siebie przed wielkimi zagrożeniami tego świata, który w imię tzw. „miłości" chce za wszelką cenę przekreślić Boży zamysł wobec człowieka co do kobiety i mężczyzny, tworząc niewytłumaczalne i nie dające się usprawiedliwić przez ludzki rozum ideologie, które za wszelką cenę chcą zatrzeć różnice między kobietą a mężczyzną – podkreślił metropolita.

Kustosz sanktuarium w Ludźmierzu, ks. Jerzy Filek pozdrawił wszystkich czcicieli Matki Bożej Ludźmierskiej, w tym rowerzystów z Podhala, którzy okrążyli Polskę, pokonując 3500 km. Nawiązał do przyjaźni podhalańsko-amerykańskiej wyrosłej z faktu, iż mnóstwo górali wyruszyło za ocean za chlebem i wolnością. Mówił, że owocuje ona także dzisiaj m.in. poprzez obecność zespołu góralskiego „Ślebodni" z Chicago oraz Rycerzy Kolumba, którym abp Marek Jędraszewski poświęcił nowy sztandar.

Uroczystości odpustowe rozpoczęły się już w nocy z 14 na 15 sierpnia Pasterką Maryjną, której przewodniczył Prymas Polski abp Wojciech Polak. Hierarcha zasadził przy Bramie Wiary w ogrodzie różańcowym dąb prymasowski na pamiątkę setnej rocznicy odzyskania przez nasz kraj niepodległości w 1918 r.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

303. Bitwa o Anglię

2018-08-17 20:18

Agnieszka Chadzińska

W kinie „Ciemna City” w Częstochowie odbył się 16 sierpnia br. przedpremierowy pokaz polsko-brytyjskiego filmu „303. Bitwa o Anglię” w reżyserii Davida Blaira. Na projekcję, która spotkała się z dużym zainteresowaniem publiczności, zaprosiła redakcja „Niedzieli” wraz z dystrybutorem Kino Świat

YouTube

Akcja filmu „303. Bitwa o Anglię” rozgrywa się w połowie 1940 r. i opowiada o losach polskiego 303 Dywizjonu Myśliwskiego Warszawskiego im. Tadeusza Kościuszki, który odegrał decydującą rolę w zatrzymaniu podboju Wysp Brytyjskich przez wojska Hitlera.

Polskie Siły Powietrzne, w których skład wchodził Dywizjon 303, były częścią Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii dowodzonych przez gen. Władysława Sikorskiego. Jako że walczyły z niemieckim lotnictwem na brytyjskiej ziemi, podlegały operacyjnie i taktycznie dowództwu powietrznej floty królewskiej RAF.

Bohaterami filmu są polscy lotnicy, którzy po przegranych kampaniach w Polsce w 1939 r. oraz we Francji w 1940 r. przybyli do Wielkiej Brytanii, aby kontynuować walkę z Niemcami. To ludzie niezłomni, niepokorni, obdarzeni wielkim temperamentem, z iście ułańską brawurą, pozwalającą przetrwać w ekstremalnie trudnych warunkach walki i wszechobecnej śmierci. Jednocześnie to żarliwi patrioci gotowi zginąć za sprawę wolności Ojczyzny.

Beata Pieczykura/Niedziela

W filmie szczególnie wyróżniono postacie por. pil. Jana Zumbacha „Donalda”, płk. pil. Zdzisława Krasnodębskiego „Króla” oraz por. pil. Witolda Urbanowicza „Kobry”. Jan Zumbach, jeden z asów Dywizjonu 303, kreowany przez Iwana Rheona, jest centralną postacią filmu. Jego przeżycia, rozterki stanowią odniesienie do trudnych wojennych losów zbiorowego bohatera – żołnierzy Dywizjonu 303. „Król” to założyciel i pierwszy dowódca Dywizjonu 303, który na skutek ran i poparzeń odniesionych podczas walki ustępuje z pola nowemu dowódcy – młodemu Witoldowi Urbanowiczowi (rola Marcina Dorocińskiego). To pod jego dowództwem Dywizjon 303 okrywa się chwałą najskuteczniejszej jednostki w całej Bitwie o Anglię, szczególnie we wrześniu 1940 r., kiedy przesądzono o jej wyniku. Na uwagę zasługuje także kreacja Milo Gibsona (syna sławnego Mela Gibsona), jako brytyjskiego zwierzchnika Dywizjonu 303.

Sprawnie zrealizowany film pt. „303. Bitwa o Anglię” (tytuł oryginału” „Hurricane: Squadron 303”) , nie stroniący od „lekkich” wątków życia lotników poza służbą, z ciekawie skonstruowaną fabułą, ma z pewnością szansę „przebicia się” do szerszego grona widzów (także młodych), również spoza Polski, i przedstawienia głównego przesłania – wielkiej roli polskiego żołnierza w arcyważnej dla losów II wojny światowej kampanii w 1940 r., nazywanej Bitwą o Anglię lub Bitwą o Wielką Brytanię. Bohaterstwo i zasługi naszych lotników – oficerów, świetnie szkolonych m.in. w Dęblinie – nie było szczególnie doceniane na Zachodzie. Trzeba więc prawdę historyczną wciąż przypominać. I tę rolę ma do spełnienia film Davida Blaira, któremu należą się podziękowania za zainteresowanie się tym tematem i dobrze wykonaną pracę.

Beata Pieczykura/Niedziela

Przed rozpoczęciem projekcji osoby przybyłe do sali kinowej wysłuchały wypowiedzi na temat filmu redaktor naczelnej „Niedzieli” Lidii Dudkiewicz oraz historyka red. Sławomira Błauta, który przybliżył fakty świadczące o bohaterstwie polskiej załogi Dywizjonu 303 i ogromnej roli polskich pilotów w zwycięstwie nad Niemcami w bitwie o Anglię w 1940 r.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 7/8 2018

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem