Reklama

Jestem od poczęcia

Bohater znany i nieznany

2017-10-11 11:11

Sławomir Błaut
Niedziela Ogólnopolska 42/2017, str. 40

Tadeusz Kościuszko to najbardziej znana, obok Józefa Piłsudskiego, postać z historii Polski. Niewielu jest chyba Polaków, którzy nie rozpoznaliby jego podobizny. 15 października br. minie 200 lat od jego śmierci. Ta rocznica jest dobrą okazją do nieco bliższego zapoznania się z naszym narodowym bohaterem

Z pewnością w naszym narodzie zachował się mit Tadeusza Kościuszki jako nieskazitelnego przywódcy. Kolejne pokolenia Polaków wpatrywały się w liczne portrety Naczelnika występującego często w stroju jaśniejącym blaskiem symboli drogich sercu każdego patrioty, jak sukmana w barwach bieli i czerwieni, krakuska, Order Virtuti Militari, wreszcie polska szabla, którą próbował przegonić zaborców w pierwszym wielkim powstaniu narodowym, nazwanym kościuszkowskim. Ta swojska, patriotyczna aura otaczająca postać Kościuszki doskonale trafiała do serc rodaków, którzy rozkochali się w jego legendzie. Na naszą wyobraźnię może najbardziej działa płótno przedstawiające Naczelnika składającego przysięgę na krakowskim Rynku 24 marca 1794 r. „Za mało nas tutaj, aby zwyciężyć, ale dość, aby zginąć z honorem” – powiedział wówczas. Te słowa i bohaterskie czyny uniosły go na Olimp i postawiły w panteonie męczenników za narodową sprawę. Czy my, Polacy, nie wzdychamy do takich właśnie ideałów?

Tadeusz Kościuszko wywodził się ze starego rodu z Wielkiego Księstwa Litewskiego. Kazimierz Jagiellończyk nadał jednemu z jego przodków dobra na Polesiu i tam też przyszedł na świat nasz bohater. Jako młodzieniec wstąpił do słynnej Szkoły Rycerskiej w Warszawie – Akademii Szlacheckiego Korpusu Kadetów Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, założonej przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1765 r. w celu kształcenia oficerów. Jak się okazało, był jej najwybitniejszym wychowankiem.

Amerykański sen

Kościuszko jest dobrze znany także za oceanem. Do Ameryki udał się w 1776 r. jako ochotnik, pragnął bowiem włączyć się w walkę o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Tam zdobył bezcenne doświadczenia w dowodzeniu armią ochotniczą, które później wykorzystał w kraju. Tam rozwinął też umiejętności inżyniera wojskowego. Dosłużył się rangi generalskiej. Został doceniony przez samego George’a Washingtona.

Reklama

Może nieco mniej korzystna w wizerunku naszego patrioty wydaje się jego fascynacja ideami oświeceniowymi, co doprowadziło go do odrzucenia wiary przodków, jednak publicznie tego nie głosił, a jego nowoczesność wyrażała się nade wszystko w szlachetnym pragnieniu zniesienia panującej od wieków niewoli włościan. Do Polski powrócił w 1784 r., natomiast w 1798 r. Amerykanie wypłacili mu ok. 19 tys. dol. zaległego żołdu – olbrzymią jak na tamte czasy kwotę.

Niespełnione marzenie

W kraju Kościuszko został generałem wojsk koronnych. Był to czas Sejmu Czteroletniego, który 3 maja 1791 r. uchwalił konstytucję mającą odrodzić podupadłą I Rzeczpospolitą. Kościuszko i wszyscy, którzy chcieli reform w kraju, mieli potężnych wrogów – nie tylko rodzimą opozycję, dążącą pod hasłem „troski o wolność i praworządność” do zachowania swoich przywilejów, lecz także wezwane przez nią na pomoc obce mocarstwa – Rosję i Prusy. W 1792 r. pod skrzydłami carycy Katarzyny II doszło do zdrady – zawiązania konfederacji targowickiej przeciwko konstytucji i królowi. Kościuszko dowodził częścią polskiej armii walczącej z wojskami rosyjskimi, które wkroczyły na teren Rzeczypospolitej. Po przystąpieniu przestraszonego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do obozu zdrajców i kapitulacji naszej armii Kościuszko złożył dymisję i wyjechał za granicę. Dzieło naprawy państwa przekreślił II rozbiór Polski.

Naczelnik powstania

W 1794 r. Kościuszko powrócił do kraju, by objąć kierownictwo nad antyrosyjskim powstaniem. Jako Naczelnik insurekcji wspiął się na narodowy firmament. Jego ideą było sformowanie armii stworzonej przez wszystkie warstwy społeczeństwa. Chciał, „aby lud czuł, że bijąc się przeciw nieprzyjacielowi, znajduje w tym polepszenie losu swego”. To jednak nie wszystkim spośród szlachty się podobało. W czasie powstania Naczelnik wydał uniwersał o przyznaniu chłopom wolności osobistej.

Kościuszko zdobył serca rodaków swoją szaleńczą odwagą. „Zgraje Moskalów nigdy go nie smuciły ani strwożyły”. Pod wsią Racławice 4 kwietnia 1794 r. poprowadził kosynierów i piechotę do zwycięskiego ataku na baterie rosyjskich armat. Ten gorący patriota nie uniknął jednak błędów. Nie przewidział współdziałania prusko-rosyjskiego. Pod Szczekocinami 6 czerwca siły pruskie pokonały wojska powstańcze. W lecie trwała obrona Warszawy. Nasz wódz zmusił obce wojska do odwrotu, ale gdy chciał uniemożliwić połączenie się nieprzyjacielskich armii i uderzył na wrogów pod Maciejowicami, poniósł porażkę. To był jego kolejny wielki błąd – zaatakował zbyt małymi siłami. Ciężko rannego Kościuszkę zabrano z pobojowiska do niewoli rosyjskiej. Polski nie zobaczył już nigdy. Po stłumieniu powstania doszło do III rozbioru Rzeczypospolitej.

Na wygnaniu

Za walkę o niepodległość ojczyzny Kościuszko zapłacił wysoką cenę. Wprawdzie po śmierci Katarzyny II w 1796 r. nowy car Paweł I uwolnił go, ale kazał mu złożyć przysięgę, że nie podniesie już ręki na Rosję. W niedługim czasie car wydał nakaz ścigania Kościuszki, gdy ten napisał odezwę do Legionów Polskich, które sformowano za zgodą Napoleona.

Bonaparte, już jako cesarz, powziął plan wykorzystania autorytetu Naczelnika w celu powiększenia polskiej armii walczącej u boku Francuzów. Kościuszko jednak żądał od niego zbyt wiele: przywrócenia przedrozbiorowych granic Rzeczypospolitej. Nasz bohater nie ufał Korsykaninowi, ale chyba największą przeszkodą w przyłączeniu się do próby wskrzeszenia Polski z pomocą „boga wojny” była przysięga dana carowi Piotrowi I. Honor stawiał zawsze na pierwszym miejscu. Po upadku Napoleona swoje nadzieje na poprawę losu ukochanej ojczyzny pokładał jeszcze w „demokracie”, carze Aleksandrze I. W 1815 r. osiedlił się w Solurze w Szwajcarii. Tam zmarł 15 października 1817 r. W następnym roku sprowadzono trumnę z jego ciałem na Wawel, gdzie spoczął w gronie największych postaci polskiej historii. Nigdy nie kwestionowano jego wielkości, odwaga i honor przyniosły mu nieśmiertelną sławę.

Kard. Muller: Polska nie musi dać się pouczać politykom z Brukseli

2018-08-16 09:17

rr / Wigry (KAI)

„Unia Europejska powinna brać przykład z Polski, bo dzięki takim krajom jak Polska Unia Europejska się rozwija. Polska nie musi dać się nauczać politykom z Brukseli, ze Strasburga co oznacza demokracja i wolność. Należy się szacunek polskim władzom, które zostały wybrane demokratycznie w imieniu całego kraju i w kontekście Unii Europejskiej”- mówił kard. Gerhard Muller, w czasie Mszy św. na błoniach Pokamedulskiego Klasztoru w Wigrach, w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi, 98. rocznicy Bitwy Warszawskiej i Święta Wojska Polskiego. Homilię wygłosił bp Jerzy Mazur, biskup ełcki.

Archiwum PWT

Uroczystą Mszą św. odpustową pod przewodnictwem kard. Gerharda Mullera i bp. Jerzego Mazura rozpoczęły się obchody Święta Wojska Polskiego w Garnizonie Suwałki. Po Mszy św. zgromadzeni goście mieli okazję zobaczyć salwę honorową, oraz musztrę paradną w wykonaniu Orkiestry Reprezentacyjnej Morskiego Oddziału Straży Granicznej. Wręczono także akty mianowania na wyższe stopnie wojskowe oraz medale resortowe.

„Dzisiaj wraz z całym Kościołem przeżywamy największe i najstarsze święto Maryi, bo sięga V wieku. W tradycji polskiej, w języku naszych Ojców, jest to Święto Matki Boskiej Zielnej. Przynosimy do świątyń ziele, kłosy zbóż, owoce – to, co ziemia urodziła w tym roku, żeby pokazać Bogu i podziękować Mu za nowe zboże, z którego będzie chleb” – mówił bp Mazur.

Tegoroczny odpust Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny na Wigrach ma szczególny charakter, gdyż wpisuje się w roku jubileuszowy 350. lecia przybycia Kamedułów na te ziemie. „Pragniemy tutaj na Wigrach kontynuować modlitwę za Ojczyznę jak to rozpoczęli kameduli 350 lat temu. Dzisiaj nasza Ojczyzna tej modlitwy potrzebuje. Potrzebują naszej modlitwy rządzący, parlamentarzyści i pełniący różne urzędy we władzach samorządowych” – mówił bp Mazur i wyraził pragnienie, by „ten Wigierski Areopag Nowej Ewangelizacji stawał się takim miejscem modlitwy i dialogu różnych stowarzyszeń ugrupowań także politycznych, którzy pragną dobra naszej Ojczyzny”.

Biskup ełcki wskazywał, że droga do nieba to na wzór Maryi droga pełnienia woli Ojca w codziennym życiu, to droga służby drugiemu człowiekowi.

„Życie człowieka jest służeniem, jest służbą drugiemu człowiekowi, jest służbą dobru wspólnemu, jest służbą Ojczyźnie, jest służbą Bogu i ludziom. Kiedy małżonkowie przestają sobie służyć, wówczas umiera miłość i rozpadają się domy. Kiedy rodzice przestają służyć dzieciom, wówczas rodzą się samotnicy, egoiści i sieroty. Kiedy obywatele nie służą Ojczyźnie, wówczas ją zdradzają. Kiedy politycy przestają służyć obywatelom, wówczas zaczyna się bieganina za władzą, pieniądzem, wtedy rodzi się niesprawiedliwość, krzywda, nierówność. Kiedy człowiek nie służy Bogu i Kościołowi, wówczas staje się niewolnikiem samego siebie lub innych spraw” – tłumaczył biskup.

Dzisiejszy dzień, to także kolejna (98) rocznica „Cudu nad Wisłą”, wielkiego wydarzenia, któremu przypisywane jest szczególne wstawiennictwo Matki Bożej. „O wielkim „Cudzie nad Wisłą” przez całe lata trwała zmowa milczenia. Dlatego dzisiaj jest to nasz obowiązek, by podtrzymywać pamięć tego wielkiego wydarzenia w dziejach naszego narodu i całej Europy. Było to wielkie zwycięstwo, które poprzedziła żarliwa modlitwa całego narodu i akt oddania Najświętszemu Sercu Jezusa wraz z oddaniem przez Episkopat Polski Ojczyzny pod opiekę Maryi Królowej Polski. Dziękujmy za dar wolności naszej Ojczyzny i módlmy się o opiekę Maryi nad nią” – przypomniał kaznodzieja.

Ten dzień to Także święto Wojska Polskiego, które uznało Maryje za swoja Matkę i Hetmankę. Wyrażając wdzięczność żołnierzom i cywilnym pracownikom Wojska Polskiego za służbę dla dobra Ojczyzny, biskup Mazur zapewnił o modlitwie za nich: „Modlimy się za was drodzy żołnierze, byście zawsze stali na straży naszej Ojczyzny i razem z wami modlimy się o pokój w naszej Ojczyźnie, w Europie i na świecie. W tym dniu oddajemy cześć bohaterom, którzy oddając własne życie przyczynili się do tego, że możemy żyć w wolnej Polsce”.

Swoje przesłanie do zgromadzonych wygłosił też kard. Gerhard Muller: „Wiara katolicka jest dla nas podstawą, która łączy wszystkie narody między sobą i czyni pojednanie na nowo realnym, gdyż nasza wiara opiera się na przesłaniu, że Bóg jest Stwórcą wszystkich nas i stworzył nas na Swój obraz i podobieństwo, a jego Syn narodził się z Maryi Dziewicy i posłał nam Swojego Ducha. Każdego dnia zbliżamy się ku życiu wiecznemu. Podczas tej pielgrzymki ku niebu można polecić się modlitwom Matki Bożej, bo Ona jest Matka nas wszystkich, doskonale nas rozumie i prowadzi podczas tej drogi.

W sposób szczególny wiara katolicka jest elementem tożsamości narodu polskiego już od ponad 1000 lat. Polska ostała się nie dzięki wymiarom gospodarczym, społecznym czy politycznym, ale ostała się dzięki wierze chrześcijańskiej. Polska należy do Europy, ale Europa składa się z wielu narodów i dlatego Unia Europejska powinna brać przykład z Polski, bo dzięki takim krajom jak Polska Unia Europejska się rozwija. Polska nie musi dać się nauczać politykom z Brukseli, ze Strasburga co oznacza demokracja i wolność. Należy się szacunek polskim władzom, które zostały wybrane demokratycznie w imieniu całego kraju i w kontekście Unii Europejskiej.

Politykom z Brukseli bym radził, żeby po przylocie do Warszawy, nie jechali tylko do budynków rządowych, ale żeby właśnie przyjechali na Mazury i zobaczyli jak tu jest pięknie i jak dobre jest to powietrze, w którym można oddychać wolnością”.

Po Mszy św. wręczono akty mianowania na wyższe stopnie wojskowe oraz medale resortowe. Zgromadzeni goście mieli okazję zobaczyć salwę honorową, oraz musztrę paradną w wykonaniu Orkiestry Reprezentacyjnej Morskiego Oddziału Straży Granicznej. 

„Dzisiaj, na terytorium Rzeczypospolitej stacjonują wojska sojusznicze. To jest bardzo istotny element gwarancji bezpieczeństwa. Dbamy o to, żeby polska armia była coraz silniejsza, coraz bardziej nowoczesna, żeby podlegała modernizacji. Żeby była większa. Zwiększane są nakłady na polską obronność. Polska jest za to chwalona” - mówił podczas uroczystości wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Jarosław Zieliński.

Po zakończeniu części oficjalnej wszyscy zgromadzeni mogli wziąć udział w pikniku militarnym, na którym żołnierze zaprezentowali swój sprzęt i wyposażenie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 7/8 2018

Od Opola do Częstochowy

2018-08-18 19:33

Marian Florek

Piesza Pielgrzymka Opolska już po raz czterdziesty czwarty zawitała na Jasną Górę.

Marian Florek/Niedziela TV

Ostatni etap trwał około dwóch godzin wędrówki, a na finiszu czekał już na pielgrzymów bp Andrzej Czaja, biskup diecezji opolskiej. Wśród pątników był i nasz redaktor z oddziału warszawskiego „Niedzieli” Łukasz Krzysztofka.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem