Reklama

Bohater znany i nieznany

2017-10-11 11:11

Sławomir Błaut
Niedziela Ogólnopolska 42/2017, str. 40

Tadeusz Kościuszko to najbardziej znana, obok Józefa Piłsudskiego, postać z historii Polski. Niewielu jest chyba Polaków, którzy nie rozpoznaliby jego podobizny. 15 października br. minie 200 lat od jego śmierci. Ta rocznica jest dobrą okazją do nieco bliższego zapoznania się z naszym narodowym bohaterem

Z pewnością w naszym narodzie zachował się mit Tadeusza Kościuszki jako nieskazitelnego przywódcy. Kolejne pokolenia Polaków wpatrywały się w liczne portrety Naczelnika występującego często w stroju jaśniejącym blaskiem symboli drogich sercu każdego patrioty, jak sukmana w barwach bieli i czerwieni, krakuska, Order Virtuti Militari, wreszcie polska szabla, którą próbował przegonić zaborców w pierwszym wielkim powstaniu narodowym, nazwanym kościuszkowskim. Ta swojska, patriotyczna aura otaczająca postać Kościuszki doskonale trafiała do serc rodaków, którzy rozkochali się w jego legendzie. Na naszą wyobraźnię może najbardziej działa płótno przedstawiające Naczelnika składającego przysięgę na krakowskim Rynku 24 marca 1794 r. „Za mało nas tutaj, aby zwyciężyć, ale dość, aby zginąć z honorem” – powiedział wówczas. Te słowa i bohaterskie czyny uniosły go na Olimp i postawiły w panteonie męczenników za narodową sprawę. Czy my, Polacy, nie wzdychamy do takich właśnie ideałów?

Tadeusz Kościuszko wywodził się ze starego rodu z Wielkiego Księstwa Litewskiego. Kazimierz Jagiellończyk nadał jednemu z jego przodków dobra na Polesiu i tam też przyszedł na świat nasz bohater. Jako młodzieniec wstąpił do słynnej Szkoły Rycerskiej w Warszawie – Akademii Szlacheckiego Korpusu Kadetów Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, założonej przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1765 r. w celu kształcenia oficerów. Jak się okazało, był jej najwybitniejszym wychowankiem.

Amerykański sen

Kościuszko jest dobrze znany także za oceanem. Do Ameryki udał się w 1776 r. jako ochotnik, pragnął bowiem włączyć się w walkę o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Tam zdobył bezcenne doświadczenia w dowodzeniu armią ochotniczą, które później wykorzystał w kraju. Tam rozwinął też umiejętności inżyniera wojskowego. Dosłużył się rangi generalskiej. Został doceniony przez samego George’a Washingtona.

Reklama

Może nieco mniej korzystna w wizerunku naszego patrioty wydaje się jego fascynacja ideami oświeceniowymi, co doprowadziło go do odrzucenia wiary przodków, jednak publicznie tego nie głosił, a jego nowoczesność wyrażała się nade wszystko w szlachetnym pragnieniu zniesienia panującej od wieków niewoli włościan. Do Polski powrócił w 1784 r., natomiast w 1798 r. Amerykanie wypłacili mu ok. 19 tys. dol. zaległego żołdu – olbrzymią jak na tamte czasy kwotę.

Niespełnione marzenie

W kraju Kościuszko został generałem wojsk koronnych. Był to czas Sejmu Czteroletniego, który 3 maja 1791 r. uchwalił konstytucję mającą odrodzić podupadłą I Rzeczpospolitą. Kościuszko i wszyscy, którzy chcieli reform w kraju, mieli potężnych wrogów – nie tylko rodzimą opozycję, dążącą pod hasłem „troski o wolność i praworządność” do zachowania swoich przywilejów, lecz także wezwane przez nią na pomoc obce mocarstwa – Rosję i Prusy. W 1792 r. pod skrzydłami carycy Katarzyny II doszło do zdrady – zawiązania konfederacji targowickiej przeciwko konstytucji i królowi. Kościuszko dowodził częścią polskiej armii walczącej z wojskami rosyjskimi, które wkroczyły na teren Rzeczypospolitej. Po przystąpieniu przestraszonego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do obozu zdrajców i kapitulacji naszej armii Kościuszko złożył dymisję i wyjechał za granicę. Dzieło naprawy państwa przekreślił II rozbiór Polski.

Naczelnik powstania

W 1794 r. Kościuszko powrócił do kraju, by objąć kierownictwo nad antyrosyjskim powstaniem. Jako Naczelnik insurekcji wspiął się na narodowy firmament. Jego ideą było sformowanie armii stworzonej przez wszystkie warstwy społeczeństwa. Chciał, „aby lud czuł, że bijąc się przeciw nieprzyjacielowi, znajduje w tym polepszenie losu swego”. To jednak nie wszystkim spośród szlachty się podobało. W czasie powstania Naczelnik wydał uniwersał o przyznaniu chłopom wolności osobistej.

Kościuszko zdobył serca rodaków swoją szaleńczą odwagą. „Zgraje Moskalów nigdy go nie smuciły ani strwożyły”. Pod wsią Racławice 4 kwietnia 1794 r. poprowadził kosynierów i piechotę do zwycięskiego ataku na baterie rosyjskich armat. Ten gorący patriota nie uniknął jednak błędów. Nie przewidział współdziałania prusko-rosyjskiego. Pod Szczekocinami 6 czerwca siły pruskie pokonały wojska powstańcze. W lecie trwała obrona Warszawy. Nasz wódz zmusił obce wojska do odwrotu, ale gdy chciał uniemożliwić połączenie się nieprzyjacielskich armii i uderzył na wrogów pod Maciejowicami, poniósł porażkę. To był jego kolejny wielki błąd – zaatakował zbyt małymi siłami. Ciężko rannego Kościuszkę zabrano z pobojowiska do niewoli rosyjskiej. Polski nie zobaczył już nigdy. Po stłumieniu powstania doszło do III rozbioru Rzeczypospolitej.

Na wygnaniu

Za walkę o niepodległość ojczyzny Kościuszko zapłacił wysoką cenę. Wprawdzie po śmierci Katarzyny II w 1796 r. nowy car Paweł I uwolnił go, ale kazał mu złożyć przysięgę, że nie podniesie już ręki na Rosję. W niedługim czasie car wydał nakaz ścigania Kościuszki, gdy ten napisał odezwę do Legionów Polskich, które sformowano za zgodą Napoleona.

Bonaparte, już jako cesarz, powziął plan wykorzystania autorytetu Naczelnika w celu powiększenia polskiej armii walczącej u boku Francuzów. Kościuszko jednak żądał od niego zbyt wiele: przywrócenia przedrozbiorowych granic Rzeczypospolitej. Nasz bohater nie ufał Korsykaninowi, ale chyba największą przeszkodą w przyłączeniu się do próby wskrzeszenia Polski z pomocą „boga wojny” była przysięga dana carowi Piotrowi I. Honor stawiał zawsze na pierwszym miejscu. Po upadku Napoleona swoje nadzieje na poprawę losu ukochanej ojczyzny pokładał jeszcze w „demokracie”, carze Aleksandrze I. W 1815 r. osiedlił się w Solurze w Szwajcarii. Tam zmarł 15 października 1817 r. W następnym roku sprowadzono trumnę z jego ciałem na Wawel, gdzie spoczął w gronie największych postaci polskiej historii. Nigdy nie kwestionowano jego wielkości, odwaga i honor przyniosły mu nieśmiertelną sławę.

Benedykt XVI przyjął delegację KUL

2018-04-26 17:00

tom, mp (KAI) / Watykan

Benedykt XVI przyjął dzisiaj wczesnym popołudniem w Watykanie na specjalnej audiencji delegację Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. "Papież senior jest bardzo zainteresowany Polską i Kościołem w Polsce. Zapewnił o swojej modlitwie i udzielił błogosławieństwa naszej Ojczyźnie, Kościołowi w Polsce i KUL-owi" - powiedział KAI abp Stanisław Budzik tuż po spotkaniu, które trwało ponad 20 minut.

Grzegorz Gałązka

Papież-senior podczas spotkania w osobistym apartamencie w klasztorze Mater Ecclesiae na terenie Ogrodów Watykańskich, otrzymał wszystkie 16 dotychczas wydanych po polsku tomów serii "Opera omnia Josepha Ratzingera - papieża Benedykta XVI", wraz z ostatnio wydanym tomem pt. "Wiara w Piśmie i Tradycji. Teologiczna nauka o zasadach”.

W spotkaniu z papieżem seniorem wzięli udział: abp Stanisław Budzik, metropolita lubelski i Wielki Kanclerz KUL, ks. prof. Antoni Dębiński, rektor KUL, ks. prof. Krzysztof Góźdź z KUL, redaktor polskiego wydania "Opera omnia" i członek Międzynarodowej Komisji Teologicznej oraz prof. Marzena Górecka z Instytutu Filologii Germańskiej KUL, która czuwa nad tłumaczeniami dzieł.

"Mieliśmy zaszczyt i szczęście spotkać papieża seniora. Rozmowa trwała ponad 20 minut. Omówiliśmy wiele spraw. Wręczyliśmy mu wszystkie dotychczas wydane tomy jego dzieł wydanych w języku polskim przez Wydawnictwo KUL. Zostało jeszcze kilka tomów do wydania. W tym przypadku, poza Niemcami, jesteśmy najlepsi wśród tych, którzy podjęli się wydawania dzieł Josepha Ratzingera" - powiedział KAI abp Budzik.

Zwrócił uwagę, że papież senior jest w bardzo dobrej formie intelektualnej, choć fizycznie widać na nim brzemię lat. "Jest bardzo zainteresowany Polską i Kościołem w Polsce. Zna dobrze naszą historię, gdyż mówiliśmy o 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Papież podkreślił rolę Bitwy Warszawskiej z 1920 r. i znaczenie jakie miała ona dla Europy i świata" - podkreślił abp Budzik.

Metropolita lubelski zaznaczył, że Benedykt XVI uważa, że Kościół w Polsce oraz Katolicki Uniwersytet Lubelski mają wielkie zadania do spełnienia. Wyraził radość, że jest doktorem honoris causa KUL, które to wyróżnienie otrzymał w 1988 r. Pamięta bardzo dobrze szczegóły z tamtego wydarzenia, które, jak podkreślił, było bardzo ważne w jego życiu osobistym oraz jako przewodniczącego watykańskiej Kongregacji Nauki Wiary.

Delegacja KUL korzystając z okazji podziękowała Benedyktowi XVI za jego pontyfikat, a także za to, że tak pięknie zwracał się do nas po polsku, jak i za za jego wizytę w 2006 r. Wręczono mu medal upamiętniając 100-lecie uczelni, który z zainteresowaniem obejrzał i wyraźnie wzruszony za niego podziękował.

"Byliśmy wszyscy wzruszeni tym niezwykłym spotkaniem, szczególnie pokojem jaki płynie od niego, od człowieka głęboko zakorzenionego i zanurzonego w Bogu, który w odosobnieniu modli się za świat i Kościół. Człowieka, który może spoglądać z satysfakcją na swoje życiowe dzieło. Gdy spojrzymy na te 16 już wydanych tomów jego dzieł i tych, które się jeszcze ukażą oraz na to, co powiedział jako papież, to trudno sobie wyobrazić, że zrobił to jeden człowiek w ciągu zaledwie jednego życia. Na pewno kiedyś zostanie Doktorem Kościoła" - dodał abp Budzik.

Na zakończenie uczestnicy spotkania zapewnili papieża seniora o modlitwie w jego intencji. Ze swej strony Benedykt XVI z radością zapewnił o modlitwie i udzielił błogosławieństwa naszej Ojczyźnie, Kościołowi w Polsce i KUL-owi.

Z okazji jubileuszu 100-lecia uczelni w Rzymie i Watykanie przebywa ponad stuosobowa grupa pielgrzymów, którą tworzą władze uczelni – rektor, prorektorzy i dziekani, pracownicy, studenci oraz Wielki Kanclerz KUL abp Budzik.

"Spotkanie z Benedyktem XVI było dopełnieniem naszej uniwersyteckiej pielgrzymki do Watykanu i Rzymu. Pielgrzymowaliśmy do trzech papieży. Pierwszym był papież Franciszek, z którym spotkaliśmy się w środę podczas audiencji ogólnej, który skierował do nas słowo i udzielił błogosławieństwa. Spotkał się też z kolegium rektorskim, które wręczyło mu medal z okazji 100. rocznicy istnienia KUL. Dzisiaj rano podczas Mszy św. modliliśmy się przy grobie Jana Pawła II w Bazylice św. Piotra. Żaden z papieży pochowanych w bazylice nie cieszy się takim kultem jak papież Polak. Myślę, że Polacy po wszystkie czasy będą każdego czwartku odprawiać Msze św. przy jego grobie - tego wielkiego świętego naszych czasów" - podsumował pielgrzymkę abp Budzik.

"Opera Omnia Josepha Ratzingera" to cykl dzieł zebranych, prezentujących dorobek filozoficzno-teologiczny kard. Josepha Ratzingera/Benedykta XVI. Wydawcą rozpoczętego w 2012 r. cyklu, który łącznie ukaże się w 16 tomach, jest Katolicki Uniwersytet Lubelski. Nad ich wydawaniem czuwa Instytut Teologii Dogmatycznej z ks. prof. Krzysztofem Góździem oraz Instytut Filologii Germańskiej z prof. Marzeną Górecką.

Najnowszy tom: "Wiara w Piśmie i Tradycji. Teologiczna nauka o zasadach”, Tom 9 "Opera omnia" składa się z dwóch części i liczy łącznie aż 1058 stron. Jego tytuł ukazuje główny punkt teologii Josepha Ratzingera, a jest nim wiara w bóstwo Jezusa Chrystusa, objawiona i poświadczona w Piśmie i Tradycji.

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II uzyskał z Watykanu prawo wyłączności do wydania drukiem w formie książkowej tekstów kard. Josepha Ratzingera w serii "Opera Omnia Josepha Ratzingera", w łącznej liczbie 16 woluminów.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Rzym: konferencja "Jan Paweł II i jego dziedzictwo"

2018-04-26 19:53

vaticannews.va / Rzym (KAI)

"Jan Paweł II i jego dziedzictwo" – to temat międzynarodowej konferencji na papieskim uniwersytecie Angelicum. Zorganizowała ją w 40. rocznicę wyboru Karola Wojtyły na papieża polska ambasada przy Stolicy Apostolskiej.

Ze zbiorów Natalii Janowiec

Zdaniem kard. Pietra Parolina - który nie mogąc osobiście wziąć udziału w konferencji, przysłał swoje przesłanie – prawdziwym dziedzictwem Jana Pawła II jest Sobór Watykański II. To bowiem soborowe nauczanie niczym kompas wyznaczało kierunek jego pontyfikatu.

Ks. prof. Piotr Mazurkiewicz podkreślił jednak, że rozważając pontyfikat św. Jana Pawła II, trzeba mieć świadomość, że należy on do grona najznamienitszych papieży w historii Kościoła. Jego dziedzictwo sytuuje się na tym samym poziomie, co teksty św. Augustyna czy św. Tomasza z Akwinu. Jest to skarb, który nie ulegnie zapomnieniu – mówi ks. Mazurkiewicz.

- Jan Paweł II zostawił nam bardzo wiele bardzo głębokich tekstów, które mogą dziś być trochę zakurzone, dlatego, że pokolenia się zmieniają i jest moda także na nowość. Nawet jeśli coś jest wyrażone mniej trafnie, mniej głęboko, ale wyrażone zostało wczoraj, to ludzie na to często bardziej reagują – powiedział Radiu Watykańskiemu ks. prof. Mazurkiewicz. – Natomiast myślę, że dla nas, także jako tych, do których Jan Paweł II przemawiał bezpośrednio i na których wywarł olbrzymi wpływ, zadaniem jest to, żeby nie tylko powtarzać, lecz dalej prowadzić refleksję Jana Pawła II, czyli tekst rozumieć w ten sposób, że on odnosi się do nas w dzisiejszych warunkach. To jest nasze zadanie. Nie zamknąć w muzeum myśli Jana Pawła II, tylko nieustannie prowadzić nad tym tekstem refleksję, a ta nasza refleksja będzie ożywiała te teksty.

Wśród uczestników konferencji znaleźli się również naoczni świadkowie tego pontyfikatu, jak abp Mieczysław Mokrzycki, jeden z sekretarzy osobistych Jana Pawła II, a dziś metropolita lwowski. W swym wystąpieniu mówił w wkładzie Papieża Polaka w pojednanie z Kościołem prawosławnym.

- Jan Paweł II od samego początku wziął sobie do serca tę modlitwę: "Spraw, aby nastała jedna owczarnia i jeden pasterz". Ojciec Święty spotykał się z przedstawicielami Kościoła prawosławnego – powiedział Radiu Watykańskiemu abp Mokrzycki. – Bardzo zabiegał o spotkanie z patriarchą Moskwy. Różne spotkania i wspólne modlitwy przełamywały bariery. Mogliśmy to odczuć na nieoficjalnych spotkaniach. Nawet jeśli nie było oficjalnego zbliżenia, deklaracji, to jednak w spotkaniach osobistych, mniej urzędowych było widać tę wielką rolę, jaką Jan Paweł II odegrał w przełamaniu barier. My tego osobiście doświadczamy. Na Ukrainie śmiało mogę pójść do arcybiskupa z Patriarchatu Moskiewskiego. W Poczajowie, w wielkim sanktuarium prawosławnym jesteśmy przyjmowani z wielkimi honorami.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem