Reklama

Św. Mikołaj – patron wdzięczny, patron inspirujący

2017-11-08 11:46

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 46/2017, str. 4

TD
Modernistyczna sylwetka kościoła miała, w założeniu projektanta, harmonizować z urbanistyką miejscowości, słynącej z sanatoriów

Parafia w Solcu-Zdroju należy do dość licznej rodziny wspólnot parafialnych, którym patronuje święty czczony 6 grudnia – Mikołaj, biskup kojarzony z włoskim Bari i z Myrrą. – Poprzez uczynki miłosierdzia, poprzez postawę wiary i całe świadectwo życia św. Mikołaj jest patronem znanym, lubianym i inspirującym – uważa ks. kan. Mirosław Tomasik, od 2005 r. proboszcz w Solcu-Zdroju

Dwa koła spełniające uczynki w duchu mikołajowego miłosierdzia – Parafialne Koło Caritas i Szkolne Koło Caritas noszą imię św. Mikołaja. I tak PKC we współpracy ze Świętokrzyskim Bankiem Żywności organizuje pomoc żywnościową wykraczającą poza parafię – obejmującą obszar całej gminy. W 2016 r. wsparcie w postaci różnorodnej żywności, zaspokajającej w dobrym stopniu potrzeby żywieniowe, otrzymało 740 osób na terenie gminy. Z kolei SKC współpracuje z Domem Dziecka w Pacanowie oraz organizuje paczki żywnościowe dla osób starszych i samotnych. Opiekunem obu kół jest Ksiądz Proboszcz, któremu pomagają nauczycielki z Zespołu Szkół w Solcu-Zdroju (na terenie parafii są jeszcze szkoły w Zborowie i Wełninie).

Po raz drugi na cześć Patrona odbędzie się Bieg Mikołajowy. W pierwszej edycji w 2016 r. uczestniczyło blisko sto osób. Kilkukilometrowa trasa kończy się przy zalewie, na zwycięzców czekają cenne nagrody, ufundowane przez sponsorów, na wszystkich – ciepły posiłek.

Uroczystościom odpustowym w dniu 6 grudnia 2017 r. będzie przewodniczył ks. Michał Olejarczyk, wykładowca kierunków muzycznych w kieleckim WSD. W tym dniu są także odmawiane specjalne modlitwy – nowenna i litania ku czci patrona.

Reklama

Dyskretny, litościwy, miłosierny

Urodził się ok. 270 r. w Patarze w Licji (w Azji Mniejszej), zmarł ok. 345-352.

Podania i legendy, w które obrosło Jego życie wspominają, że był oczekiwanym i wymodlonym dzieckiem, które przyszło na świat w zamożnej rodzinie. A potem, jako gorliwy kapłan, pragnący wprowadzać w życie naukę Jezusa – pielęgnował chorych na zarazę i rozdawał majątek ubogim. Czynił to tak dyskretnie, iż Jego postawa – osoby zawsze wzbraniającej się przed wdzięcznością – obrosła mitem. Święty przez wieki przetrwał w ludzkiej świadomości, tradycji i kulturze.

Podanie głosi, że w czasie prześladowań chrześcijan za czasów Dioklecjana i Maksymiliana, Święty został uwięziony, ale sędziowie pogańscy nie mieli odwagi skazać go na śmierć, poprzestali na wygnaniu z miasta. Gdy na tron wstąpił Konstantyn, Mikołaj wrócił, zjednując wielu pogan dla Chrystusa. Ostro przeciwstawiał się herezjom.

Został pochowany w Myrze, a dopiero w 1087 r. jego ciało zostało przewiezione do Bari (dziś Święty jest głównym patronem miasta). W 1089 r. papież Urban II uroczyście poświęcił jego grobowiec w bazylice ku jego czci. Właśnie tutaj odbył się synod w 1098 r., który miał na celu połączenie Kościołów Wschodniego i Zachodniego. Dlatego po dziś dzień Mikołaj jest uważany za wielkiego orędownika zarówno Kościoła Wschodniego, jak i Zachodniego. Wiele jego wizerunków odnajdziemy zarówno w prawosławnych cerkwiach, jak i w zachodnich świątyniach, np. w Portugalii czy we Włoszech.

Św. Mikołaj jest czczony jako patron: małych dzieci, panien na wydaniu, kobiet zagrożonych upadkiem moralnym, adwokatów, aptekarzy, producentów beczek, oliwy i perfum, marynarzy, podróżnych, rzemieślników, uczniów, jeńców. Jego wstawiennictwa wzywa się podczas kataklizmów na morzu, klęsk głodowych i włamań.

Figury, obrazy, witraże

Jedna z figur patrona w soleckim kościele znajduje się w kaplicy Matki Bożej. Rzeźba była niegdyś opisywana jako kamienna, ale ta obecna jest bezdyskusyjnie drewniana. Albo była to inna figura, albo wskutek zamalowania na biało sprawiała wrażenie wykucia w białym kamieniu. Ten błąd mogła popełnić komisja spisowa z 1849 r. W trakcie konserwacji w 2011 r. określono ją jako XIX-wieczną i z pewnością drewnianą.

W kościele w nawie południowej znajduje się dużych rozmiarów współczesny obraz Patrona, z dziećmi na tle morza (autor nieznany; obraz odnowiła Helena Krysiak). Jest jeszcze wymagający chyba bardziej szczegółowego rozeznania – być może XIX-wieczny obraz św. Mikołaja w zakrystii. Święty jest także wyobrażony w jednym z licznych parafialnych witraży. Pod postacią świętego w szatach biskupich, znajduje się informacja: „Witraże ufundowane w 1938 r., częściowo zniszczone w 1945, odnowione w 1957”.

O patronie świadczy też figura (współczesna, ale utrzymana w tradycyjnej stylistyce) św. Mikołaja na zewnątrz kościoła, pomiędzy świątynią a plebanią. Ufundowano ją w 1982 r. Świętemu dedykowano kilka kościołów w okolicy. Niektórzy badacze tę lokalną popularność Mikołaja przypisują związkom ze starym szlakiem handlowym z Rusi, która czciła zawsze tego Świętego. Był on także orędownikiem kupców, którzy często tutejsze szlaki przemierzali.

Od drewnianego do modernistycznego kościoła

Wzmianka o Solcu i tamtejszym plebanie Piotrze jest już w spisach świętopietrza w l. 1325-27. Z kolei dokumenty z l. 1346-58 wymieniają „decanatus de Solecz”, czyli dekanat solecki. Pierwszy kościół miał być drewniany. Jan Długosz w księdze uposażeń diecezji krakowskiej w poł. XV wieku pisze o kościele w Solcu zbudowanym z kamienia. Osada leżąca przy szlaku handlowym z Sandomierza do Krakowa szybko się rozwijała. W XIV wieku parafia miała już 700 wiernych, a w XV wieku należało do niej sześć sąsiednich miejscowości. Pierwsze wzmianki o patronie parafii, św. Mikołaju, pochodzą z wizytacji biskupiej z 1596 r. W tym czasie kościół był już murowany. W XVI w. właściciel okolicznych dóbr, Marcin Zborowski, na fali nowinek reformacyjnych obrabował i sprofanował kościoły leżące w jego dobrach, w tym solecki. Jego syn, Andrzej, zwrócił kościół katolikom. Świątynia, która przechodziła różne koleje losu, została odrestaurowana, a właściwie przebudowana, w 1832 r. staraniem właścicielki Zborowa i Solca – Marianny Wielogłowskiej. Po przebudowie ze starego kościoła pozostawiona została jedynie wschodnia ściana. Budowla całkowicie zmieniła swój wygląd. Pod koniec XIX wieku świątynia znów chyliła się ku upadkowi. Bp Augustyn Łosiński, który w słotną jesień 1913 r. pieszo wizytował okoliczne kościoły, zachęcał do wzniesienia nowej świątyni, co nastąpiło dopiero w latach 1937-39. Kościół zaprojektował jeden z najlepszych architektów krakowskich, Franciszek Mączyński, zwolennik modernizmu w architekturze.W 1967 r. kościół konsekrował bp Jan Jaroszewicz.

Obiekty kultu, obiekty sztuki

Jednym z ważniejszych elementów sakralnych kościoła jest czczony lokalnie obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem. W książce „Kościół pw. św. Mikołaja w Solcu-Zdroju” Renaty Szybowskiej i Beaty Kupiec (wydawnictwo Jedność, Kielce 2013) pojawia się informacja o trudnym do ustaleniu wieku obrazu. Współczesny konserwator „ostrożnie” mówi o wieku XVIII, natomiast autorki przytaczając opis prac wykonanych przy obrazie z początku XVIII wieku i liczne przy nim wota sugerują, że zapewne jest on starszy, jeśli oczywiście chodzi wciąż o ten sam obraz. Należy także koniecznie wymienić piękny renesansowy krucyfiks z poł. XVI wieku, obecnie w ołtarzu głównym, obraz św. Andrzeja Boboli (który ma świadczyć o związkach Bobolów z parafią), oryginalną lampę z czasów powstania styczniowego w zakrystii czy kolekcję ornatów.

Uwagę zwraca detal z zewnątrz – odrestaurowany renesansowy nagrobek wmurowany w północną ścianę. To najprawdopodobniej Samuel Zborowski, za zabicie kasztelana przemyskiego Andrzeja Wapowskiego skazany przez Henryka Walezego na banicję. Zborowski mimo zakazu powrócił z wygnania do kraju. Pochwycony z rozkazu hetmana Zamojskiego, został następnie ścięty w Krakowie w 1584 r.

Kościół jest starannie odrestaurowany, a jego otoczenie – zadbane i uporządkowane.

Tagi:
parafia patron św. Mikołaj

Są w dobrych rękach

2018-08-28 12:10

Maria Fortuna-Sudor
Edycja małopolska 35/2018, str. I

Joanna Adamik/archidiecezja krakowska
Poświęcone kopie wizerunku Myślenickiej Pani będą peregrynować po domach przez cały rok

Cieszcie się Myślenice, macie czym, koniecznie!/Oto was Matka Boża nie opuści wiecznie…” – słowa siedemnastowiecznej pieśni przywołał abp Marek Jędraszewski w piątek 24 sierpnia podczas Eucharystii rozpoczynającej Jubileuszowy Rok 50-lecia Koronacji Obrazu Matki Bożej w Myślenicach.

Witający Metropolitę Krakowskiego ks. kan. Zdzisław Balon, proboszcz myślenickiej parafii, przypomniał, że 49 lat temu kard. Karol Wojtyła włożył na skronie Syna Bożego i Jego Matki papieskie korony. Podkreślał: – W obecności kilkunastu biskupów z całej Polski, kapłanów i 5-tysięcznej rzeszy wiernych cudowny wizerunek naszej Pani Myślenickiej – tak Ją tutaj nazywamy – został ukoronowany. Był to uroczysty akt wdzięczności dzieci wobec Matki, za Jej ponadtrzystuletnią, pełną miłości i troski, obecność w tym miejscu. Proboszcz przedstawił plan rozpisanych na cały rok wydarzeń i dodał, iż będzie im towarzyszyć wyryte na murach sanktuarium wezwanie: „Chwyćmy się śladów Maryi”. Przypomniał też, że Mszy św. koronacyjnej przewodniczył abp Antoni Baraniak.

Odnosząc się do tego faktu, Metropolita Krakowski przywołał historię niezłomnego Biskupa, dziś sługi Bożego, i zauważył: – Jestem głęboko przekonany, że wynikało to z ogromnego szacunku, jakim kard. Wojtyła otaczał abp. Baraniaka. Wyjaśniał też: – Tę historię abp. Baraniaka przypominam dzisiaj, bo pokazuje ona, co znaczy żyć jako wierny uczeń Chrystusa. Co znaczy łączyć swoją służbę Chrystusowi z Najświętszą Bogurodzicą Maryją. Co znaczy Jej zaufać, zwłaszcza w trudnych chwilach.

W imieniu licznie zebranych parafian Sylwester Oskwarek zwrócił się do Metropolity Krakowskiego: – Tak jak 49 lat temu nasi rodzice i dziadkowie prosili św. Jana Pawła II, ówczesnego kard. Karola Wojtyłę, aby powierzył ich sprawy Maryi, tak i my dzisiaj ośmielmy się prosić o oddanie nas, naszych rodzin, naszej parafii, w dobre ręce Matki Najświętszej.

Na zakończenie inauguracji jubileuszu abp Marek Jędraszewski udał się w otoczeniu kapłanów, sióstr zakonnych, przedstawicieli władz parlamentarnych i samorządowych oraz czcicieli Maryi przed cudowny obraz Myślenickiej Pani, gdzie zawierzył Jej wspólnotę parafialną i poświęcił siedem kopii cudownego wizerunku. Jak podkreślano, obrazy będą przyjmowane przez myślenickie rodziny w ich domach. Akcentem kończącym uroczystość było wspólne odśpiewanie pieśni „My chcemy Boga…”. Wyznanie w niej zawarte pozwala wierzyć, że kolejne pokolenia, zamieszkujące ziemię myślenicką, istotnie chcą żyć zgodnie z Ewangelią, czego od wieków uczy ich Maryja.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Mapping 3D oraz odsłonięcie odrestaurowanego Okna Papieskiego

2018-10-15 11:13

Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie

Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie oraz Kuria Metropolitalna Archidiecezji Krakowskiej serdecznie zapraszają 16 października 2018 roku o godz. 20 pod Pałac Arcybiskupów Krakowskich przy ul. Franciszkańskiej 3 na video mapping 3D oraz odsłonięcie odrestaurowanego Okna Papieskiego.

Joanna Adamik | Archidiecezja Krakowska

Na frontowej ścianie Pałacu Arcybiskupów Krakowskich przy ul. Franciszkańskiej 3 rozbłyśnie projekcja multimedialna w technologii 3D.

Projekt adresowany jest do każdej grupy wiekowej zwłaszcza do młodych odbiorców, którzy nie pamiętają wizyt Ojca Świętego w Ojczyźnie. Słowa Ojca Świętego Jana Pawła II zabiorą widzów w miejsca szczególnie istotne dla naszego narodu oraz przypomną ważne wydarzenia historyczne.Projekt zakłada połączenie fragmentów nagrań archiwalnych oraz nowoczesnej technologii multimedialnej.

Video mapping to nowoczesna technika tworzenia obrazu na budynkach w taki sposób, aby architektura lub wyświetlane tam elementy "ożyły" lub zostały graficznie zmienione. Wizualizacje nadają nowy charakter budynkowi, łączą się z nim, "wnikają" w jego strukturę i stają się interaktywną częścią przedmiotu, na którym są wyświetlane.

Po projekcji nastąpi uroczyste odsłonięcie odrestaurowanego Okna Papieskiego.

Partnerem wydarzenia jest TAURON.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Kościół w Europie

2018-10-15 20:33

Andrzej Tarwid

Monika Książek

Jeśli Stary Kontynent ma pokonać targające nim kryzysy, to musi wrócić do swoich chrześcijańskich korzeni – twierdzili zgodnie uczestnicy II Międzynarodowego Kongresu „Europa Christi”, który 15 października miał swoją pierwszą sesję w Warszawie. Prelegenci naukowej konferencji wielokrotnie przywoływali też słowa św. Jana Pawła II o tym, że „Europy nie da się zrozumieć bez Chrystusa”.

Kryzys to jedno z pojęć najczęściej obecnie przywoływanych i odmienianych przez europejskie elity. Jedni mówi o kryzysie migracyjnym, drudzy o kryzysie euro. Jeszcze inni o kryzysie związanym z Brexit-em. Ale zdaniem wybitnych naukowców - którzy w poniedziałek spotkali się na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie na sesji zatytułowanej „Kościół w Europie” - główną przyczyną kryzysów, jakie dotykają Stary Kontynent jest odcięcie się od swojej chrześcijańskiej tożsamości.

Sytuacja jest paradoksalna, bo przecież to Europa przez wieki była była sercem chrześcijaństwa. I to Stary Kontynent najwięcej chrześcijaństwu zawdzięcza, o czym na konferencji mówił m. in. ks. prof. Henryk Skorowski SDB.

Autor takich ważnych książek jak „Być chrześcijaninem i obywatelem dziś. Refleksje o postawach etyczno-społecznych” czy „Z problematyki praw człowieka. Studium z katolickiej nauki społecznej” stwierdził, że chrześcijaństwo przyniosło mieszkańcom Starego Kontynentu nową kulturę, która „rządzi się zasadą miłości”. A także zasadę solidarności rozumianej jako jedność w dobru wspólnym oraz wolność i tolerancję. - Fundamentem tego wszystkiego jest człowiek, który w chrześcijaństwie nigdy nie jest owocem ślepego przypadku – spuentował ks. Skworowski SDB.

Niestety, wkład chrześcijańskiej wiary jest obecnie negowany i wypierany z historii, kultury oraz z przestrzeni społecznej. Ma to swoje tragiczne wręcz konsekwencje.

- Europa to jedyne miejsce na świecie, gdzie duża grupa ludzi żyje bez religii. Teraz jest to ok. 18 proc. W 2050 roku ma ich być ok. 23 proc. - powiedział ks. prof. Piotr Mazurkiewicz i podkreślił, że liczbę ateistów w Europie zasilają dzieci chrześcijan.

- Dzisiejsze społeczeństwo nie jest przeciwko Bogu, ale jest to społeczeństwo bez Boga – ocenił o. prof. Stipe Juricov z Chorwacji.

Zdaniem prof. Luca Piaganiego z Międzynarodowego Obserwatorium Doktryny Społecznej Kościoła w Watykanie obecna sytuacja jest wynikiem tego, że z wielkiego projektu europejskiego wykluczono idee ojców założycieli Wspólnoty – Konrada Adenauera, Alcide De Gasperiego i Roberta Schumana.

- Oni chcieli zapewnić Europie lepszą przyszłość. Aby każdy mógł znaleźć w niej miejsce. Tworząc projekt europejski brali pod uwagę założenia filozoficzne, uwarunkowania socjologiczne a także wymiar religijny – powiedział prof. Luca Piagani i podkreślił. - Ojcowie założyciele chcieli, aby Europa miała swoją wyjątkową tożsamość opartą na chrześcijaństwie. Aby jej kultura opierała się właśnie na tych korzeniach!

Historia potoczyła się inaczej. Na pewnym etapie integracji idee założycieli Wspólnoty zostały odłożone. Życie nie znosi jednak próżni i w to miejsce weszły marksistowsko-lewicowe pomysły zawarte m. in. w Manifeście z Ventotene. Ten niewielki dokument napisała grupa komunistycznych intelektualistów z Włoch. Bóg w ich koncepcji był „elementem zbędnym”.

- Konsekwencją takiego podejścia są relatywizm i egoizm. A przecież wspólnota nie może opierać się na egoizmie, bo jak zaspokoimy jedno pragnienie natychmiast pojawia się kolejne. Człowiek chce je zaspokoić bez oglądania się na inne osoby. W konsekwencji taki człowiek staje się słaby, a społeczeństwo zbudowane z takich jednostek też jest słabe, ponieważ nie potrafi wspólnie działać - diagnozował prof. Luca Piagani.

O tym, jakie skutki przyniesie wykluczenie Boga z przestrzeni publicznej mówił równo 30 lat temu Jan Paweł II podczas swoje pierwszego wystąpienia w Parlamencie Europejskim.

- W tamtym wystąpieniu znalazło się charakterystyczne stwierdzenie „Moim marzeniem jest..” - przypomniał ks. prof. Piotr Mazurkiewicz, który w trakcie swojego wystąpienia dokonał relektury papieskiego wystąpienia, w którym Ojciec Święty mówił m. in. od „dwóch płucach Europy” i o tym, że wszystkie narody mają prawo do uczestniczenia w zjednoczeniu. A także o tym, co niosą z sobą wszelkie prądy rugujące wiarę z życia ludzi.

- Na przekonaniu, że „Boga nie ma”, nie da się zbudować ateistycznego państwa. Jedynymi takimi państwami były Związek Sowiecki i hitlerowskie Niemcy – stwierdził ks. Mazurkiewicz i na koniec wykładu podkreślił. - Jan Paweł II dokładnie powiedział, że Europy nie można zrozumieć bez Chrystusa. I przypominanie tego jest naszym zadaniem!

Następcą Papieża-Polaka był Benedykt XVI, dla którego Europa zawsze znajdowała się w centrum zainteresowania. - Osią nauczania Benedykta VI na na ten temat jest problem podcinania korzeni naszego chrześcijańskiego fundamentu – mówił ks. prof. Mariusza Kucińskiego z bydgoskiego „Centrum Ratzingera”.

W ocenie Papieża-Emeryta głównym problemem, przed jakim staje Kościół to relatywizm. - Żyjemy w czasach dyktatury relatywizmu, która niczego nie uznaje za pewnik. A posiadanie własnej wiary jest uznawane za fundamentalizm – powiedział ks. prof. Kuciński.

Tymczasem nasza wiara w perspektywie filozoficzno-ontologicznej, każe nam jednoznacznie myśleć o Starym Kontynencie. - Europa pochodzi z wiecznego planu Boga Ojca, bo Bóg myśli w kategoriach wieczności – powiedział teolog i filozof ks. prof. Tadeusz Guz z KUL. - Jako prawdziwy Europejczycy mamy konkretną nadzieję, że Bóg, który powołał Europę zaprasza ja do swojego Domu – dodał.

A kiedy przypomnimy sobie o danej od Boga gwarancji, to co powinniśmy robić? - Europa odkryje na nowo swoją tożsamość, jeśli my wszyscy będziemy brali udział w jej przekształcaniu – powiedział prof. Luca Piagani i zaznaczył, że powinniśmy zacząć od ewangelizacji. - Tak jak mówił św. Jan Paweł II – stwierdził.

- Wierzący nie powinni się bać. Oni muszą pokazać, że wiara jest radosna, a nieograniczająca, bo daje nam wolność. Powinniśmy na nowo odkryć niedzielę, jako Dzień Boży. Musimy też być w naszej wierze autentyczni – wyliczał o. prof. Stipe Juricov.

Uczestniczy konferencji „Kościół w Europie” wysłuchali jeszcze wykładu prof. Wiesława Wysockiego o historycznym znaczeniu „Cudu nad Wisłą” dla Europy. A także poruszającego świadectwa o św. Janie Pawle II, którym podzielił się były papieski fotograf Arturo Mari.

Spotkanie na UKSW zakończyło wystąpienie ks. Ireneusza Skubisia. Moderator Ruchu „Europa Christi” podziękował wszystkim prelegentom za wystąpienia oraz przedstawił plany Ruchu. Są to m. in. pomysły tworzenia Klubów „Europa Christi” i Rycerzy „Europa Christi” na wzór Zakonu Rycerzy Kolumba.

- Zależy nam na tym, aby wszystkie struktury oddychały Chrystusem i były naznaczone Jego obecnością. Ponieważ chcemy, aby Chrystus Zmartwychwstały wrócił do Europy – powiedział Infułat i zaprosił na kolejne wydarzenia związane z II Międzynarodowym Kongresem Ruchu „Europa Christi”.

A już jutro, tj. 16 października, kongresowe obrady odbędą się w Centrum Arena Jesionka w Rzeszowie. 17 października uczestników kongresu będzie gościł Katolicki Uniwersytet Lubelski. Kolejne kongresowe spotkania odbędą się m. in. w: Częstochowie i Łodzi. Natomiast w stolicy odbędą się jeszcze dwie sesje: „Rechrystianizacja Europy” (18 października, Senat RP) oraz „Silna Rodzina Siłą Europy” (20 października, UKSW).

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem