Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Spotkanie kwestią czasu

2017-11-22 12:47

Marta Wiatrzyk-Iwaniec
Edycja zielonogórsko-gorzowska 48/2017, str. 6

dziecart63/

Listopadowe dni sprzyjają zamyśleniu nad tymi, którzy odeszli, ale też nad tymi, którzy tak na dobrą sprawę nie zdążyli nawet przyjść, by z nami pobyć. Mowa o tych najmniejszych – kilkumilimetrowych...

O ich istnieniu wiedzą tylko najbliżsi, rodzice, czasem dalsza rodzina. Pustka, ból, rozpacz, poczucie winy, gniew – wszystko to zawiera się w żałobie po stracie dziecka nienarodzonego.

Niezależnie od długości trwania ciąży poronienie pozostaje przeżyciem traumatycznym. W mentalności kobiety ciężarnej dziecko jest odczuwane jako część niej samej – z nim rozmawia, nadaje mu imię, wyobraża sobie, jak trzyma je w ramionach, czeka, a zatem przedwczesne zakończenie ciąży staje się formą gwałtownego zerwania istniejącej już więzi emocjonalnej. Po takim wydarzeniu równowaga psychiczno-emocjonalna kobiety zostaje zachwiana, a dojście do siebie dodatkowo utrudnia rozregulowanie hormonalne.

Silne emocje

Rozpoczyna się dla niej trudny proces żałoby, składający się z kilku etapów. Pewna kobieta wyznaje, że po stracie dziecka przeżyła falę silnych emocji: „Najpierw czułam, jakbym patrzyła na siebie z zewnątrz, jakby to mnie nie dotyczyło, wydawało mi się, że to nieprawda. Potem, gdy do mnie dotarło, że nie będę miała dziecka, ogarnęła mnie rozpacz”. Następnie przychodzi poczucie winy – jako kolejny etap radzenia sobie ze stratą. Towarzyszą wówczas kobiecie pytania: dlaczego..., co źle zrobiłam..., gdybym wtedy mniej dźwigała, a więcej odpoczywała..., gdybym bardziej kochała to dziecko i miała więcej pozytywnego myślenia, że się uda, to ono by to czuło i to dałoby mu siłę do przetrwania..., za mało się starałam... Wszystkie te etapy kobieta może przeżywać w różnoraki sposób – w milczeniu i wewnętrznym zamknięciu, nie chcąc rozdrapywać bolesnych przeżyć, lub odwrotnie – w ciągłym powracaniu do traumatycznego zdarzenia, analizowaniu, rozmawianiu o tym z bliskimi osobami.

Reklama

Pomoc otoczenia

Ze strony otoczenia pomoc powinna polegać w pierwszej kolejności na rozpoznaniu specyfiki psychicznej danej kobiety, by dostosować wsparcie do jej potrzeb. Nie istnieją uniwersalne szablony zachowania, które przynoszą spodziewany efekt u wszystkich kobiet w żałobie po stracie dziecka. Niewątpliwym błędem jest wypowiadanie utartych formułek, mających na celu pocieszenie, a w efekcie pogłębiających ból i poczucie niezrozumienia. Stowarzyszenie Rodziców po Poronieniu wymienia listę takich nietrafionych pocieszeń na swojej stronie internetowej: „Na tym etapie ciąży to jeszcze nie dziecko. Widocznie tak musiało być. To był tylko 5. (7., 10.) tydzień ciąży. Jeszcze będziesz mieć inne dzieci. Nic się nie stało, to się zdarza też innym kobietom – nie ty pierwsza i nie ostatnia. Postaraj się zapomnieć, nie myśl o tym – idź do fryzjera, kosmetyczki – to ci na pewno pomoże. Czas leczy rany. Trzeba się cieszyć – urodziłaby pani dziecko z wadami. Lepiej, że teraz niż później. Musisz być silna. Masz inne dzieci. Jesteście młodzi, jesteś młoda, jeszcze będziecie mieli dzieci. Bóg tak chciał”.

Przejście trudnych etapów żałoby daje większą szansę na powrót do równowagi bardziej, niż próby przedwczesnego zatuszowania bólu i zbagatelizowania kobiecego doświadczenia macierzyńskiej straty. Trafnym podejściem osób z otoczenia wydaje się nie tyle pocieszanie, co pytanie: Jak mogę ci pomóc, czego potrzebujesz?

Żałoba

W pogodzeniu się ze stratą istotnym elementem wydają się rytuały żałoby. Jednym z takich rytuałów jest pochówek dzieci nienarodzonych, który od kilku lat w Zielonej Górze (a także i w Otyniu) jest organizowany w specjalnie na to wygospodarowanym miejscu na cmentarzu komunalnym przy ul. Wrocławskiej. Grób Dzieci Utraconych jest zbiorową mogiłą istniejącą od 2007 r., na której znajduje się symboliczna postać matki bez twarzy tulącej dzieci. W ten sposób każda matka, która przeżyła stratę, może się zidentyfikować z tym miejscem. Pogrzebami, które odbywają się 3-4 razy w roku, zajmuje się Terenowy Komitet Ochrony Praw Dziecka w Zielonej Górze. Rodzice nie ponoszą żadnych opłat w związku z pochówkiem, a sam obrzęd niewiele odbiega od tradycyjnej ceremonii, poza białym kolorem szat kapłana i białym kolorem trumny, w której znajdują się szczątki nienarodzonych dzieci.

Ks. Dariusz Orłowski, proboszcz parafii w Wilkanowie i wieloletni duszpasterz rodzin naszej diecezji, zaznacza, że nie jest to Msza o zbawienie tych dzieci, bo one już są zbawione, lecz raczej o pocieszenie dla rodziców.

Inicjatywa pochówku dzieci nienarodzonych powstała jako sprzeciw wobec sposobu traktowania szczątków tych najmłodszych, które spalano wraz z odpadami medycznymi. Pojawiła się potrzeba zaakcentowania, że dziecko poczęte zasługuje na godny pochówek, na posiadanie na ziemi takiego symbolicznego miejsca pamięci, do którego rodzice mogą przyjść, aby zapalić znicz, położyć kwiaty i pomodlić się. Drugim aspektem zasadności przeżycia pogrzebu nienarodzonego dziecka jest kwestia odbycia żałoby, szczególnie przez kobietę. Istotnym etapem w tej trudnej drodze jest nadanie dziecku imienia, nawet jeśli płeć nie została określona.

One idą do nieba

Pomocą w przeżywaniu żałoby może stać się posiadanie jakiegoś rekwizytu materialnego, np. pamiątki w postaci zdjęcia USG lub podjęcie symbolicznego aktu wyrażającego miłość i pamięć – niektórzy zapalają wirtualną świecę na stronie internetowej poświęconej pamięci zmarłych dzieci, inni stawiają pusty talerz przy stole podczas Bożego Narodzenia, jeszcze inni decydują się na duchową adopcję nienarodzonego dziecka a zagrożonego aborcją. Rodzice wierzący mogą zastanawiać się nad tym, co się dzieje z ich dzieckiem po śmierci, czy mimo grzechu pierworodnego i braku chrztu św. jest zbawione. W jednym z artykułów na ten temat o. Jacek Salij pisze: „Rodziców wierzących, których dzieci bez ich winy umarły bez chrztu, wolno pocieszać nadzieją, że zostały one ochrzczone w ich wierze”. Ks. Dariusz Orłowski zapewnia: „One idą do nieba. Wynika to z faktu niewinności tych dzieci. Te dzieci nie mają żadnej winy osobistej. Absolutnie nie trzeba się martwić o zbawienie tych dzieci. Kościół stoi na stanowisku, że co do zbawienia tych dzieci, to nie ma wątpliwości. One nie są święte świętością moralną, nie o ten wymiar chodzi, bo myśląc o świętości, najczęściej myślimy, że ktoś sobie na to zasłużył swoimi uczynkami i życiem. Nie mówi się, że są święte, ale że są zbawione i w tym sensie nie trzeba się za nie modlić. Niektórzy określają je jako aniołki w niebie”.

Aspekt duchowy poronienia zawiera się również w pytaniu o sens takiego traumatycznego doświadczenia. Ks. Orłowski stwierdza: „Kobieta może sobie zadawać pytanie: dlaczego? Jest to niewiadoma, nie ma na to pytanie odpowiedzi. W dużej mierze jest to konsekwencja braków ekologicznych, gorszej kondycji zdrowotnej, niedoskonałości natury ludzkiej. A jak kobieta może na to spojrzeć? Z duchowego punktu widzenia może się nie martwić o dziecko, bo ono jest już w niebie, w rękach Boga. I to już jest duże pocieszenie. Trzeba to przyjmować”.

Wspólne spotkania

Kolejną formą przezwyciężania żałoby stało się dla niektórych rodziców aktywne uczestniczenie w Stowarzyszeniu Rodziców po Poronieniu, które szeroko zajmuje się tą problematyką, począwszy od aspektów prawnych, medycznych, przez psychologiczne, a na duchowych skończywszy. To dzięki Stowarzyszeniu rozpropagowana jest wiedza na temat prawa rodziców po poronieniu. Na stornie internetowej Stowarzyszenia (www.poronienie.pl/prawo/prawo-w-pigulce) można się dowiedzieć o prawie do rejestracji dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego bez względu na tydzień zakończenia ciąży (szpital powinien wówczas wystawić Kartę Martwego Urodzenia), o prawie do urlopu i/lub zasiłku macierzyńskiego oraz o prawie do uzyskania zasiłku pogrzebowego bez względu na tydzień zakończenia ciąży pod warunkiem rejestracji dziecka w USC, o prawie do pochowania dziecka (jego ciała czy szczątków) bez względu na tydzień zakończenia ciąży i bez potrzeby określenia płci i rejestracji dziecka w USC (szpital powinien wydać w tym celu Kartę Zgonu).

Terminologia

Dyskusyjną kwestią pozostaje jeszcze terminologia i zasadność stosowania łacińskiego „abortus” do wydarzenia, jakim jest poronienie. Semantycznie rzecz ujmując, w języku łacińskim brakuje rozróżnienia na poronienie i aborcję, zatem słowo „abortus” określa dwie rzeczywistości, które choć z medycznego punktu widzenia mają jednakowy skutek, mianowicie przedwczesne zakończenie ciąży, z natury rzeczy odnoszą się do dwóch skrajnie odmiennych zjawisk. Niedelikatność w sferze semantyki idzie jeszcze dalej – nomenklatura medyczna niejednokrotnie nie uwzględnia stanu psychicznego kobiety. Przy niektórych kobietach nie będzie można używać określeń: „płód”, „zarodek”, „embrion”, inne nie będą chciały słyszeć słowa „dziecko”. Najmniej inwazyjną terminologię odnajdujemy w języku angielskim, w którym poronienie określane jest mianem „miscarriage”, czyli „niedonoszenie”, co nie niesie za sobą tylu pejoratywnych skojarzeń.

***

Niezależnie od terminologii, materia zdarzenia pozostaje bardzo delikatna i potrzeba niezwykłego wyczucia w postępowaniu z kobietą, którą dotknęło takie cierpienie. Cierpienie pozwala jednak spojrzeć na to, co niewidzialne, z duchowego punktu widzenia: że czeka na nas w niebie mały orędownik, który poszedł pierwszy. Spotkanie z nim to tylko kwestia czasu.

Tagi:
nienarodzone dzieci

Kocyk z miłości i łez

2018-02-14 11:10

Agnieszka Bugała
Edycja wrocławska 7/2018, str. VI


Jeszcze Cię nie utuliłam, do serca z radością,
Jeszcze się nie podzieliłam z Tobą swą mądrością,
Jeszcze Ci nie pokazałam siedmiobarwnej tęczy,
Jeszcze noska nie wytarłam, kiedy katar męczy,
Jeszcze Cię nie nakarmiłam śnieżnobiałym mlekiem,
Jeszcze Cię nie nauczyłam być dobrym człowiekiem…

Agnieszka Bugała

To wiersz, który przekazują sobie rodzice przeżywający żałobę po przedwczesnej stracie dziecka. Poronienie samoistne, hiperwcześniactwo, które jest walką o każdy dzień życia i gram wagi i wady letalne, które nie pozwalają na życie po urodzeniu. Każda z tych sytuacji to dramat, który muszą przeżyć rodzice. Ogromne cierpienie, niewyobrażalna strata, dużo łez i bólu. Trudno o tym rozmawiać. Mama, gdy rodzi martwe lub chore dziecko, najczęściej swój pierwszy szok przeżywa w chłodnej sali porodówki. Jeśli tylko chce, jeśli to możliwe, bierze w ramiona maleńkiego człowieka, którego nie będzie mogła zatrzymać, wychować, poprowadzić w dorosły świat. Ma go tu i teraz. Czasem na kilka chwil, czasem godzin, zdarza się, że dni. Powitanie często jest też chwilą rozstania. To są sytuacje wielkiego bólu – mówi Agnieszka Kępowicz, koordynatorka inicjatywy Tęczowy Kocyk we Wrocławiu. Możemy używać medycznej nomenklatury płód, zarodek, itp. Dla matki to zawsze będzie dziecko. I ona w każdej sytuacji chce dla niego wszystkiego, co najlepsze i najpiękniejsze. Z tego pragnienia powstał właśnie Tęczowy Kocyk, czyli nieformalne zrzeszenie kobiet, wolontariuszek, które przygotowują w swoich domach ubranka dla zbyt wcześnie rodzących się dzieci.

Pierwszy Tęczowy Kocyk

Wszystko zaczęło się w kwietniu 2016 r. w Warszawie, wolontariat zainicjowała Ewa Skwarczowska. Szybko dołączyły kolejne panie, które umieją szyć, robić na szydełku, czy na drutach. Nieoficjalna grupa wolontariuszek, zrzeszona początkowo tylko przez Facebook, stopniowo się rozrastała. Dziś działa także strona internetowa i forum. Wolontariuszki wymieniają się tam doświadczeniami, wzorami, ale też dzielą emocjami, które towarzyszą tworzeniu czapek, kocyków i becików dla maluszków z wadami letalnymi i hiperwcześniaków, czyli dzieci urodzonych między 12. a 24. tygodniem ciąży. Nie jesteśmy ani fundacją, ani stowarzyszeniem. Nasza pomoc polega na tworzeniu małych rzeczy do otulenia tych niewielkich istotek, dla których – ze względu na ich rozmiar, bo najmniejsza czapeczka ma obwód ok. 10 cm – nie można kupić ubrania w sklepie – mówi pani Agnieszka. Wykonując maleńkie kocyki czy czapki, pomagamy wnieść odrobinę ciepła do surowych szpitalnych warunków, a także wspomóc rodziców w tych trudnych chwilach.

Czapeczka czy becik nie zmniejszą bólu rodziców, ale wierzymy, że pomogą godnie i z szacunkiem pożegnać małego człowieka. Takie jest nasze zadanie.

Kto pomaga otulić kocykiem?

Tęczowy Kocyk nie ogłasza swojej działalności. Informacje o tym, co robią przekazują sobie zwykle sami zainteresowani. Pomocne są hospicja perinatalne, czyli miejsca, gdzie rodzice przygotowywani są do urodzenia dziecka z wykrytą wcześniej wadą letalną, która nie pozwoli na długie życie, oddziały położnicze i same położne. We Wrocławiu ogromne wsparcie otrzymują mamy rodzące w szpitalu przy Borowskiej, tam też rodzą się dzieci objęte opieką hospicjum perinatalnego. Położne pracujące na oddziale proponują mamom maleńkie ubranka z Tęczowego Kocyka przygotowane specjalnie dla ich kruchych pociech. W pozostałych szpitalach jest bardzo różnie, to wciąż kwestia uświadamiania, podpowiadania, że jest taka możliwość, że działamy, że maluch nie musi być owinięty tylko w medyczną chustę – tłumaczy pani Agnieszka. Trudno wejść na oddział położniczy, bo trudno przełamać rutynę. Ale wierzę, że z czasem będzie coraz lepiej.

Wielka rola położnej

Potrzebujemy edukacji, zwłaszcza w tych trudnych chwilach, gdy musimy włożyć w ramiona mamy jej martwe już dziecko. Dlatego angażujemy się w spotkania z personelem medycznym – tłumaczy. Byłam na konferencji o opiece hospicyjnej, w której brał udział Tęczowy Kocyk. Jedna z położnych wzięła na oddział kocyk i czapeczkę, chciała pokazać, co można zrobić dla tych dzieci. I wtedy oddziałowa mówi: No dobrze, ale jak ja to mam zrobić? Położna zadzwoniła do mnie powtarzając pytanie: Co zrobić? Rodzi się martwe dziecko, a my jeszcze atakujemy mamę jakimiś ciuszkami... To daje do myślenia, gotowych recept nie ma. Czy wy pytacie mamy, czy chcą zobaczyć dziecko? – zagadnęłam. No tak – odpowiedziała. No i to jest pytanie – klucz. Nic więcej nie musicie robić, wystarczy, że zamiast w chustę medyczną owiniecie dziecko w kocyk – mówi pani Agnieszka. To nie wymaga większej pracy od położnych, a jedynie pudełka na oddziale, w którym przechowują maleńkie kocyki i rożki. Gdy kończą się rozmiary mogą do nas zadzwonić i uzupełnimy braki – to tyle, a jednak tak bardzo dużo.

Był niedawno post o tym, że zmarła maleńka dziewczynka, ok. 20 tygodnia i jej mama, choć jeden raz chciała ją zobaczyć ubraną jak maleńką księżniczkę. I rzeczywiście, przygotowano niedużą sukienkę z sukni ślubnej – mówi pani Agnieszka.

Szafa u Boromeuszek

We Wrocławiu maleńkie ciuszki przysyłane są na adres sióstr boromeuszek do fundacji Evengelium Vitae. Agnieszka Kępowicz zajmuje się koordynacją przesyłek, dba o to, by uzupełniać braki w rozmiarach, wie u kogo zamówić czapeczki, a u której z pań rożki. Siostry stworzyły warunki, aby Tęczowy Kocyk miał swoje pomieszczenie i szafę. U sióstr odbywają się też warsztaty z szycia maleńkich ubrań. Zaczęło się od rożków, drobnych i małych, do otulenia. Potem dziewczyny wpadły na pomysł i wydziergały czapki. Dopracowujemy wzory, modele, rozmiary. Sukienki, szatki, małe pieluszki – staramy się, by sukienki były na tyle długie, by zakrywały nóżki. Rękawki to ogromna trudność, dlatego na razie mamy bezrękawniki. Ale mamy martwią się, że maluchy mają gołe rączki, dlatego staramy się, by pojawiły się pelerynki. Są eleganckie i kolorowe, dziecięce. Dla mam, które nie lubią eleganckich ubranek, mamy typowo dzidziusiowe kolory i tkaniny. Przygotowujemy różne, aby mogły sobie wybrać – opowiada pani Agnieszka. Jest dziewczyna, która zbiera wieszaki, przycina je i dopasowuje do odpowiednich rozmiarów. Każda z nas w czymś się specjalizuje. Dla Tęczowego Kocyka szyją i dziergają dziewczyny z różnych zakątków Polski. Trudno powiedzieć, ile nas jest. Są dziewczyny, które przysyłają swoje wyroby w dużych ilościach, są takie, że okazjonalnie.

Jestem w ciągłym kontakcie z panią doktor i położną z hospicjum i one podpowiadają, co jest najlepsze. Staramy się, żeby nie było guzików, rzepów, stałych i przez to twardszych zapięć, brzegi łączą wstążeczki. Chodzi o to, aby było delikatnie i wygodnie. Wciąż się uczymy. Te czapki są rzeczywiście małe, dla dzieciątka z 18-go tygodnia – pokazuje pani Agnieszka, ale najmniejsze są dla maluchów o długości ok. 15 cm.

Z czego szyją?

Materiały pochodzą od różnych darczyńców, każdy, kto tylko chce, może oddać tkaninę lub włóczki dla Tęczowego Kocyka. Dziewczyny oddają też suknie ślubne. Bywa, że nagle mamy dwanaście sukni ślubnych i staramy się wykorzystać te tkaniny. Dziewczyn, które szyją jest mniej niż tych, które dziergają z włóczek, bo szycie tych ubranek wymaga kunsztu i staranności. To jest piękne, bezszwowe i na podszewce. Każda rzecz, to kawałek serca. Są dziewczyny, które regularnie przysyłają duże zestawy 20-30 kompletów – ogrom pracy. Ważne jest, aby było łatwo ubrać dziecko – mówi pani Agnieszka – rodzic nie może mieć wrażenia, że coś dziecko uwiera, rani.

Skąd wiadomo, do kogo się zgłosić?

Znajdują nas mamy, które wiedzą, że ich dziecko najprawdopodobniej nie będzie zbyt długo żyło po urodzeniu, najczęściej przedwczesnym. Szukają sposobu, aby dziecko było pięknie ubrane, otulone. Czasem nie ma możliwości pochowania go w rożku. Argumenty typu: Kiedyś byś nawet nie wiedziała, że byłaś w ciąży, bolą i nie pomagają przeżyć straty wczesnego poronienia. Dla mam w takich sytuacjach zawsze umiera dziecko – mówi koordynatorka we Wrocławiu. Wspólny czas był bardzo krótki, ale był. Dziecko pojawiło się i odeszło. Rodzice mają prawo do żałoby i śladu po dziecku. Nie zawsze da się dziecko ubrać, ale rodzice potrzebują pamiątki. Robimy kocyki, misie, niezapominajki, drobiazgi. Gdy możemy dziecko pochować, to jeden drobiazg dajemy dziecku i z nim jest pochowane, a drugi zostaje u rodziców, jako pamiątka, że dziecko z nimi tutaj było.

Kocyk z łez i miłości

Czasem to sama mama szuka, a czasem ktoś z przyjaciół podpowie, że jest taka możliwość.

W tym wszystkim chodzi o to, żeby nie było tak, jak opowiadała jedna z mam, gdy jeszcze nie było Tęczowego Kocyka, że całą noc we łzach szyła dla swoich przedwcześnie urodzonych bliźniąt ubranka, bo nie wyobrażała sobie, że może je do pochówku owinąć tylko w pieluchy. Płakała i szyła. Po to jesteśmy, po to jest Tęczowy Kocyk.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Pjongczang: Sport, muzyka i modlitwa

2018-02-19 18:13

Rozmawia Anna Wyszyńska

Z dr n. med. Markiem Krochmalskim, członkiem Polskiej Misji Medycznej na XXIII Zimowej Olimpiadzie w Pjongczang rozmawia Anna Wyszyńska

Archiwum Marka Krochmalskiego

– Cieszymy się wynikiem konkursu drużynowego naszych skoczków, ambitnie wywalczonym brązowym medalem, cieszymy się złotym medalem Kamila Stocha na dużej skoczni. Ale pozostanie w pamięci gorycz tamtej soboty, kiedy w indywidualnym konkursie na skoczni normalnej nasi zawodny zostali poza podium.

– Tamtej soboty było bardzo zimno, temperatura odczuwalna wynosiła chyba minus 25 stopni. Były duże porywy wiatru i czekaliśmy, że organizatorzy przerwą zawody, ale tak się nie stało. To nie nasze decyzje. Taki jest sport. To prawda, że po pierwszej serii już witaliśmy się z gąską, i spotkał nas bolesny zawód. Natomiast dobrze, że w kolejnych startach nasi skoczkowie pokazali swoje możliwości.

– Dzięki Panu możemy też dowiedzieć się trochę o tym, co dzieje się poza zawodami.

– Niedawno mieliśmy na igrzyskach Dzień Polski. W Gangneung odbył się koncert fortepianowy pod patronatem honorowym Agaty Kornhauser-Dudy, żony prezydenta RP Andrzeja Dudy. Obecni byli przedstawiciele polskiej ambasady, przedstawiciel prezydenta RP odczytał w jego imieniu list. W tym wydarzeniu uczestniczył bp Marian Florczyk – duchowy opiekun sportowców. Był też koncert fortepianowy w wykonaniu Łukasza Krupińskiego. W programie – muzyka Fryderyka Chopina i Ignacego Jana Paderewskiego. W koncercie uczestniczyli przedstawicieli Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, narodowych komitetów olimpijskich, goście koreańscy, misja olimpijska, medyczna, trenerzy, zawodnicy. Nasi goście dowiedzieli się trochę o Polsce, o naszej historii i kulturze, o przypadającym w tym roku 100-leciu odzyskania niepodległości.

– W środę 14 lutego przypadał Popielec.

– W Środę Popielcową były odprawione trzy Msze św. w języku polskim w Pjongczang, w Gangneung oraz w miejscowości, gdzie mieszkają sponsorzy igrzysk. Oczywiście była również Msza św. w niedzielę 18 lutego, na którą przyszli wszyscy skoczkowie, a także inni sportowcy. To zawodnicy odczytali przypadające na ten dzień czytania liturgiczne. Mszę św. odprawił ks. Edward Pleń, bardzo lubiany i dzięki swojej serdeczności i otwarciu na innych, bardzo pomocny kapłan. Wręczał zawodnikom medaliki poświecone przez papieża Franciszka, natomiast bp Marian Florczyk, który opuścił już Pjongczang, wcześniej wręczył zawodnikom obrazki z relikwiami św. Jana Pawła II.

– Żałujemy, że nasi zawodnicy wywalczyli dotąd tak mało medali.

– Te igrzyska nie są naszym sukcesem pod tym względem, ale mimo wszystko było wiele sportowych emocji, jak chociażby ambitna rywalizacja naszych skoczków. Pięknie wystartowali nasi olimpijscy debiutanci w łyżwiarstwie figurowym, para taneczna Natalia Kaliszek i Maksym Spodyriew. Warto wiedzieć, że ich trenerką jest była polska zawodniczka w tej dyscyplinie Sylwia Nowak, która obecnie cały swój czas poświęca naszej parze tanecznej i młodemu narybkowi. Patrząc na ich występy, nie zawsze zdajemy sobie sprawę jak dochodzi się do olimpijskiego startu. To są tysiące godzin ćwiczeń i żelazna dyscyplina.

– Media piszą o niewielkiej liczbie kibiców na zawodach.

– To zależy od konkurencji. Tam, gdzie startują Koreańczycy np. w konkurencjach łyżwiarskich, jak jazda figurowa, short track, publiczności jest bardzo dużo. A z kolei skoki narciarskie, które dla nas były tak ważne, nie były transmitowane przez koreańską telewizję, bo nie było tam zawodników koreańskich. Faktem jest, że kibiców z Europy nie ma tutaj zbyt wielu. To zapewne sprawa odległości. Z Polski do Seulu leci się 8 godzin, z Europy Zachodniej jest to jeszcze dłuższy dystans. Z Korei Północnej przyjechała dużą grupa czirliderek, które pięknie dopingowały swoich zawodników. Dodam też, że nic się nie zmieniło, jeżeli chodzi o najwyższą ocenę igrzysk od strony organizacyjnej: świetne jedzenie, które chwalą wszyscy nasi sportowcy, czystość, punktualność. To wszystko jest naprawdę znakomite.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Muzyczna opowieść o tragicznej śmierci rodziny Ulmów ratujących Żydów

2018-02-20 08:29

Opowieśćmuzyczna „Egzekucja w Markowej” o tragicznej śmierci rodziny Józefa i Wiktorii Ulmów, zamordowanych przez niemieckich okupantów za to, że w swoim domu ukrywali Żydów. Teledysk powstał dzięki dotacji uzyskanej z Muzeum Historii Polski w ramach programu Patriotyzm Jutra.


W Archidiecezji Przemyskiej toczy się proces beatyfikacyjny rodziny Ulmów, dlatego teledysk ten ma na celu przybliżyć szerszemu kręgowi odbiorców ich heroiczne poświęcenie. Był emitowany podczas Międzynarodowej Konferencji „Pamięć i nadzieja” w Toruniu w dniu 26.11.2017r. a w chwili obecnej jest emitowany w telewizji TVP INFO w programie „Minęła 20”.

Autorką słów jest P. Maria Szulikowska, która napisała także książkę „Markowskie bociany”, ja jestem auotrką muzyki i dyrygentem oraz prezesem Zespołu, który ten utwór wykonuje.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem