Reklama

Szkoła Wyższa Zarządzania i Ekonomii

Virtuti Militari w czasach pokoju

2017-12-13 11:06

Leszek Cichobłaziński
Niedziela Ogólnopolska 51/2017, str. 42-43

Oleg Doroshin/fotolia.com

Na temat konieczności posiadania armii, choć przecież wydawane na nią pieniądze można przeznaczyć na lepsze cele: oświatę, ochronę zdrowia, kulturę itp., napisano i powiedziano już wiele. Można przytoczyć znane maksymy, np. wywodzącą się ze starożytnego Rzymu: „Si vis pacem, para bellum” (Jeśli chcesz pokoju, szykuj się do wojny), albo nowszą – „Każde społeczeństwo utrzymuje armię. Jedno własną, inne cudzą”. Rachunek wskazuje, że utrzymywanie własnej armii jest tańsze

Obie maksymy wskazują, że lepiej mieć armię – i to w miarę dobrą – niż jej nie mieć. Są to argumenty racjonalne, żeby nie powiedzieć: pragmatyczne. Ale czy tylko do tego można się ograniczyć?

Cnoty heroiczne

Gdyby tak było, to – jak mawiają niektórzy postmoderniści – cnoty heroiczne: odwaga, gotowość do poświęceń na rzecz wspólnoty, wierność – powinny odejść do lamusa, ponieważ we współczesnej Europie nie ma zagrożeń militarnych. Dzisiaj należy akcentować przede wszystkim cnoty służące rozwojowi ekonomicznemu: pracowitość, oszczędność itp., tak jakby te 2 rodzaje cnót wzajemnie się wykluczały. A przecież się nie wykluczają.

Czy jednak czyn zbrojny nie jest już nikomu potrzebny? Oby nie był, ale do tego właśnie potrzebne jest wojsko – jego istnienie samo w sobie jest czynem zbrojnym społeczeństwa, któremu służy, a które je utrzymuje wielkim wysiłkiem. W okresie międzywojennym Polska wydawała na armię ok. 1/3 swojego budżetu. Dzisiaj – relatywnie więcej niż bogatsze państwa Europy Zachodniej. Czy są to pieniądze wyrzucone w błoto, skoro mimo wojny na Ukrainie nikt nie wierzy, aby wielki brat zadarł z NATO, do którego Polska należy?

Reklama

Tak czy inaczej, takie stawianie kwestii sprawia, że na utrzymanie armii patrzy się z perspektywy ekonomicznej, czyli kosztów. Czy opłaca się mieć armię? Takie podejście połączone z uzawodowieniem armii sprawia, że bycie żołnierzem staje się zawodem jak każdy inny. Obywatel płaci podatki i więcej go wojsko nie interesuje. Pewnie by zapomniał o jego istnieniu, gdyby nie defilada raz w roku. Podobnie do sprawy podchodzą wojskowi. Po pracy, poza jednostką, zdejmują mundur i w zasadzie przechodzą do cywila – do następnego dnia. Dziś trudno jest spotkać na ulicy wojskowego w mundurze.

Wojsko i społeczeństwo

Więź wojska ze społeczeństwem powinna być jednak dużo silniejsza. Można wskazać nawet na potrzebę ducha wojskowego w społeczeństwie. Żeby wyjaśnić tę kwestię, należy odpowiedzieć na zasadnicze pytanie: Czym jest państwo, którego wojsko jest bardzo istotnym elementem? Państwo jest emanacją woli zbiorowej społeczeństwa, ale państwo powinno także mieć przywódców, którzy swą wolą wytyczają kierunki rozwoju, potrafią kierować zbiorowym wysiłkiem dla dobra wspólnego.

Jeden z wybitnych światowych historyków (zresztą dość Polsce życzliwy), pisząc o odzyskaniu niepodległości w 1918 r., stwierdził, że walka Legionów Piłsudskiego nie miała dla niepodległości większego znaczenia, ponieważ inne narody Europy Środkowej żadnych legionów nie miały, powstań nie robiły, a niepodległość i tak uzyskały, np. Czechosłowacja. Po prostu takie były wtedy tendencje.

Pewnie Polska też by powstała jako odprysk po upadłych imperiach, ale jakiej wielkości? Może właśnie Czechosłowacji albo Estonii? Właściwie większość ziem, zwłaszcza położonych nieco dalej od Warszawy i Krakowa, trzeba było wywalczyć, i to nieraz krwawo. Prawdziwy sprawdzian przyszedł w czasie wojny z bolszewicką Rosją, której przywódcy nazywali nowe państwo nad Wisłą „bękartem traktatu wersalskiego”, a sąsiedzi znad Sprewy – „państwem sezonowym”. To właśnie zwycięstwo w tej wojnie dało Polsce prawo istnienia, było swego rodzaju aktem założycielskim. „Polska nie powstała w Wersalu, bo gdyby to traktat dał jej życie, to jakiś inny traktat mógłby to życie jej odebrać. (...) teoria odbudowy państwa, głosząca, że to na konferencji paryskiej przywrócono Polskę do życia, jest błędna; dopiero w roku 1920 ukazała się Polska, umocniona i utwierdzona w swoich granicach i prawach, narodziła się dopiero wtedy – w ogniowej próbie” (Krzysztof Tyszka-Drozdowski, „Atletyka woli. Historiozofia polskiej rewolucji konserwatywnej”. W: „Arcana”, nr 133-134, s. 179).

O jedności wojska i społeczeństwa w wojnie z bolszewikami mogą świadczyć nie tylko masowy napływ ochotników w krytycznych chwilach lata 1920 r., ale także powszechny udział wszystkich grup społecznych (z wyjątkiem komunistów), wszystkich stanów i mniejszości narodowych w budowaniu umocnień polowych, o czym pisali z uznaniem zagraniczni korespondenci. Mobilizacja społeczeństwa była wtedy powszechna. Mieszkańcy Częstochowy pamiętają opowieści starszych członków rodzin o tym, jak w święto Wniebowzięcia Matki Bożej tłumy przed jasnogórskim Szczytem leżały krzyżem i modliły się o zwycięstwo na przedpolach Warszawy.

Wojsko w czasach pokoju

Czy w czasach pokoju taka jedność społeczeństwa z wojskiem też jest potrzebna? Wydaje się, że tak, a lata II RP są tego dobrym przykładem. Często słyszy się opinie, że Polacy potrafią się mobilizować tylko do walki, a do zorganizowanego pokojowego wysiłku nie są zdolni. Polska historia temu przeczy. Tacy wielcy polscy menedżerowie i działacze gospodarczy, jak minister Eugeniusz Kwiatkowski czy prezydent przedwojennej Warszawy Stefan Starzyński, zanim podjęli się swoich cywilnych funkcji, byli oficerami Wojska Polskiego i walczyli o niepodległość kraju m.in. w Legionach Piłsudskiego. Ich wojskowe doświadczenie stało się nieocenione podczas budowy ekonomicznej niezależności Polski.

Co prawda polski wysiłek zbrojny nie wystarczył w czasie II wojny światowej na uratowanie suwerenności, ale pamięć o nim pomogła przetrwać czasy komunizmu. Legenda Monte Cassino i Powstania Warszawskiego była żywa także podczas zrywu Solidarności, kiedy Polskie Radio emitowało od 30 lipca do 4 października 1981 r. audycję „Dni walczącej stolicy”. Wszyscy popierający Solidarność w tamtym czasie instynktownie wyczuwali, że nawet pokojowa walka wymaga odwołania się do wartości heroicznych, których uosobieniem byli warszawscy powstańcy. Niewiele ponad 2 miesiące od zakończenia audycji zapadła noc stanu wojennego. Trudno by ją było przeżyć bez przypomnienia wysiłku powstańców 1944 r.

Cnoty militarne i cnoty czasu pokoju nie są sobie przeciwstawne, są komplementarne. Młodzi ludzie z „Zośki” i „Parasola” byli bohaterami nie z wyboru, lecz z konieczności. Prawie wszyscy w czasie okupacji chodzili na tajne uczelnie, co też było bohaterstwem, bo groził za to obóz koncentracyjny. Ci, którzy przeżyli, od razu podjęli pracę i naukę, ale w większości trafili do więzień albo do dołów śmierci. Przykładem jest Jan Rodowicz ps. Anoda, żołnierz „Zośki”, ciężko ranny w powstaniu, które cudem przeżył ewakuowany przez Wisłę w ostatniej chwili. Po wojnie student architektury, chciał odbudowywać stolicę. Aresztowany i zamordowany przez komunistów. Muzeum Powstania Warszawskiego w 2011 r. ustanowiło nagrodę jego imienia, którą wyróżniani są „powstańcy czasu pokoju”. Przyznawana jest w 2 kategoriach: za postawę życiową stanowiącą wzór do naśladowania dla młodych pokoleń oraz za wyjątkowy czyn.

Po 42 latach od zakończenia II wojny światowej papież Jan Paweł II mówił podczas homilii wygłoszonej na Westerplatte w 1987 r.: „Każdy z was, młodzi przyjaciele, znajduje też w życiu jakieś swoje «Westerplatte». Jakiś wymiar zadań, które trzeba podjąć i wypełnić. Jakąś słuszną sprawę, o którą nie można nie walczyć. Jakiś obowiązek, powinność, od której nie można się uchylić. Nie można «zdezerterować»”.

Tagi:
wojsko

Warszawa: Msza św. dla żołnierzy Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych

2018-06-28 11:45

kos / Warszawa (KAI)

Mszą św. w kościele pw. Matki Bożej Ostrobramskiej na warszawskim Boernerowie zainaugurowali obchody swego święta żołnierze i pracownicy Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Eucharystii przewodniczył biskup polowy Józef Guzdek. W homilii wyraził wdzięczność żołnierzom za służbę na rzecz pokoju i bezpieczeństwa. Po Mszy św. uczestnicy Eucharystii złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą ofiary katastrofy pod Smoleńskiem.

BOŻENA SZTAJNER

W homilii bp Guzdek podkreślił, że świątynia jest miejscem, które sprzyja „modlitwie, wyciszeniu i refleksji”. – To tutaj stawiamy sobie fundamentalne pytania o sens życia, o sens naszej służby i jakość wykonywanych zadań. Pytamy samych siebie o motywacje przy wypracowaniu i podejmowaniu decyzji. Pytamy wreszcie o szacunek do podległych nam żołnierzy lub pracowników i o szacunek wobec przełożonych. Musimy sobie zadać pytanie, czy mamy odwagę mówić prawdę i budować na prawdzie, wszak tylko ona stanowi fundament każdej wspólnoty celów i zadań – powiedział.

Biskup polowy zauważył, że fundamentem każdego racjonalnego działania są: myśl, słowo i czyn. – Żadna z nich oddzielnie, w oderwaniu od pozostałych wartości, ale wszystkie razem stanowią źródło sukcesu – powiedział.

Przywołując ewangeliczny obraz domu budowanego na skale, podkreślił, że „fundamentem każdej wspólnoty celów i zadań jest myśl, wysiłek intelektualny”. – Drugim warunkiem odniesienia sukcesu jest odpowiedzialność za każde wypowiadane słowo. Najczęściej powierzone nam zadania przerastają nasze indywidualne możliwości. Potrzebny jest zespół ludzi, którzy się doskonale rozumieją i mają do siebie pełne zaufanie – powiedział.

Dodał, że równie ważna jest „umiejętność słuchania”. – Kto z nas w życiu nie umie zamilknąć, by posłuchać, postępuje tak jak ten, kto chciałby tylko wydychać, nie wdychając powietrza. Czasami jednak milczenie może być oznaką słabości człowieka. Dzieje się tak wtedy, gdy zabraknie nam odwagi, aby słowem dać świadectwo prawdzie, zająć jasne i zdecydowane stanowisko w konkretnej sprawie. Powiem z całą mocą i przekonaniem, że boję się milczenia ludzi uczciwych – powiedział.

Ordynariusz wojskowy przestrzegł także przed obmową i plotkarstwem, „które niszczą wspólnotę, podkopują wzajemne zaufanie i niszczą autorytet”.

Zdaniem bp. Guzdka trzecim warunkiem sukcesu są podejmowane czyny. – Nie wystarczą: wysiłek intelektualny i potok słów – potrzebne jest skuteczne działanie. Czyny są także warunkiem osiągnięcia nagrody nieba. Jezus powiedział: „Nie każdy, który Mi mówi: Panie, Panie!, wejdzie do królestwa niebieskiego, lecz ten, kto spełnia wolę mojego Ojca, który jest w niebie” – przypomniał.

Ordynariusz wojskowy wyraził wdzięczność żołnierzom Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych za „służbę na rzecz pokoju i bezpieczeństwa”. – Życzę, aby na co dzień towarzyszył Wam wysiłek intelektualny, wszak on jest wszelkich prac początkiem. Niech słowa prawdy stanowią przęsła mostu, który łączy Waszą wspólnotę w realizacji zamierzonych celów. Skoro po owocach poznaje się drzewo, niech podejmowane czyny potwierdzają szlachetność Waszych serc i umysłów – powiedział.

We Mszy św. uczestniczyli m.in. gen. bryg. Tadeusz Mikutel, zastępca Dowódcy Operacyjnego, adm. Krzysztof Jaworski, dowódca Centrum Operacji Morskich – Dowódca Komponentu Morskiego, gen. bryg. Tomasz Piotrowski, szef Sztabu w Dowództwie Operacyjnym, gen. bryg. Piotr Krawczyk, rektor-komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych, żołnierze i pracownicy Dowództwa Operacyjnego.

Na Mszy św. obecna była także wdowa po gen. broni Bronisławie Kwiatkowskim, Dowódcy Operacyjnym, który zginął w katastrofie pod Smoleńskiem oraz por. Henryk Troszczyński, 95–letni uczestnik Powstania Warszawskiego, jeden ze świadków odkrycia grobów polskich oficerów w Katyniu.

Po zakończeniu Eucharystii pod tablicą upamiętniającą ofiary katastrofy smoleńskiej złożone zostały kwiaty i zapalono znicze.

Dowództwo Operacyjne odpowiada za planowanie i dowodzenie wojskami w operacjach pokojowych, ratowniczych, humanitarnych oraz działaniach prowadzonych w celu zapobiegania aktom terroru. Planuje, organizuje i prowadzi ćwiczenia, sprawdza utrzymanie zdolności dyżurnych sił do realizacji zadań poza granicami państwa, a także sprawuje nadzór nad operacjami specjalnymi.

Do tej pory dowództwo operacyjne dowodziło Polskimi Kontyngentami Wojskowymi w ramach operacji Sojuszu Północnoatlantyckiego, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Europejskiej, m.in. w Pakistanie, Syrii, Libanie, Kosowie, Bośni i Hercegowinie, Iraku, Afganistanie, Czadzie, Mali, Kongu, Republice Środkowoafrykańskiej, w krajach bałtyckich i na Morzu Śródziemnym.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 5/6 2018

Abp Mokrzycki: w naszych rękach spoczywa odpowiedzialność za zgodę

2018-07-17 06:39

pab / Strachocina (KAI)

To w naszych rękach spoczywa odpowiedzialność za wiarę i Kościół, za zgodę i wzajemne poszanowanie – mówił abp Mieczysław Mokrzycki, który w poniedziałek przewodniczył Mszy św. na „Bobolówce” w Strachocinie – miejscu urodzenia św. Andrzeja Boboli.

Adam Łazar

– Umiejmy być ludźmi prawego sumienia, aby nie tylko osądzić, ale przede wszystkim podnosić na duchu i umacniać nadzieję. Odnawiając w sobie postawę czystości wiary i obyczajów, nie idąc na kompromis ze złem, lecz odważnie służyć prawdzie, oceniając rzeczywistość świata według ewangelicznego „tak – tak, nie – nie” – mówił metropolita lwowski.

Były sekretarz Jana Pawła II i Benedykta XVI zachęcał, aby zadać sobie pytanie, czy mamy w sobie tyle wiary i odwagi, aby całemu światu przypomnieć o obecności Boga w świecie. Przywołał homilię Jana Pawła II, którą wygłosił na inaugurację swojego pontyfikatu, a w której wzywał: „Nie bójcie się! Otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi!”.

W dalszej części kazania metropolita lwowski zwracał uwagę na potrzebę dobrego rozumienia wolności oraz miłości do ojczyzny. Zapewniał, że Jan Paweł II wszędzie, gdzie się tylko znajdował, zawsze był dumny z tego, że jest Polakiem. – Potrzeba pytać samych siebie, bez względu na to, gdzie żyjemy i pracujemy: czy potrafimy być dumni, że naszą ojczyzną jest Polska? Czy czujemy na sobie odpowiedzialność za jej dzisiaj i jutro? Czy potrafimy poświęcić jej swoje życie nie dzieląc jej, lecz jednocząc ją wokół Chrystusa, wybierając Go jako drogę, prawdę i życie, czyli jako naszą wspólną przyszłość? – pytał. – Przecież to w naszych rękach spoczywa odpowiedzialność za wiarę i Kościół, za zgodę i wzajemne poszanowanie – zaznaczył.

Hierarcha zachęcał, aby trzymać się mocno Pana Boga i Ewangelii, gdyż jest to droga pokoju i dobra. – Gdy jej braknie, to przychodzi niepokój i zło, czego my dzisiaj, żyjąc w Ukrainie doświadczamy. Trwająca wojna pozostawiła już swój owoc w tysiącach grobów młodych ludzi poległych na froncie i w tysiącach okaleczonych. Pozbawione miłosierdzia myślenie jest ślepe na tragedię setek tysięcy rodzin, którym zburzono domy, zabierając jednocześnie szczęście, do którego mają prawo – opowiadał.

Na zakończenie kaznodzieja wzywał, aby wpatrując się w postawę życia św. Andrzeja Boboli i św. Jana Pawła II, nie dać się zwieść i omamić złu i nie otwierać dla niego „drzwi naszych domów, serc i umysłów, ale zwyciężajmy je dobrem i miłością”. – Tam, gdzie jest zło, tam nie ma Boga, bo On jest najwyższym dobrem. Tam, gdzie jest nienawiść, tam nie ma Boga, bo On jest miłością. Tam, gdzie jest wojna, tam nie ma Boga, bo On jest pokojem. Tam, gdzie jest kłamstwo, tam nie ma Boga, bo On jest prawdą – podkreślił.

Modlitwy ku czci św. Andrzeja Boboli odbywają się każdego 16. dnia miesiąca. Rozpoczynają się w kościele, który jest sanktuarium tego świętego, skąd wyrusza procesja na tzw. Bobolówkę, gdzie najprawdopodobniej znajdował się dom rodzinny św. Andrzeja. Następnie sprawowana jest Msza św., po której następuje procesyjny powrót do sanktuarium. W drodze odmawiany jest różaniec. Na zakończenie jest możliwość ucałowania relikwii świętego.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kard. Baldisseri: synod młodych nie zapomni o rodzinie

2018-07-17 20:44

vaticannews.va / Watykan (KAI)

Temat rodziny nieodłącznie związany jest z młodzieżą, stąd na pewno wybrzmi na październikowym Synodzie Biskupów. Wskazuje na to kard. Lorenzo Baldisseri przypominając, że Franciszek apeluje do młodych, by troszczyli się o przyszłość rodziny.

Włodzimierz Rędzioch

Kard. Baldisseri, który jest sekretarzem generalnym Synodu Biskupów wskazuje, że Ojciec Święty wielokrotnie mówił o odpowiedzialności młodego pokolenia za przyszłe rodziny. Ostatnio karaibską młodzież zachęcił do tego, by inspiracji do przemiany rodziny szukała w jego adhortacji apostolskiej „Amoris laetitia”. Franciszek wskazał młodym jej czwarty rozdział, który mówi, jak żyć miłością w rodzinie. „Papież swym przykładem pokazuje, że młodym ludziom trzeba towarzyszyć, tak by czerpiąc ze swych korzeni potrafili zbudować przyszłość” – mówi kard. Baldisseri.

„Młodym trzeba towarzyszyć, ponieważ mocno pociąga ich perspektywa przyszłości i zafascynowani nią, często niestety palą wszelkie mosty łączące ich z przeszłością. Oczywiście wpisuje się w to rozwój człowieka, nastolatek szuka własnej autonomii, wychodzi poza rodzinę – mówi Radiu Watykańskiemu kard. Baldisseri. – Chciałbym jednak podkreślić ciekawą rzecz, która wyszła w czasie przedsynodalnych spotkań i sondaży, a mianowicie to, że elementem, jaki młodzi stawiają na pierwszym miejscu, mówiąc o swych nadziejach na przyszłość, zawsze jest rodzina. Oznacza to, że młodzi nie chcą sami żeglować przez życie, tylko szukają konkretnej busoli, potrzebują wsparcia rodziny. Oczywiście obok rodziny trzeba wysiłku szkoły, Kościoła, różnych grup i stowarzyszeń. Trzeba ich ukierunkować, i to jest obok towarzyszenia kolejne ważne słowo, o którym przypomina nam Papież Franciszek. A wszystko po to, by młodzi mogli dobrze rozeznać i podjąć właściwe decyzje, co do swojej przyszłości”.

W perspektywie październikowego spotkania kard. Baldisseri wskazuje też na znaczenie papieskiej nominacji dotyczącej czterech kardynałów, którzy pokierują obradami synodu. „Franciszek swym zwyczajem zaczerpnął z krańca świata. Wybrał hierarchów z Syrii, Madagaskaru, Birmy i Papui-Nowej Gwinei. W ten sposób Kościół z peryferii staje się centrum” – wskazuje sekretarz generalny Synodu Biskupów.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem