Reklama

Tajemnice ks. Ludwika Czerniańskiego

2018-01-11 07:13

Agnieszka Raczyńska
Edycja sosnowiecka 2/2018, str. VI

Archiwum
Kapliczka św. Marka

Za kilka dni obchodzić będziemy 155. rocznicę powstania styczniowego, które było polskim powstaniem narodowym przeciwko Imperium Rosyjskiemu. Zostało ogłoszone manifestem z 22 stycznia 1863 r. wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy. Wybuchło 22 stycznia 1863 r. w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 r. na Litwie. Było największym polskim powstaniem narodowym, spotkało się z poparciem międzynarodowej opinii publicznej. Miało charakter wojny partyzanckiej, w której stoczono ok. 1200 bitew i potyczek. Przez polskie oddziały powstańcze przewinęło się ok. 200 tys. ludzi

Sensacyjnego odkrycia dokonały dwie będzinianki, od lat poszukujące ważnych informacji związanych z historią Będzina. Tym razem natrafiły na nieznane dotąd fakty z życia ks. Ludwika Czerniańskiego, proboszcza będzińskiej parafii Świętej Trójcy w latach 1861-1871, legendarnego bohatera z czasów powstania styczniowego – najdłużej trwającego w epoce porozbiorowej i największego zrywu narodowo-wyzwoleńczego.

Zapomniany będziński bohater

Jako Polak i kapłan ks. Ludwik Czerniański służył uciemiężonej ojczyźnie. „Ks. Ludwik wzrastał w atmosferze powstania listopadowego 1831 r. W swoim dzieciństwie wiele się nasłuchał w domu rodzinnym o bohaterskich walkach powstańców z Moskalami (...). Powstanie 1863 r. zastaje go na stanowisku proboszcza w Będzinie. Rozwija tutaj wszechstronną działalność jako wielki patriota i działacz. Zbiera składki na rzecz wojsk powstańczych, wygłasza mowy, urządza obchody patriotyczne. Po nieudanym powstaniu znajduje się na liście wrogów Rosji. Mianowany przez władze na dziekana będzińskiego nie dostaje zatwierdzenia przez rząd rosyjski. Znosi najrozmaitsze szykany rządu, aby wreszcie opuścić Będzin w roku 1871 na żądanie gubernatora. Po powstaniu styczniowym car Aleksander wydał ukaz w r. 1865, na mocy którego zabrano w Królestwie wszystkie dobra kościelne, pozostawiając 6 morgów przy każdej parafii. W ukazie tym było jedno zastrzeżenie, że każdy kto do wydania ukazu korzystał z dzierżawy ziem kościelnych staje się prawomocnym właścicielem owej dzierżawy. Otóż ks. Czerniański powodowany patriotyzmem i niechęcią do Rosji zwołał niektórych znanych sobie dobrze parafian i polecił im powiedzieć, że każdy z nich dzierżawił określoną część gruntów plebańskich. W ten sposób nie dopuścił do konfiskaty gruntów kościelnych na rzecz skarbu rosyjskiego” – czytamy w „Życiu Parafialnym” z 1938 r.

W archiwach pilickiego klasztoru

Pomimo klęski militarnej, powstanie styczniowe umocniło świadomość narodową i miało wpływ na dążenia niepodległościowe następnych pokoleń. Miało ono duże znaczenie dla społeczeństwa u progu odzyskania niepodległości w 1918 r., której w tym roku 100. rocznicę obchodzimy. Wielu Polaków, także kapłani, angażowali się w powstanie, narażając się z tego powodu na szykany ze strony władz rosyjskich. Informacja, na którą natrafiła Katarzyna Maciejewska w styczniu 2016 r. odnaleziona w starych zasobach piśmienniczych pilickiego klasztoru wypełniła „białe plamy” w historii naszej diecezji. Do tej pory oprócz portretu wiszącego w najstarszym będzińskim kościele Świętej Trójcy oraz kilku ogólnych informacji, niewiele wiadomo było na temat życia proboszcza i dziekana ks. Ludwika Czerniańskiego. – Byłam zaskoczona, gdy w styczniu 2016 r. natrafiłam na archiwa pilickiego klasztoru. Nie myślałam, że tak szybko uda się uzupełnić historię losów tego wspaniałego kapłana z Będzina o inne ciekawe informacje – przyznaje Katarzyna Maciejewska. – Natomiast dzięki odnalezieniu pod koniec grudnia 2017 r. na stronie Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej dziewiętnastowiecznego egzemplarza „Przeglądu Katolickiego” z 1881 r., możemy poznać dokładniej biografię i losy tego niezwykłego człowieka, odważnego patrioty, i niestety zapomnianego bohatera z czasów powstania styczniowego, ks. Ludwika Czerniańskiego – dodaje.

Reklama

Niezwykły proboszcz i dziekan będziński

Z „Przeglądu Katolickiego” z 1881 r. dowiadujemy się, że „będziński bohater z czasów powstania styczniowego, ks. Ludwik Czerniański, proboszcz wawrzeńczycki zmarł w sile wieku 15 marca 1881 r. Urodził się w 1831 r. w Wodzisławiu, nauki pobierał w Pińczowie, następnie w seminarium kieleckim, gdzie odznaczał się wyższymi zdolnościami, co sprawiło, że wysłano go do Akademii Duchownej w Warszawie. Po ukończeniu Akademii pełnił obowiązki wikariusza przy kolegiacie w Kielcach, a po kilku latach władza diecezjalna mianowała go proboszczem, a zarazem dziekanem będzińskim. Z prawdziwym pożytkiem dla Kościoła spełniał swoje obowiązki. Niestety, z ogólnym żalem i boleścią serca swojego zmuszony był opuścić Będzin, a przenieść się do parafii Wawrzeńczyce. Tutaj łatwo pozyskał serca wszystkich sąsiadów i parafian. Gorliwy o powierzone swojej pieczy owieczki, dbały o ozdobę kościoła, chętnie przestawał z ludźmi, a w szczególności z kapłanami. Żadna uroczystość nie obeszła się bez ks. Czerniańskiego i nie tylko ochotnym był do niesienia słowa Bożego, ale bardzo często wszelkie uroczystości odbywające się w domu przemowami swymi ożywiał. Czterech młodych ludzi ze swej parafii przysposobił do seminarium, którzy wyszedłszy z pod tak zacnego nauczyciela zapewne staną się ozdobą Kościoła świętego. Dwa lata temu został zaszczycony godnością kanonika sandomierskiego. Był na probostwie w Wawrzeńczycach lat osiem, a jaką sobie sympatię zyskał, to najlepiej się było można przekonać na pogrzebie, na którym się zgromadziło dwudziestu kilku księży i ludzi zapewne trzechtysięczny zastęp”.

Nowe, cenne informacje

Na inne, niezwykłe i cenne informacje natrafiła parę dni temu Ewa Żak. Odnalazła w starych archiwach parafialnych w Wodzisławiu akt chrztu ks. Czerniańskiego i w Wawrzeńczycach akt zgonu napisany po rosyjsku. Udało jej się odnaleźć kolejne zupełnie nowe informacje, tym razem dotyczące także rodziny księdza Ludwika. – Informacja zdobyta przez panią Kasię o miejscu urodzin ks. Czerniańskiego pomogła mi odnaleźć inne ciekawe dokumenty: akt chrztu i zgonu tego wspaniałego kapłana patrioty. Okazało się, że ks. Ludwik pochodził ze szlachty herbu Rola. Miał braci i siostry, których imiona teraz poznaliśmy, byli to: Józef, Aleksander Wilhelm, Balbina Agata, Justyna Emilia, Ludwik Julian (16 lutego 1831 r. przyszły kapłan), Stanisław Jan, Teofil Adam, Karol Edward. Ich ojciec Jan w Działoszycach w 1820 r. był ekonomem. Mama ks. Ludwika to Marianna z domu Kobyłecka, córka Jana Chryzostoma i Katarzyny – małżonków Kobyłeckich. Gdy małżonkowie przeprowadzili się do Wodzisławia otworzyli tutaj rodzinną restaurację i tu rodziły się ich następne dzieci. Jan Czerniański umarł w wieku 54 lat w Wodzisławiu 8 marca 1837 r. i spoczął na miejscowym cmentarzu, a wdowa po Janie wyszła powtórnie za mąż za szlachcica Piotra Popławskiego pochodzącego z Nowego Miasta Korczyna, wdowca po Helenie z Żelkowskich zmarłej 8 maja 1831 r. Marianna Czerniańska-Popławska zmarła w wieku 51 lat w Wodzisławiu 1849 r. – opowiada pani Ewa, która nadal ma zamiar prowadzić dalej poszukiwania.

Kapliczka św. Marka

Innym miejsce, poza Będzinem, związanym z ks. Czerniańskim jest urokliwa kapliczka pw. św. Marka. Początkowo zbudowana jako drewniana przy tzw. Czarnej Drodze (obecnie ul. Legionów Polskich) prowadzącej z Będzina do Sławkowa w dawnej wsi Dąbrowa, należąca wówczas do parafii w Będzinie. Jest to kapliczka kościółkowa. Pierwotnie była drewniana. Najprawdopodobniej została spalona przez oddziały kozackie w czasie powstania styczniowego. W latach 1863-1867 wybudowano murowaną kaplicę o podstawie w kształcie prostokąta, zakończonym trójbocznie. Dach pokryty został blachą ocynkowaną. Jego zakończenie stanowi barokowa sygnaturka z dzwonkiem pochodzącym z 1867 r. Przebudowę kaplicy przypisuje się zaprzyjaźnionemu kapelanowi oddziałów powstańczych Teodora Cieszkowskiego – księdzu Czerniańskiemu z parafii w Będzinie – czytamy na www.dabrowa.pl . Istnieje przekaz, że ks. Ludwik Czerniański odprawiał w niej Msze św. dla powstańców.

Pasja i ciekawość

Miejmy nadzieję, że pasja i ciekawość historyczna mieszkanek Będzina doprowadzą do poznania zasług i wszystkich ważniejszych faktów z życia tego zasłużonego dla Polski i Kościoła zapomnianego jeszcze do niedawna Bohatera z czasów powstania styczniowego – ks. Ludwika Czerniańskiego, dziekana będzińskiego i kanonika honorowego sandomierskiego.

Tagi:
historia Powstanie Styczniowe

W poszukiwaniu historii regionu

2018-11-28 11:04

Kamil Krasowski
Edycja zielonogórsko-gorzowska 48/2018, str. IV

Międzyrzecz to miejscowość, z której przed wiekami rozpoczęła się chrystianizacja naszego regionu. Najprawdopodobniej również tam znajdował się średniowieczny klasztor Pięciu Braci Męczenników, którzy patronują diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Dziś w mieście położonym nad Paklicą znajduje się Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej, które pielęgnuje pamięć o chrześcijańskiej tożsamości tej części Polski, na której terenie żyjemy, ale nie tylko

Karolina Krasowska
Castrum Doloris, czyli model pokazujący sposób wykorzystania portretu trumiennego przy sarmackich pochówkach

Niewątpliwie rola Międzyrzecza, jeśli chodzi o chrystianizację, była szczególna, ale miał on również bardzo duże znaczenie polityczne. Był to znaczący ośrodek władzy. Dość powiedzieć, że na przełomie X/XI wieku w Międzyrzeczu przebywali cesarze, królowie, książęta, święci. Żadna część województwa w tym czasie nie miała takiego znaczenia – mówi dr Andrzej Kirmiel, dyrektor Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej, który opowiedział nam, dlaczego warto odwiedzić Międzyrzecz i tamtejsze muzeum.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Niedzielna Msza święta w sobotę

Ks. Paweł Staniszewski
Edycja łowicka 10/2004

Nie tak dawno w czasie lekcji jeden z licealistów zapytał mnie w intrygującej go sprawie. „Proszę księdza, Kościół uczy, że jeżeli z ważnych powodów nie możemy iść do kościoła w niedzielę (np. idziemy na zabawę karnawałową trwającą do białego rana, lub będziemy musieli w niedzielę pracować) to powinniśmy to uczynić w sobotę wieczorem.

Bożena Sztajner/Niedziela

Takie uczestnictwo nie będzie pociągało konsekwencji grzechu. Niestety, coraz częściej słyszę, iż niektórzy moi znajomi, dla wygody, by mieć niedzielę tylko dla siebie, idą w sobotę, a nie w niedzielę na Mszę św. Czy jest to postawa słuszna, prawidłowa? W Piśmie Świętym czytamy, jak to Pan Bóg polecił świętować siódmy dzień, a nie szósty. Wyznaczył niedzielę na świętowanie, a nie sobotę wieczorem. Czy więc regularne uczestniczenie w niedzielnej Mszy św. w sobotę wieczorem nie jest nadużyciem?”

Otóż tytułem wstępu przypomnę, iż obowiązek uczestniczenia we Mszy św. wiąże katolika w sumieniu. Dobrowolne zaniedbanie uczestniczenia we Mszy św. w niedzielę jest grzechem śmiertelnym i powoduje zerwanie kontaktu z Bogiem. Wracając do kwestii dnia, którego powinniśmy świętować, zgodnie z poleceniem Boga Izraelici zobowiązani byli do świętowania szabatu czyli siódmego dnia, dnia Bożego odpoczynku po dokonanym dziele stworzenia. Jednak po Zmartwychwstaniu Chrystusa, które miało miejsce w pierwszym dniu tygodnia (w niedzielę), rozpoczął się nowy etap w historii zbawienia. Etap ten jest czasem nowego stworzenia. I właśnie ten dzień nowego stworzenia, bo zostało ono zapoczątkowane Zmartwychwstaniem i umocnione zesłaniem Ducha Świętego też w niedzielę, obchodzimy jako najważniejsze święto każdego tygodnia. Świętujemy niedzielę, jako pierwszy dzień tygodnia. Wyraźnie słyszymy to w II Modlitwie Eucharystycznej, w której kapłan wypowiada słowa: „Dlatego stajemy przed Tobą i zjednoczeni z całym Kościołem uroczyście obchodzimy pierwszy dzień tygodnia, w którym Jezus Chrystus Zmartwychwstał i zesłał na Apostołów Ducha Świętego”.

Kościół o sposobie spełnienia obowiązku uczestniczenia we Mszy św. wypowiada się w kanonie 1248 Kodeksu Prawa Kanonicznego w następujący sposób: „Nakazowi uczestniczenia we Mszy św. czyni zadość ten, kto bierze w niej udział, gdziekolwiek jest odprawiana w obrządku katolickim, bądź w sam dzień świąteczny, bądź też wieczorem dnia poprzedzającego”. Jak widać, kanon ten nic nie mówi na temat przyczyn naszej decyzji co do dnia uczestniczenia we Mszy św. Termin, w którym udamy się na Mszę św. - w sobotę wieczorem (lub inny dzień poprzedzający święto) czy też w sam dzień świąteczny - zależy tylko od nas. Tak więc z formalnego punktu widzenia wszystko jest w porządku. Każdy jednak medal ma dwie strony. Stąd warto w tym miejscu przypomnieć, na czym polega zadanie świętowania. Otóż do istoty chrześcijańskiego świętowania należy uczestniczenie w liturgicznym spotkaniu, które wielbi Pana, rozważa Jego słowa i umacnia się wzajemnym świadectwem wiary. Kościół od samego początku prosił swoje dzieci, aby pilnowały niedzielnej Eucharystii. Już około 108 r. pisał św. Ignacy z Antiochii: „Niechaj nikt nie błądzi. Ten, kto nie jest wewnątrz sanktuarium, sam pozbawia się Chleba Bożego.

Jeśli modlitwa wspólna dwóch zwykłych ludzi ma moc tak wielką, o ileż potężniejsza jest modlitwa biskupa i całego Kościoła! Kto nie przychodzi na zgromadzenie, ten już popadł w pychę i sam siebie osądził” (List do Efezjan 5,2-3). A dwie strony dalej dodaje św. Ignacy następujący argument: „Gdy się bowiem często schodzicie, słabną siły szatana i zgubna moc jego kruszy się jednością waszej wiary” (13,1).

Stąd jeśli z czystego wygodnictwa pomijamy Mszę św. w sam dzień świąteczny, nasze świętowanie stałoby się niepełne. To jest podstawowa racja, dla której winniśmy dążyć do zachowania niedzielnej Mszy św. Warto zobaczyć dla jakich powodów ludzie najczęściej rezygnują w ogóle z Mszy św. w niedzielę, przychodząc na nią w sobotę wieczorem. Wygodne wylegiwanie się w łóżku, oglądanie telewizji, wycieczka, goście, widowisko sportowe - to są dla nich w niedzielny dzień ważniejsze rzeczy, aniżeli uczestniczenie we Mszy św. Oczywiście, - zauważmy - że w takim przypadku nie mówimy o grzechu (bo przecież można przyjść na Mszę św. w sobotę). Pojawia się natomiast coś, co można nazwać apelem do naszego serca, do naszego sumienia, by nie wybierać tego, co łatwiejsze, ale to, co stosowne, co buduje wiarę naszą i wiarę całej wspólnoty. W przeciwnym razie można pokusić się o stwierdzenie, że wybierając to, co łatwiejsze, czyli sobotnią Liturgię, jakby w sposób pośredni dajemy dowód, iż uczestnictwo w Ofierze Chrystusa jest dla nas jakimś ciężarem, obowiązkiem, a nie radosnym spotkaniem przy stole na wspólnej uczcie.

Kiedy przeżywamy okres Wielkiego Postu, czas nawracania się, pracy nad sobą, podejmowania dobrych postanowień celem przybliżenia się do Boga i pogłębienia swej wiary, miłości, może warto byłoby podjąć trud podjęcia decyzji o prawdziwym świętowaniu niedzieli w połączeniu z uczestnictwem właśnie tego dnia w Eucharystii. Może będzie mnie to kosztować godzinę mniej snu, ale to przecież wszystko ad maiorem Dei gloriam - na większą chawałę Boga.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kalendarz pielgrzyma 2019

Dziś XIX Dzień Modlitwy i Pomocy Materialnej Kościołowi na Wschodzie

2018-12-09 10:48

maj / Warszawa (KAI)

W II niedzielę Adwentu, czyli w tym roku 9 grudnia, z inicjatywy Konferencji Episkopatu Polski w Kościele w Polsce i na placówkach polonijnych obchodzony jest Dzień modlitwy i pomocy materialnej Kościołowi na Wschodzie. Celem tego dnia jest duchowe i materialne wsparcie Kościoła katolickiego w krajach Europy Wschodniej i Azji Środkowej.

KOREA.NET / Foter /

W niedzielę 9 grudnia przy kościołach odbędzie się zbiórka do puszek na potrzeby Kościoła na Wschodzie. Taka regularna pomoc Kościołowi na Wschodzie trwa od 1989 r. i jest to wyraz solidarności i wdzięczności katolików w Polsce za wsparcie, którego Kościół doświadczał w trudnych czasach przed odzyskaniem prze Polskę niepodległości. Odradzający się Kościół na Wschodzie tworzony jest w dużej mierze przez naszych rodaków, którzy po II wojnie światowej zostali za wschodnią granicą.

Za wsparcie dla Kościoła na Ukrainie dziękuje m.in. s. Maria Zadrożna FSK z „Centrum rehabilitacji i wczesnej pomocy dzieciom niewidomym i słabowidzącym" w Starym Skałacie na Ukrainie. Ze wsparcia Centrum korzysta ponad 100 rodzin z całej Ukrainy.

Kościół w Polsce przeprowadzi wiele akcji wspierających materialnie katolików na Wschodzie. Wspomnieć należy m.in. organizowaną już po raz dwunasty akcję "Podaruj znicz na Kresy”, „Koszyk dla Polaków na Kresach” czy wakacje „Lato z Polską” przygotowywane dla dzieci ze Wschodu.

Joanna Stańczak, uczestniczka Wolontariatu Syberyjskiego, opowiada o swoim pobycie w polskiej wsi Wierszyna ok. 150 km na północ od Irkucka. – Organizowaliśmy przede wszystkim półkolonie dla dzieci, gotowaliśmy, pomagaliśmy księdzu proboszczowi w tym, w czym mogliśmy go wyręczyć. Ten wolontariat bardzo otworzył mi serce i zmienił wiele w moim życiu – podkreśla wolontariuszka.

Michał Stępniewski, członek Rady Ekonomicznej Archidiecezji Warszawskiej, inicjator projektu „Most Modlitewny”, zaznacza, że idea „mostu” polega na nawiązaniu współpracy między parafiami na Syberii i parafiami w Polsce. W ramach trwającej już od 4 lat akcji powstało już 9 par parafii współpracujących, co wiąże się z wymianą księży w ramach rekolekcji, zapraszaniem dzieci polskiego pochodzenia na święta Bożego Narodzenia do Polski czy też ostatnio – zorganizowaniem wakacyjnego wyjazdu młodzieży połączonego z uczestnictwem w pielgrzymce na Jasną Górę.

W bieżącym roku działających w ramach Konferencji Episkopatu Polski Zespół Pomocy Kościołowi na Wschodzie zebrał 2 mln 470 tys. zł. Zrealizował z tego już ponad 300 próśb na kwotę ponad 2 mln zł. Prośby te dotyczą dotacji na odbudowę i renowację kościołów, plebanii czy sal katechetycznych. Dotowane są również inicjatywy duszpasterskie oraz działalność charytatywna.

Ks. Leszek Kryża, dyrektor Zespołu podkreśla m.in. zaangażowanie zespołu w organizację II Kongresu Młodzieży Polonijnej, Wolontariat Syberyjski, w ramach którego do pracy na Wschodzie wysłano 35 wolontariuszy, wyjazdy formacyjno – wypoczynkowe dla ok. 30 grup, czy cieszącą się olbrzymim odzewem akcję „Zbiórka Strojów Komunijnych na Wschód”.

Najważniejsze wydatki Zespołu dla Kościoła na Wschodzie:

- pomoc dzieciom i młodzieży ok. 415 tys. zł

- pomoc liturgiczną – ponad 390 tys. zł

- pomoce katechetyczne i ewangelizację przez media – ponad 170 tys. zł

- pomoc remontowo – budowlaną – ponad 612 tys. zł

- budowa i funkcjonowanie ośrodków duszpasterskich i pomocowych – ponad 511 tys zł

- pomoc ordynariuszom diecezji Kościoła Katolickiego na Wschodzie – 180 tys. zł

- Wolontariat Syberyjski – ponad 33 tys. zł.

- Leksykon o duchownych pracujących na Wschodzie – ponad 15 tys. zł

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem