Reklama

Lourdes – szpital Boga

2018-02-07 10:50

Rozmawia Lidia Dudkiewicz
Niedziela Ogólnopolska 6/2018, str. 12-14

Archiwum prywatne
Dr Patrick Theillier jest przekonany, że droga do uzdrowienia wiedzie nie tylko ścieżką medyczną, ale również przez wiarę

Z dr. Patrickiem Theillierem, który od blisko 20 lat zajmuje się badaniem cudów w Biurze Medycznym przy sanktuarium w Lourdes, rozmawia Lidia Dudkiewicz

Słowa Pana Jezusa skierowane z krzyża do Maryi i Jana: „«Oto syn Twój (...). Oto Matka twoja». I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie” (J 19, 26-27) stanowią temat XXVI Światowego Dnia Chorego, który jest obchodzony 11 lutego 2018 r., we wspomnienie Matki Bożej z Lourdes.

W tegorocznym orędziu na Światowy Dzień Chorego papież Franciszek podkreślił, że posługa, jaką Kościół niesie chorym i osobom, które się nimi opiekują, musi być kontynuowana z wciąż odnawianą energią. Macierzyńskie powołanie Kościoła wobec osób będących w potrzebie i chorych urzeczywistniało się na przestrzeni jego liczącej dwa tysiące lat historii w przebogatej serii inicjatyw na rzecz chorych – zauważył Papież.

Reklama

W papieskim orędziu czytamy m.in.: „Jezus pozostawił Kościołowi w darze swoją moc uzdrawiania: «Te zaś znaki towarzyszyć będą tym, którzy uwierzą: (...) Na chorych ręce kłaść będą, a ci odzyskają zdrowie» (Mk 16, 17-18). W Dziejach Apostolskich czytamy opis uzdrowień dokonanych przez Piotra (por. 3, 4-8) i Pawła (por. 14, 8-11). Odpowiedzią na dar Jezusa jest zadanie Kościoła, który wie, że powinien obejmować chorych takim samym jak jego Pan spojrzeniem, pełnym czułości i współczucia. Duszpasterstwo służby zdrowia jest i zawsze pozostanie niezbędnym i istotnym zadaniem, które należy realizować z wciąż nowym zapałem, poczynając od wspólnot parafialnych aż po najlepsze ośrodki opieki zdrowotnej. Nie możemy w tym miejscu nie wspomnieć o czułości i wytrwałości, z jakimi wiele rodzin opiekuje się swoimi dziećmi, rodzicami i krewnymi, chronicznie chorymi lub z poważną niepełnosprawnością. Opieka świadczona w rodzinie jest nadzwyczajnym świadectwem miłości do osoby ludzkiej i winna być otaczana odpowiednim uznaniem oraz wspierana przez stosowną politykę. Dlatego lekarze i pielęgniarze, kapłani, osoby konsekrowane i wolontariusze, członkowie rodzin oraz wszyscy, którzy angażują się w opiekę nad chorymi, uczestniczą w tej misji Kościoła. Jest to wspólna odpowiedzialność, która podnosi wartość codziennej posługi każdego”. Maryi, Matce czułości, Ojciec Święty Franciszek powierzył „wszystkich chorych na ciele i duchu, aby umacniała ich nadzieję”.

Red.

***

LIDIA DUDKIEWICZ: – W tym roku przeżywamy 160. rocznicę objawień Matki Bożej w Lourdes. Przez te lata do Lourdes przybyły miliony pielgrzymów, szczególnie osób chorych i cierpiących. Można powiedzieć, że to święte miejsce jest źródłem nadziei dla człowieka cierpiącego. Jak Pan jako lekarz widzi rolę Lourdes w dzisiejszych czasach?

DR PATRICK THEILLIER: – Dla mnie sanktuarium w Lourdes to sanktuarium Miłosierdzia. Każdego roku przybywa tutaj ponad 100 tys. cierpiących osób, którymi opiekują się lekarze i pielęgniarki w specjalnie przygotowanych w tym celu, nowoczesnych ośrodkach. Pacjentom – bo tak należy nazwać tych pielgrzymów – pomagają w przemieszczaniu się do samego sanktuarium przygotowani do tego wolontariusze, zarówno starsi, jak i młodzi. Chorzy pielgrzymi biorą więc udział w nabożeństwach, idą także do groty, czyli do miejsca objawień Matki Bożej. Można powiedzieć, że są oni w Lourdes naszymi ulubieńcami! Nawet jeśli nie doświadczą fizycznego uzdrowienia, to na pewno zyskają spokój ducha, zaznają pocieszenia. Nikt nie wyjeżdża z Lourdes taki sam, jaki był przed przyjazdem do tego miejsca.

– Mała Bernadetta Soubirous 160 lat temu, dokładnie 11 lutego 1858 r., przeżyła w Grocie Massabielskiej spotkanie z Piękną Panią – w cztery lata po tym, jak w 1854 r. papież bł. Pius IX ogłosił dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. To spotkanie zmieniło życie Bernadetty oraz mieszkańców Lourdes. I do dzisiaj tamte wydarzenia zmieniają serca ludzi. Jak Pan Doktor, jako człowiek wierzący, ale również lekarz dotykający ludzkiego cierpienia i tajemnicy uzdrowień, patrzy na cuda dziejące się w Lourdes?

– Rzeczywiście, to niezwykłe, że objawienia Matki Bożej w Lourdes zaczęły się w cztery lata po ogłoszeniu dogmatu o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. To oczywiście nie jest żaden zbieg okoliczności! W jaki sposób możemy to interpretować? Maryja była czysta, bez grzechu, i dlatego została wzięta wraz z ciałem do nieba. Ciało Najświętszej Dziewicy nie podlegało doświadczeniom bólu i trudności, jakim podlegają nasze ciała na skutek grzechu. My wszyscy natomiast, właśnie z powodu grzechu, żyjemy w pewnym rozdarciu duszy i ciała. Fizycznie doświadczamy bólu i śmiertelności, choć nasze dusze są przecież nieśmiertelne. Po śmierci opuszczają one ciało, z którym zjednoczą się przy ostatecznym zmartwychwstaniu. Będzie to już jednak inne ciało.
Jaką rolę w tym kontekście odgrywa Lourdes? Wydaje mi się, że cuda, które się w tym miejscu dokonują za przyczyną Matki Bożej, to znaki czekającego nas zmartwychwstania. Śmiało mogę powiedzieć, że wszyscy ludzie uzdrowieni w Lourdes, których miałem okazję poznać, zmienili się całkowicie. Uzdrowieni wywierali na mnie zawsze ogromne wrażenie, ponieważ widziałem, że realnie doświadczali w swoim życiu Bożej miłości. Starałem się to oddać w mojej nowej książce „Cuda Lourdes. Uzdrowienie przez Maryję”.

– Maryja objawiła się prostej dziewczynce. Jak Pan Doktor odczytuje ten fakt? Dlaczego Matka Boża przemówiła do dziecka? Podobnie było przecież w Fatimie.

– Myślę, że Matka Boża chciała właśnie przez niewinność i wielką wiarę dziecka przypomnieć nam, że nasze życie jest krótkie, a na ziemi jesteśmy tylko pielgrzymami. Nie możemy o tym zapomnieć. Musimy właściwie przygotować się do nowego życia, które czeka nas w prawdziwej ojczyźnie – w niebie. Ważne jest, abyśmy nieustannie pamiętali, że po śmierci Chrystus z pewnością będzie dla nas miłosierny, ale także sprawiedliwy w miłości i w prawdzie. Znaki, które dostrzegamy za sprawą Maryi, są bardzo ważne, szczególnie we współczesnych czasach. Obecnie bowiem jesteśmy zanurzeni w rzeczywistości życia łatwego, a przy tym bardzo sztucznego i pełnego pokus. Matka Boża zaś przypomina nam, że musimy zabiegać o nasze zbawienie usilnie, „z lękiem i drżeniem”, o czym pisał przecież św. Paweł Apostoł (por. Flp 2, 12).

– Św. Jan Paweł II zostawił naszemu pokoleniu niezwykły dar, którym jest Światowy Dzień Chorego, obchodzony w Kościele właśnie w rocznicę objawień Maryi w Lourdes. Czy Pan Doktor widzi już owoce tej papieskiej decyzji?

– Św. Jan Paweł II miał ogromny szacunek i cześć dla Lourdes. Niedługo przed śmiercią ostatnie kroki skierował właśnie do tego miejsca. Nigdy w życiu – ani wcześniej, ani potem – nie byłem tak poruszony jak wtedy, gdy podczas spotkania chwyciłem jego dłoń. Nie mogłem się opanować i po prostu się rozpłakałem. Czułem się tak, jakbym dotknął dłoni cierpiącego Chrystusa!
To, że Jan Paweł II wybrał właśnie 11 lutego – czyli dzień, w którym Maryja objawiła się po raz pierwszy św. Bernadetcie Soubirous – jako datę Światowego Dnia Chorego, nie było dla mnie wielkim zaskoczeniem. Jako wieloletni szef Centrum Medycznego przy sanktuarium w Lourdes nie mam wątpliwości, że jest to najważniejsze na świecie miejsce pielgrzymkowe dla chorych. Jan Paweł II swoją decyzją potwierdził, że sanktuarium to istnieje przede wszystkim po to, aby przyjmować umiłowanych przez Boga chorych. Za sprawą modlitw wielu ludzi cierpiący pielgrzymi mogą tutaj doświadczyć ulgi, a czasem – jeśli Bóg tego pragnie – uzdrowienia.

– 11 lutego 1984 r. Jan Paweł II opublikował list apostolski „Salvifici doloris” o chrześcijańskim rozumieniu ludzkiego cierpienia. Z pewnością ten dokument jest ważny nie tylko dla chorych, ale także dla kapłanów i lekarzy...

– Bardzo istotny! Jako lekarz, ale też człowiek posługujący przy sanktuarium w Lourdes, wierzę głęboko, że to miejsce pozwala nam przyjąć i konkretnie doświadczyć tego, co napisał św. Jan Paweł II w „Salvifici doloris”, iż cierpienie może być źródłem wzrastania w wierze, o ile przyjmiemy je i ofiarujemy. A współczesny świat je odrzuca, ponieważ jest tego kompletnie nieświadomy.

– Wcześniej wspomniał Pan Doktor, że ostatnią zagraniczną podróż św. Jan Paweł II odbył do Lourdes. Jak odczytywać ten fakt?

– Tamta pielgrzymka była swoistym testamentem Jana Pawła II, który pragnął pokazać rolę cierpiących we współczesnym świecie. Myślę także, że Papież chciał pokazać, iż chorobę i wiążący się z nią ból można przeżyć pozytywnie, że właśnie one mogą ocalić ten świat.

– Pan Doktor z bliska przygląda się ludziom cierpiącym, którzy przybywają do Matki Bożej z Lourdes. A dlaczego miliony ludzi już 160 lat pielgrzymują do Lourdes? Czy wiara pomaga im zrozumieć cierpienie, którego doświadczają?

– Mam głębokie przekonanie i mocno w to wierzę, że przyjazd do Lourdes umacnia wiarę, nadzieję i miłość. A to dlatego, że te cnoty są rzeczywiście tutaj obecne. W Lourdes dochodzi do realnych cudów, do ludzkich przemian. Powtórzę jeszcze raz, z naciskiem: głęboko w to wierzę.

– Czy wiara pomaga lekarzowi w leczeniu pacjentów, a może w przygotowaniu do drogi, która prowadzi do mety będącej startem do nowego życia – na wieki? Nie wszyscy przecież wracają z Lourdes uzdrowieni.

– Oczywiście, nie każdy, kto przyjeżdża do Lourdes, wyjeżdża stąd uzdrowiony. Ale mogę śmiało powiedzieć, że każdy wyjeżdża stąd w jakiś sposób odmieniony. Jeśli nawet nie jest to fizyczne uzdrowienie, to rzadko się zdarza, by nie zostało uzdrowione serce pielgrzyma. Dowodem na to są liczne powroty do Lourdes. Ludzie wracają w to miejsce regularnie, nie licząc na fizyczne uzdrowienia, choć wielu się o to modli. Znajdują tutaj jednak serdeczność, pokój, radość i przede wszystkim siłę przynoszącą ulgę w cierpieniu. Ta ulga jest niezwykła, i naprawdę skuteczna, bo nie daje jej świat, lecz Bóg. W tym błogosławionym miejscu Bóg jest obecny przez Matkę oraz przez wszystkich kapłanów, pracowników i wolontariuszy, którzy poświęcają swój czas i swoją miłość, aby służyć chorym braciom.
Dlatego właśnie lekarz, który nie opiera się wyłącznie na swojej naukowej wiedzy, ale stawia Boga w centrum swojego życia, potrafi zrobić dla innych więcej dobrego. Może ulżyć w cierpieniu nie tylko metodami farmakologicznymi, bo te nie zawsze są wystarczające, lecz może po prostu skłonić pacjenta do tego, by – jak to czynią pielgrzymi w Lourdes – ofiarował swoje cierpienie dla zbawienia świata. A potem, u kresu życia, może przekonać ciężko chorych, by nie uważali śmierci za koniec wszystkiego, ale za przejście do innego, pełnego życia. Tam zaś każda łza cierpienia zostanie otarta.

Tagi:
wywiad Lourdes

Nasz człowiek w Lourdes

2018-11-14 11:41

Z o. Zbigniewem Musielakiem OSCam rozmawia Małgorzata Cichoń
Niedziela Ogólnopolska 46/2018, str. 26-27

Swoje małe biuro ma na czwartym piętrze maryjnego domu pielgrzyma (Accueil Notre Dame). Ponadto jest proboszczem w... 19 okolicznych wioskach! Gdy jest ciepło, udaje się do nich motocyklem. Wielu Francuzom, m.in. burmistrzowi Lourdes, pokazał Polskę. Przyczynił się także do tego, że od półtora roku możemy latać do słynnego sanktuarium tanimi liniami z Krakowa!
O. Zbigniew Musielak, jako młody kamilianin, by móc bez przeszkód wyjechać na misje na Madagaskar, ukończył w Belgii pielęgniarstwo i położnictwo. Służył Malgaszom przez 28 lat, a od dekady jest kapelanem w sanktuarium Matki Bożej w Lourdes, u stóp francuskich Pirenejów.

Archiwum autorki
O. Zbigniew Musielak OSCam z wolontariuszką z Francji – Garbiñe przed kaplicą Pojednania w Lourdes

MAŁGORZATA CICHOŃ: – Jak to się stało, że 10 lat temu, po powrocie z Madagaskaru, „zawędrował” Ojciec do Lourdes?

O. ZBIGNIEW MUSIELAK OSCam: – Kamilianie mają tutaj wspólnotę zakonną, która pracowała w sanktuarium i duszpasterstwie diecezjalnym. 10 lat temu nie mieli ludzi, żeby obsadzić całą wspólnotę, i zaproponowali, żebym przyjechał przynajmniej na rok i pomógł uzupełnić stan placówki. Z roku zrobiła się dekada. Niezbadane są wyroki Boże! (uśmiech).

– Tym bardziej że wiele lat spędził Ojciec w zupełnie kontrastowych warunkach...

– Pracowałem w służbie zdrowia na Madagaskarze. W siedmiu diecezjach południowych odpowiadałem za współpracę państwa z Kościołem w tej dziedzinie.

– Skąd charyzmat posługi chorym?

– Kamilianie pracują zarówno bezpośrednio wśród chorych, jak i w duszpasterstwie służby zdrowia. W latach 70. ubiegłego wieku zakonnicy studiowali we Włocławku, a to diecezja, do której należałem jako mieszkaniec Zduńskiej Woli. Spodobał mi się ich charyzmat i postanowiłem do nich wstąpić.

– A co sprowadza pielgrzymów do sanktuarium w Lourdes?

– Wydaje mi się, że głównie potrzeba serca albo ciekawość, choć trudno wniknąć w duszę każdego pielgrzyma. Zastanawia jednak fakt, że są to nie tylko katolicy – do Najświętszej Maryi przyjeżdża bardzo wielu muzułmanów. Jeżeli chodzi o polskich pielgrzymów, to muszę powiedzieć, że nie mam z nimi większego kontaktu, bo pracuję głównie w języku francuskim. W sanktuarium jeszcze nie ma oficjalnie języka polskiego i polskiego kapelana. Jak do tej pory niewielka grupa pielgrzymów znad Wisły oficjalnie rejestruje się w sanktuarium, stąd jesteśmy na końcu listy reprezentowanych tu państw, choć faktycznie naszych pielgrzymów nie jest tak mało. Gdy mają problemy, centrum informacji podaje kontakt do mnie.

– Półtora roku temu zostały uruchomione tanie loty łączące Kraków z Lourdes. Podobno Ojciec przyczynił się do tych komunikacyjnych ułatwień...

– Tak się jakoś złożyło. Zastanawialiśmy się, wraz z pozostałymi kapelanami sanktuarium, co zrobić dla innych krajów, które mają trudność w dotarciu do Lourdes. Kiedyś zapoznaliśmy się z przedstawicielami Ryanaira, udało nam się zorganizować spotkanie w Dublinie, i tak powoli, drzwiami kuchennymi, doprowadziliśmy do tego atrakcyjnego dla Polaków połączenia. W wioskach, w których posługuję, są burmistrzowie, którym też zależy na rozwoju regionu i turystyki, mieliśmy więc mocne wsparcie.

– W serca nie wnikniemy, ale czy faktycznie ludzie, zwłaszcza ciężko chorzy, przyjeżdżają tu w oczekiwaniu na cud?

– Bardzo często mówi się o cudach w Lourdes, jeśli chodzi o łaskę uzdrowienia fizycznego. Ale z tego, co sam mogę powiedzieć, zauważamy bardzo dużą przemianę duchową. Człowiek odnajduje tu samego siebie. Jako księża mający osobisty, duchowy kontakt z wiernymi jesteśmy tego świadkami. Dla nas także często jest to ogromne przeżycie.

– Choć pielgrzymi pokonują tysiące kilometrów, by tu dotrzeć, są Francuzi, do których to miejsce nie przemawia. Ci, z którymi rozmawiałam, traktują Lourdes jako pewne zjawisko, sami nie zadają sobie pytań o wiarę. Liczą jednak na jego komercyjne wykorzystanie...

– Trzeba zrozumieć mentalność Francuzów. Oni są bardziej kartezjańscy, rozumowi, więc nic dziwnego, że wyrażają takie świadectwo na zewnątrz. Pracuję duszpastersko w diecezji, bo tu nie ma wystarczającej liczby księży. Jestem proboszczem w 19 wioskach usytuowanych wokół Lourdes. Tutaj duszpasterstwo wygląda inaczej. Nie ma na parafii miejsca, gdzie mógłbym zamieszkać, bo utrzymanie 19 plebanii byłoby przecież nie do pomyślenia. Z ludźmi zupełnie inaczej się tu rozmawia, podejście do religii jest jednak głębokie, myślę, że zakorzenione w mentalności, która jest inna.

– Jak więc zrozumieć Francuza?

– Trzeba na niego inaczej popatrzeć, szczególnie jeśli chodzi o jego rozumienie wiary. My jesteśmy bardziej przyzwyczajeni do tego, że musimy iść do kościoła co niedzielę. Ale jak wymagać od parafian, by byli co tydzień w kościele, skoro sam jestem u nich raz na miesiąc albo i nie. Ich wiara polega na ludzkim podejściu do siebie nawzajem, opartym na wartościach chrześcijańskich, godności osoby – i to jest bardzo widoczne w okręgu, gdzie pracuję. To prości ludzie, górale. Wszystkie działania duszpasterskie są tu oparte na ludziach, którzy są na miejscu i wszystko przygotowują: całą liturgię, katechizację dla dzieci, nawet wystrój i utrzymanie kościoła. O świątynie dbają burmistrzowie danej miejscowości. Oni również z okazji odpustów organizują święto w wiosce i wówczas odprawiana jest Msza św. Między nami widać współpracę. Francja jest więc krajem laickim, ale społeczeństwo takie nie jest.

– Co tak naprawdę dzieje się w Lourdes? Kto uzdrawia pielgrzymów? Ja tu zauważyłam pobożność eucharystyczną...

– Wiadomo, że Maryja ma nas prowadzić do Chrystusa, a Chrystus to Eucharystia, Miłość, która przemawia do każdego z nas. Najwięcej uzdrowień, przeżyć i przemian duchowych czy cielesnych następuje podczas procesji eucharystycznej, podczas zjednoczenia z Panem Bogiem w Komunii św., ale też w czasie kąpieli w wodzie ze źródła. Jeżeli chodzi o Msze św., to Eucharystia z wystawieniem Najświętszego Sakramentu odprawiana jest codziennie o godz. 23 w Grocie objawień Maryi. W tym roku grupa 40 księży z sanktuarium – z rektorem na czele – postanowiła, że ta Eucharystia będzie pozbawiona wszystkich „ubogaceń”. Mają być słowo Boże, Liturgia eucharystyczna i wystawienie Najświętszego Sakramentu. Nie ma nawet kazań. Chodzi o to, by było to przeżycie, które pozwoli na własne, osobiste spotkanie z Chrystusem.

– W Lourdes spotykamy wielu chorych. Niektórzy sceptycy twierdzą, że to nie Bóg uzdrawia tych ludzi, a poczucie wspólnoty. Tu są „na świeczniku”, nie muszą się chować po kątach...

– ...odnajdują swą godność, człowieczeństwo. Gdy byłem w Afryce czy na Madagaskarze, widziałem, jak osoby chore są tam ukrywane. Uważa się, że to źle świadczy o rodzinie, iż ma w swym gronie chorego. Tutaj jest wielu takich ludzi, to jedyne sanktuarium tworzone z myślą o nich. Dlatego czują się w nim jak u siebie.

– Jak u siebie czuł się tu również św. Jan Paweł II, który przyjechał do Lourdes ze swą ostatnią zagraniczną pielgrzymką. Czy to nie znamienne, że dzielił z chorymi także miejsce zamieszkania?

– Zatrzymał się w maryjnym domu pielgrzyma, naprzeciwko sanktuarium. Wysoko postawione osoby przeważnie przyjmowane są w pałacu biskupów czy w eleganckim hotelu, stąd wszyscy byli zaskoczeni, gdy Papież powiedział, że on jest chory i chce być cały czas z takimi jak on. Zostało to bardzo dobrze przyjęte, szczególnie przez obsługę domu, która jest wspaniała. Św. Jan Paweł II stał się jednym z pielgrzymów w pełnym tego słowa znaczeniu. Jego pokój został taki, jaki był. Mieszkają w nim teraz inni pielgrzymi, którzy nawet niekiedy o tym nie wiedzą...

Za pomoc w realizacji materiału dziękuję: www.tourism-occitania.co.uk i www.tourisme-hautes-pyrenees.com .

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Hymn o miłości


Niedziela Ogólnopolska 51/2006, str. 18-19

© Igor Mojzes/Fotolia.com

Gdybym mówił językami ludzi i aniołów,
a miłości bym nie miał,
stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący.
Gdybym też miał dar prorokowania i znał wszystkie tajemnice, i posiadł wszelką wiedzę, i miał tak wielką wiarę, iżbym góry przenosił, a miłości bym nie miał,
byłbym niczym.
I gdybym rozdał na jałmużnę całą majętność moją,
a ciało wystawił na spalenie, lecz miłości bym nie miał,
nic mi nie pomoże.
Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest. Miłość nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą;
nie jest bezwstydna, nie szuka swego, nie unosi się gniewem, nie pamięta złego;
nie cieszy się z niesprawiedliwości, lecz współweseli się z prawdą.
Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko przetrzyma.
Miłość nigdy nie ustaje,
[nie jest] jak proroctwa,
które się skończą, choć zniknie dar języków i choć wiedzy [już] nie stanie.
Po części bowiem tylko poznajemy i po części prorokujemy.
Gdy zaś przyjdzie to, co jest doskonałe, zniknie to, co jest tylko częściowe.
Gdy byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko, czułem jak dziecko, myślałem jak dziecko. Kiedy zaś stałem się mężem, wyzbyłem się tego, co dziecinne.
Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno; wtedy zaś [ujrzymy] twarzą w twarz.
Teraz poznaję po części, wtedy zaś będę poznawał tak, jak sam zostałem poznany.
Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość - te trzy: największa z nich [jednak] jest miłość.

Z Pierwszego Listu św. Pawła do Koryntian (1 Kor 13, 1-13)

Przeczytaj także: Hymn o miłości
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Prymas Polski: Kościół konsekwentnie będzie walczył ze złem w swych szeregach

2018-11-19 18:55

Marcin Przeciszewski / Częstochowa (KAI)

- W opublikowanym dziś Stanowisku Konferencji Episkopatu Polski zostaje potwierdzona zdecydowana wola Kościoła do oczyszczenia się z grzechu i przestępstw nadużyć. Biskupi przepraszają Boga i ofiary za krzywdy wyrządzone przez duchownych, osoby konsekrowane i świeckich pracowników kościelnych – mówi KAI abp Wojciech Polak, Prymas Polski i przewodniczący Komisji ds. Duchowieństwa Konferencji Episkopatu Polski.

Mazur/Episkopat.pl

KAI: Ksiądz Prymas jako przewodniczący Komisji Episkopatu ds. Duchowieństwa pilotuje działania związane ze zwalczaniem molestowania seksualnego nieletnich przez osoby duchowne. Dziś zostało ogłoszone stanowisko Konferencji Episkopatu ukazujące działania Kościoła w Polsce związane z ochroną dzieci i młodzieży.

Abp Wojciech Polak: Jest to „Stanowisko Konferencji Episkopatu Polski w sprawie wykorzystywania seksualnego osób małoletnich przez niektórych duchownych”. Ważną inspiracją był list Ojca Świętego Franciszka do Ludu Bożego. Podobnie jak papież napisał list do Ludu Bożego, wskazując na istotne sprawy dotyczące ochrony małoletnich, tak samo w ślad za tym wypowiada się nasz Episkopat. Dokument ukazuje, jak ważna jest ta tematyka w życiu i pracy Kościoła w Polsce oraz w jaki sposób do tej pory była podejmowana. Pokazuje też jakie są dziś główne punkty ciężkości w przezwyciężaniu grzechu i przestępstwa pedofilii jak również wskazuje kierunki i drogi, którymi pragniemy pójść w przyszłości.

- A konkretnie?

- Pierwsza część Stanowiska została zatytułowana „Ochrona dzieci i młodzieży niezbywalną częścią misji powierzonej Kościołowi”. Wskazujemy jasno jak istotnym elementem pracy Kościoła w ramach powierzonej mu przez Chrystusa misji jest m.in. ochrona dzieci i młodzieży przed przestępstwami wykorzystania małoletnich. Stanowisko polskiego Episkopatu ukazuje konieczność dalszego działania mającego na celu przezwyciężenie tego zła. Jak już powiedziałem, nawiązujemy do listu papieża Franciszka do Ludu Bożego ale także odwołujemy się do nauczania Benedykta XVI - zwłaszcza jego listu do biskupów z Irlandii; jak i do nauczania św. Jana Pawła II - wyrażonego choćby w przemówieniu do kardynałów amerykańskich z 2001 r. Wskazujemy, że jest to także linia Franciszka, który kontynuuje a nawet wzbogaca postępowanie swych poprzedników w reakcji na skandale z udziałem duchownych.
W drugiej części dokumentu zostaje potwierdzona wola Kościoła w Polsce do oczyszczenia się z grzechu przestępstw i nadużyć. Informujemy o zdarzających się sytuacjach z wykorzystaniem seksualnym dzieci i młodzieży przez duchownych. Jest ukazana zdecydowana wola walki z tym zjawiskiem. Jako biskupi po raz kolejny pragniemy przeprosić Boga i ofiary - za krzywdy wyrządzone przez duchownych, osoby konsekrowane i świeckich pracowników kościelnych.
Kolejny element dokumentu, to ukazanie drogi budowania bezpiecznego środowiska dla dzieci i młodzieży w Kościele. Przypomniane zostają zasadnicze kroki i działania, jakie zostały podjęte przez Konferencję Episkopatu od czasu przyjęcia Wytycznych, określających konkretne procedury i działania prawne. Jest też mowa o powołaniu przez Episkopat koordynatora ds. ochrony dzieci i młodzieży w osobie o. Adama Żaka SJ, który już od 5 lat prowadzi szkolenia dla duchowieństwa i świeckich. Jednym z tych działań było też utworzenie Centrum Ochrony Dziecka, koordynującego te sprawy w skali ogólnopolskiej, aż po działania związane ze zwróceniem większej uwagi na formację ludzką w seminariach duchownych.
W kolejnej części Stanowiska znajdziemy wezwanie do dalszego działania, modlitwy i pokuty. Biskupi mówią tutaj m.in. o pomocy osobom pokrzywdzonym. Prosimy nie tylko, aby ofiary zgłaszały nam te bolesne przypadki, ale deklarujemy konkretną pomoc. Towarzyszy temu zachęta, by podjąć modlitwę i pokutę - skierowana do całego Ludu Bożego w Polsce oraz do zakonów kontemplacyjnych, osób konsekrowanych i kapłanów. Zapowiedziany został ogólnopolski dzień modlitwy wynagradzającej za przestępstwa wobec małoletnich. Będzie on przeżywany w Kościele w każdy pierwszy piątek Wielkiego Postu. Jest to odpowiedź na apel papieża Franciszka. Każda Konferencja Episkopatu winna wyznaczyć doroczny dzień takiej modlitwy.
Dokument zawiera także apel do sprawców przestępstw, sformułowany w duchu jaki Benedykt XVI wyraził w liście do biskupów irlandzkich. Mówił, że sprzeciwili się oni Ewangelii, zdradzili pokładane w nich zaufanie młodych a także szacunek społeczeństwa i Kościoła. Wzywani są do rachunku sumienia i uznania swojej odpowiedzialności za grzechy, do pokuty oraz spełnienia elementarnych wymogów sprawiedliwości - do zadośćuczynienia ofiarom.

- Na jakim etapie jest Kościół w Polsce w zakresie zwalczania tych przestępstw? Co pozostało jeszcze do zrobienia, by zasada „zero tolerancji” wobec przypadków molestowania seksualnego nieletnich przez duchownych została w pełni wprowadzona?

- Do niedawna odpowiadałem, że jesteśmy na początku drogi. Dziś należy mieć świadomość, że pewną drogę mamy już za sobą, Świadczą o tym te działania, które w dokumencie zostały pokazane. Natomiast nie możemy powiedzieć, że proces ten został już ukończony i zamknięty. Jest to proces, w którym nieustannie będziemy się zmagać ze złem. Skłania nas to jednak do jeszcze większej uwagi i wrażliwości. Trzeba mieć świadomość, że będą ujawniać się kolejne osoby, które w przeszłości zostały skrzywdzone przez duchownych. Być może część z tych duchownych już nie żyje. Jednak, jako Kościół musimy okazywać współczucie i pomoc, osobom skrzywdzonym w przeszłości, jeśli nawet proces został zamknięty bądź przedawniony w sensie prawa. Na wspólnocie Kościoła ciąży bowiem obowiązek wrażliwości na sygnały ze strony wszystkich ofiar. One zawsze powinny pozostawać w centrum naszej uwagi.
Sprawą, która wymaga dalszej pracy - a Wytyczne wprost o tym nie mówią - jest problem, co robić z przestępcą już po odbyciu kary, jeśli pozostaje on w szeregach kapłaństwa. Chodzi o to jak go resocjalizować? Sądzę, że powinni zostać mianowali w diecezjach kościelni kuratorzy, którzy będą czuwać nad taką osobą. Taki ksiądz, nawet po odbyciu kary nie może powrócić do obowiązków związanych z pracą z dziećmi czy młodzieżą, ale nadal wymaga on nadzoru i towarzyszenia. Te kroki określa dokładnie Kongregacja Nauki Wiary, dając wyraźne wskazówki biskupowi, co dalej należy zrobić. Jednak ktoś konkretny musi nad tym czuwać.
Chcemy też uczynić krok dalej w ochronie dzieci i młodzieży, poprzez przygotowanie i wdrożenie programów prewencji na terenie wszystkich diecezji oraz zakonów. Programy te będą obejmować nie tylko samych duchownych, ale całe środowisko Kościoła związane z pracą z dziećmi i młodzieżą, m.in.: szkoły katolickie, ośrodki wychowawcze, Caritas czy inne jednostki. Ufamy, że poprzez przygotowanie i wdrażanie programów prewencji, świadomość będzie wzrastać.

- Jak programy te są przygotowywane i co zawierają?

- Programy prewencji zostaną przyjęte w każdej diecezji, a ich przygotowanie następuje obecnie na poziomie poszczególnych metropolii, w konsultacji z Centrum Ochrony Dziecka. Pogram prewencji będzie zatwierdzany i wdrażany przez biskupów każdej diecezji, z adaptacją do jej specyfiki. Kilka metropolii zgłosiło się już do o. Żaka i umówiło konkretne terminy szkolenia dla osób przygotowujących taki program. A jest też kilka diecezji i zakonów, które już opracowały własne programy prewencji, np. diecezja warszawsko-praska. Myślę, że w ciągu roku programy będą obowiązywać we wszystkich diecezjach.

- A co konkretnie zawierać będzie program prewencji w archidiecezji gnieźnieńskiej, u Księdza Prymasa?

- Najpierw będzie jasno pokazywać stanowisko Kościoła. Zawierać będzie dokumenty Kościoła, m.in. Wytyczne Episkopatu. Proponować będzie też zbiór „dobrych praktyk”, czyli opis działania w zakresie pracy z młodzieżą. Będą tam nawet bardzo konkretne porady jak organizować zajęcia czy wycieczki - tak aby dzieciom zapewnić należytą ochronę. Będzie też deklaracja jaką po odbyciu wymaganych szkoleń, będzie podpisywać każdy duchowny i każda osoba pracująca z dziećmi i młodzieżą. Na szkolenia zaprosiłem przedstawicieli szkół katolickich, Caritas, harcerzy, katechetów i inne środowiska. Program prewencji będzie dotyczyć ich wszystkich.

- A jak wygląda sprawa pomocy ofiarom molestowania seksualnego ze strony duchownych? Pytam, gdyż wiele ofiar zgłasza zastrzeżenia. A główne z nich dotyczą kwestii odszkodowań. Pytają, dlaczego pomoc Kościoła dotyczy wyłącznie kwestii duszpasterskich czy opieki psychologicznej bądź prawnej, a odszkodowania mają wypłacać wyłącznie sprawcy, a nie szersza wspólnota kościelna?

- Trzymamy się tego, co zostało określone w Wytycznych KEP. Pomoc materialna ofiarom związana jest z procesem leczenia czy uzdrowienia. Oferowana jest więc nie tylko pomoc duszpasterska ale i psychologiczna oraz prawna. Diecezja powinna ponieść koszty psychologa, którego sobie dana osoba czy jej opiekunowie wybiorą. Podobnie jeśli chodzi o pomoc prawną. Natomiast czym innym jest odszkodowanie za popełnione przestępstwo. W tym zakresie stoimy na tym stanowisku, o którym mówi prawo polskie, że odszkodowanie jest po stronie sprawcy przestępstwa.

- A sprawa poznańska? Czy Ksiądz Arcybiskup nie obawia się, że wyrok sądu zasądzający wysokie odszkodowanie od zgromadzenia, do którego należał sprawca, wytyczył „linię orzeczniczą”, która będzie odtąd pojawiać się częściej, skutkując zasądzaniem odszkodowań wobec zakonów i diecezji?

- Jeśli sąd drugiej instancji potwierdził ten wyrok, to Kościół, w tym przypadku zgromadzenie zakonne się do niego stosuje. Nie znam dokładnie argumentacji sądu apelacyjnego w Poznaniu, ale sądzę, że jeśli wyrok został utrzymany, to sąd posiada dowody zaniedbania ze strony zgromadzenia chrystusowców. Znany publicznie jest fakt, jak długa była odległość czasowa od dokonania przestępstwa i poniesienia kary do przeniesienia sprawcy do stanu świeckiego. Ale w międzyczasie było też kilka podobnych spraw, m.in w Płocku, gdzie sąd odrzucił oczekiwania ofiary odnośnie do odszkodowania ze strony diecezji. Widocznie zaniedbania ze strony diecezji nie miały miejsca.

- Kościół w Polsce pracuje obecnie nad raportem (zbiorem statystyk) dotyczącym skali przypadków pedofilii wśród duchownych. Kiedy ta statystyka ujrzy światło dzienne, jaki okres obejmie? Czy mowa będzie także o ofiarach?

- Aby dobrze rozpoznać przyczyny tych czynów i ich skalę, rozpoczęliśmy zbieranie potrzebnych danych. Jest to ankieta, którą rozesłał Sekretariat Konferencji Episkopatu do wszystkich biskupów diecezjalnych oraz wyższych przełożonych zakonnych. Mają oni miesiąc, do końca listopada, aby opracować informacje i odesłać do sekretariatu Episkopatu. Potem ankiety zostaną fachowo opracowane przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego.

- A kiedy ujrzą światło dzienne?

- Sądzę, że styczniu 2019 r., gdyż rzecz musi zostać opublikowana jeszcze przed zaplanowanym na luty spotkaniem przewodniczących Episkopatów, zwołanym przez Franciszka do Rzymu.

- Co konkretnie zawierać będzie zbiór statystyk? Jaki okres obejmie?

- Obejmie okres od 1990 r. do współczesności. Zawierać będzie wszelkie istotne dane liczbowe na ten temat, m.in. liczbę przypadków w danej diecezji czy zgromadzeniu, które zostały zgłoszone czy też ilość ofiar, osób pokrzywdzonych. Warto dodać, że statystyki te obejmować będą stan na dziś. Mam świadomość, że mogą zostać ujawnione nieznane dotąd przypadki z przeszłości. Wówczas raport trzeba będzie uzupełnić.

- Na ile jest to problem obecny w Kościele w Polsce: w porównaniu np. do tego co się działo w niektórych krajach za granicą?

- Nie jest łatwo dziś dać precyzyjną odpowiedź. Można będzie jej udzielić, gdy poznany treść opracowania statystycznego.

- Zbigniew Nosowski postawił tezę, że Ksiądz Prymas jest w Episkopacie osamotniony jeśli chodzi o działania na tym polu. Jak to jest naprawdę?

- Ja sam tych działań się uczę i tak samo uczy się cały Episkopat - a robimy to we wzajemnym dialogu. Samo przyjęcie kilka lat temu Wytycznych pokazywało jednomyślność biskupów. Nikt z biskupów nie podważa linii „zero tolerancji”. Dla każdego jest to ewidentny grzech i przestępstwo. Bezdyskusyjne w Episkopacie są działania dotyczące karania tych przestępstw. Nie zdarzają się dziś sytuacje, które byłyby lekceważone przez biskupów, nie ma problemów z natychmiastowym uruchamianiem procesu kanonicznego. Także z zawiadamianiem prokuratury, jeśli taki przypadek zostanie wykryty i ma cechy wiarygodności - tak jak wymaga polskie prawo.
Więcej trudności jest z komunikacją na zewnątrz. Tu dostrzegam problem. Chodzi mi o odpowiednie informowanie szerszej społeczności. A do tego trzeba przełamać nasze obawy i to, co papież nazywa również naszym klerykalnym stylem myślenia.

- Czy nie uważa Ksiądz Prymas, że wraz z opublikowaniem statystyk Kościół powinien zachęcić inne środowiska w Polsce, by – w imię ochrony dzieci – poszły tą samą drogą, opracowując stosowne wytyczne dotyczące prewencji oraz raporty nt. nadużyć? Wydaje się, że publikując swoje materiały Kościół zyska moralne prawo do zainicjowania Narodowego programu Ochrony Dzieci i Młodzieży. Uważa Ksiądz Prymas podobnie?

- O. Żak już o tym mówił wcześniej. Jest to kierunek, w którym Kościół powinien pracować. Ważne jest, aby Kościół był jednym z partnerów. Najlepszą osobą, która mogłaby tego typu program zainicjować jest, tak sądzę, Rzecznik Praw Dziecka. Powinien on zaprosić Kościół do współpracy, ale także świeckie fundacje, które działają na tym polu: „Dajmy dzieciom siłę” czy inne. Taki narodowy program powinien być tworzony wokół Rzecznika Praw Dziecka. A Kościół winien się przyłączyć, mając swoje doświadczenia na tym polu. Jest to bowiem poważny problem społeczny w Polsce, dotykający wszystkich środowisk, z rodziną na pierwszym miejscu.

- Dziękuję za rozmowę.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem