Reklama

Europejski styl

2017-07-12 10:07

Wojciech Dudkiewicz
Niedziela Ogólnopolska 29/2017, str. 55

Wojciech Dudkiewicz

Tel Awiwowi daleko do sławy Jerozolimy, ale właśnie to miasto – istniejące niewiele ponad 100 lat – jest ekonomiczną i kulturalną stolicą Izraela

W powiedzeniu, że „Jerozolima się modli, Hajfa pracuje, a Tel Awiw się bawi”, coś jest. Żeby poznać współczesny Izrael, trzeba przyjechać do tego kosmopolitycznego miasta, które nigdy nie zasypia. Choć niekoniecznie latem, bo upały są w tym czasie niekiedy nie do wytrzymania. Ochłody nie daje morze (Śródziemne), przyjazne wiosną i jesienią. Wiosna rozpoczyna się w marcu, a w drugiej połowie maja rozpoczyna się lato. Wtedy temperatura wody dochodzi do 30°C. Ci, którzy zdecydują się na chłodniejsze miesiące – choć nie od listopada do marca, bo wtedy pada i wieje – powinni być zadowoleni.

Miasto jest bardzo dynamiczne, bardziej otwarte i... liberalne niż Jerozolima. Kilkadziesiąt kilometrów dzielących te dwa miasta to niemal granica światów. W Jerozolimie jest mnóstwo wojska, ortodoksyjnych Żydów, Arabów; historii, zabytków, świątyń o ogromnym znaczeniu dla świata. A w Tel Awiwie – luz: rowery, nocne życie, nowoczesne domy i samochody.

Europejczykom miasto wydaje się przyjazne i wyluzowane, choć nie dlatego, że czas biegnie tu znacznie szybciej. Wystarczy jednak wyjść kawałek poza ścisłe centrum i przejść np. do dzielnicy zamieszkałej przez ortodoksów, by się przekonać, że tak jak każde większe miasto Izraela Tel Awiw jest pełny kontrastów. Mimo to większość turystów trzyma się bulwaru Rotschilda, ciągnącego się wzdłuż szerokiej piaszczystej plaży od mariny Tel Awiw do starego portu w Jafie.

Reklama

Miasto na wydmach

Tel Awiw powstał nieco ponad 100 lat temu, tylko jego najstarsza część – niegdyś osobne miasto, Jafa, jeden z najstarszych portów świata, z którego narodził się zespół miejski Tel Awiw-Jafa – ma starożytne pochodzenie. Miał je założyć Jafet – syn Noego, z portu w podróż miał wyruszyć biblijny Jonasz. Ze względu na jego strategiczne położenie o port wielokrotnie toczyły się walki. Jafę zdobywali m.in. Saladyn, król Ryszard Lwie Serce na czele krucjaty, władcy osmańscy i Napoleon Bonaparte. Dziś Jafa to pieczołowicie odnowiony zespół wąskich uliczek z dominującym głównym skwerem przy wieży zegarowej i stromą ścieżką prowadzącą w stronę portu.

Historia samego Tel Awiwu zaczyna się zaś w 1909 r., gdy grupa izraelskich imigrantów kupiła od rządzących wówczas Palestyną Turków kawałki pustynnych wydm. Trudno sobie dziś wyobrazić, że w miejscu dzisiejszego miasta jeszcze na początku XX wieku ciągnęły się nadmorskie wydmy. Dziś wzdłuż pięknych piaszczystych plaż stoją biurowce ze szkła i stali. Tel Awiw, leżący przecież na kontynencie azjatyckim, jest miastem na wskroś europejskim, a decydują o tym już choćby obyczaje, dalekie od surowości Jerozolimy. Wielu mieszkańców wybiera swobodny styl życia. Wyjątkiem jest chyba tylko szabat.

Żyd z Płońska

Najbardziej europejskie jest śródmieście, tzw. Białe Miasto, wzniesione w dużej częściej przez imigrantów z Europy Wschodniej, także z Polski. Najbardziej urzekają w tej części Tel Awiwu domy budowane w stylu Bauhaus, ale także te eklektyczne, przypominające kamienice i kamieniczki Pragi, Berlina czy Warszawy z okresu międzywojnia. Spacer po tej okolicy przynosi niezwykłe przeżycia. Zespół miejski Białego Miasta został umieszczony w 2003 r. na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO jako największe na świecie skupisko budynków modernistycznych.

Historia Tel Awiwu, określanego jako kosmopolityczna perła Bliskiego Wschodu, przyspieszała w ubiegłym wieku kilkakrotnie. Po raz pierwszy w latach 20., gdy podczas zamieszek arabskich setki Żydów przeniosły się na przedmieścia Jafy, a potem strajk arabskich dokerów zmusił Żydów do uruchomienia swojego portu. Wreszcie w 1950 r., gdy nowe miasto wchłonęło Jafę, i wcześniej, w 1948 r., gdy to właśnie tu David Ben Gurion – Żyd rodem z Płońska ogłosił Deklarację niepodległości Izraela. Tak jak kiedyś łatwo było tu usłyszeć język polski, teraz na każdym kroku słyszy się rosyjski. To na ogół żydowscy imigranci z lat 80. i 90., ich rodziny, rzadziej turyści.

Jerozolima i Tel Awiw

Choć stolicą proklamowaną przez Izrael jest Jerozolima, ONZ nie uznaje tego faktu, dlatego większość ambasad mieści się w Tel Awiwie. Co prawda nowy prezydent USA Donald Trump, tak jak jego poprzednicy, zapowiadał przeniesienie ambasady do Jerozolimy, ale decyzję zawiesił. Kto wie, czy kiedykolwiek to nastąpi.

Tel Awiw ma kilkanaście kilometrów plaż. Są bardzo szerokie i zadbane, o miękkim piasku. Są też plaże specjalne: dla ortodoksyjnych Żydów – Hof HaDatim – które oddzielone są murem i na które w zależności od dnia wchodzą jedynie mężczyźni lub kobiety; właściciele psów, jest też plaża dla wielbicieli siatkówki.

Tagi:
Izrael

Okno na świat

2018-12-05 11:05

Wojciech Dudkiewicz
Niedziela Ogólnopolska 49/2018, str. 55

Nieprzypadkowo Hajfa jest uważana za najbardziej pracowite miasto Izraela. Jego sercem są ogromny port i wielka dzielnica przemysłowa

Wojciech Dudkiewicz/Niedziela
Hajfa: okno na świat Izraela

Hajfa istnieje ponad 2 tys. lat, ale długo się nie rozwijała ze względu na bliskość Akki – znanej z dramatycznego końca Królestwa Jerozolimskiego. Punktem zwrotnym było osiedlenie się w mieście niemieckich ewangelików, przede wszystkim członków stowarzyszenia religijnego „Towarzystwo Świątyni” (Tempelgesellschaft), nazywanych templariuszami. W latach 60. XIX wieku utworzyli oni w Hajfie kolonię, przy której powstały elektrownia, fabryki i linia kolejowa łącząca miasto z Akką, Nazaretem i Tyberiadą. Był to kluczowy moment w historii miasta. Nie ostatni.

Górne i dolne

Sama Hajfa ma nieco ponad ćwierć miliona mieszkańców, ale z okolicznymi miejscowościami tworzy sporą, milionową aglomerację. W pierwszej chwili wydaje się ogromna i trudna do ogarnięcia. Z bliska łatwiej dostrzec, że składa się z dwóch, bardzo różnych, części: z dolnego miasta – rozciągającego się wzdłuż zatoki, nieco zaniedbanej, ale „klimatycznej” dzielnicy portowej z centrum handlowym, i górnego – zamożniejszego, bardziej uporządkowanego i ładniejszego, położonego na zboczach i grzbiecie masywu Karmelu. W górnej częściej mieszkają osoby zamożniejsze i z wyższych sfer, podczas gdy w dolnej – osoby gorzej sytuowane, ludność arabska, a także wielu imigrantów z dawnego Związku Sowieckiego. Także oni sprawiają, że miasto nie ma dziś wyłącznie żydowskiego oblicza. Co dziesiąty mieszkaniec Hajfy jest Arabem. Liczna jest też społeczność bahaitów, przybyłych tu z różnych krajów.

Największy port

Hajfa jest oknem na świat Izraela, działa tu największy port kraju. Zatoka Hajfy, w którym się znajduje, to jedyna naturalna przystań na kilkusetkilometrowym wybrzeżu palestyńskim od Egiptu, po Liban. Budowa portu rozpoczęła się w 1922 r. Umożliwiła rozwój Hajfy, która szybko stała się nowoczesnym miastem.

W porcie znajduje się baza marynarki wojennej, która ma zapewniać bezpieczeństwo szlakom żeglugowym Izraela. Są tu także główna baza szkoleniowa izraelskiej marynarki i duża stocznia.

W pobliżu portu rozlokowała się rafineria ropy naftowej. Dochodzi tu rurociąg z Ejlatu. Rafineria jest centrum izraelskiego przemysłu chemicznego. Liczne zakłady tego przemysłu są rozłożone wachlarzem wokół Hajfy. Większość zakładów skupiło się w strefie przemysłowej na północ od Hajfy, natomiast na południe od miasta znajduje się wielki przemysłowy park nowoczesnych międzynarodowych koncernów – park Matam.

Wizje Herzla

Znaczenie portu w Hajfie docenił Theodor Herzl, twórca ruchu syjonistycznego, który był tu w 1898 r. Wizję Izraela przedstawił m.in. w „Państwie Żydowskim”. Jerozolima miała się stać centrum duchowym przyszłego państwa żydowskiego, zaś Hajfa – centrum biznesowym i przemysłowym. Niewiele się pomylił.

W okresie międzywojennym, a potem po II wojnie światowej, a szczególnie po utworzeniu Izraela w 1948 r., Żydzi traktowali port jako bramę dla tysięcy imigrantów napływających do Palestyny. Na początku XX wieku absolutną większość mieszkańców stanowili Arabowie, z których 82 proc. wyznawało islam, a 12 proc. chrześcijaństwo. W 1946 r. Arabów i Żydów było mniej więcej po połowie.

Kolejny gwałtowny zwrot w historii Hajfy nastąpił podczas wojny o niepodległość Izraela. Po działaniach terrorystycznego żydowskiego Irgunu, na początku 1948 r. doszło do walk arabsko-żydowskich. Gdy do Hajfy wkroczyła brygada paramilitarnej żydowskiej Hagany, większość Arabów uciekła. Niewielu wróciło.

Religijna mozaika

Turyści w Hajfie się nie nudzą. Niedaleko dworca autobusowego znajdują się muzeum Nielegalnej Imigracji i Marynarki Wojennej oraz Narodowe Muzeum Morskie. W pobliżu są Grota Eliasza, gdzie miał się ukrywać prorok Eliasz przed królem Achabem, i dolna stacja kolejki linowej, którą można wjechać pod klasztor Karmelitów – Stella Maris oraz punkt obserwacyjny ze wspaniałym widokiem na zatokę Hajfy.

Wadi Nisnas, stara arabska część miasta – z wąskimi labiryntami uliczek i dużym targiem, na którym można znaleźć prawie każdą rzecz – znajduje się na południe od dzielnicy portowej. We wschodniej części miasta jest dzielnica Kababir, w której mieszkają Żydzi z Arabami Ahmadi, którzy przybyli w XIX wieku z Indii. Ta oryginalna społeczność jest częścią religijnej mozaiki miasta.

Ciekawostką Hajfy jest działające tu światowe centrum bahaizmu, religii wyznawanej przez ok. 4 mln ludzi na świecie. Ich wierzenia są oparte na naukach szyitów, a łączą w sobie elementy m.in. judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Ogrody bahaitów, otaczające ich świątynię, są jedną z największych, najczęściej odwiedzanych atrakcji Hajfy.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Panamska sesja zdjęciowa młodej pary Trzebini

2019-01-17 21:41

Joanna Adamik/archidiecezja krakowska

Łukasz Muzyka/archidiecezja krakowska

Dziś Martyna i Jakub z Trzebini, którzy wstąpili w związek małżeński podczas dni w diecezjach w ramach ŚDM w Panamie, otrzymali niezwykły prezent od mieszkańców Monagrillo goszczących pielgrzymów z archidiecezji krakowskiej. Para, która poznała się, zakochała podczas ŚDM w Krakowie a właśnie przypieczętowała swoją miłość ślubem, wpisała się na trwałe w historię panamskiego miasta. Ślub był nadzywczaj uroczysty a na weselu bawili się razem krakowscy młodzi pielgrzymi i mieszkańcy gościnnej miejscowości. Nazajutrz młode małżeństwo dostało w prezencie od mieszkańców sesję zdjęciową w tradycyjnych weselnych strojach panamskich. Udało nam się zrobić pierwsze fotografie, które prezentujemy.

Zobacz zdjęcia: Panamska sesja zdjęciowa młodej pary
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Koncert kolęd 2019 300x300 nowy termin

Papież do włoskich policjantów: dbajcie o korzenie cywilizacji

2019-01-17 20:48

vaticannews / Watykan (KAI)

Papież Franciszek spotkał się z przedstawicielami włoskiej policji, której funkcjonariusze pracują na placu św. Piotra oraz w okolicach Watykanu. Podziękował za codzienną służbę na rzecz Stolicy Apostolskiej oraz przybywających do Watykanu pielgrzymów.

Grzegorz Gałązka

Ojciec Święty nawiązał do niedawnych świąt Bożego Narodzenia. Przyjście Chrystusa objawia nam szczególną bliskość Boga w stosunku do człowieka oraz przeogromną miłość, jaką otacza ludzi. Ta obecność nadaje sens życiu oraz ożywia nadzieję, pomagając sięgać spojrzeniem poza codzienne trudności. Równocześnie pobudza do miłości, do tworzenia relacji w duchu braterstwa oraz miłosierdzia, szczególnie z osobami, które cierpią z powodu choroby, opuszczenia oraz marginalizacji. Ta postawa bliskości wobec ludzi jest charakterystyczna dla waszej pracy – podkreślił Ojciec Święty.

"Dziękuję za waszą cenną pracę związaną z nadzorem oraz utrzymaniem porządku wśród pielgrzymów i turystów, którzy ze wszystkich stron świata przybywają do Bazyliki św. Piotra. Mają przez to ułatwioną możliwość nawiedzenia tego miejsca. Wasza kompetencja i mądrość w reagowaniu na różne sytuacje, również te najtrudniejsze są powszechnie cenione. Za to również osobiście chciałbym wyrazić wam uznanie. Bardzo dziękuję za wasz profesjonalizm i waszą hojność! Zachęcam was – kontynuował Franciszek – do wytrwałości w tym oraz wypracowywania jeszcze lepszego stylu działania, aby przyjąć wszystkich z wielką cierpliwością i współczuciem, także w tych wszystkich chwilach, kiedy odczuwacie zmęczenie oraz ciężar trudnych sytuacji".

Papież wspomniał także o codziennej służbie funkcjonariuszy w dzień i w nocy na placu św. Piotra oraz innych przyległościach watykańskich. Wyraził podziw dla ich dyspozycyjności oraz ducha ofiarności. Podkreślił również skuteczną współpracę policji podczas swoich wizyt w parafiach oraz innych wspólnotach Rzymu oraz podczas podróży na terytorium Włoch.

Ojciec Święty poprosił także obecnych, aby starali się strzec korzeni kulturowych Rzymu i Włoch. Ponieważ, jak mówił dalej, cywilizacji tej grozi wykorzenienie. „A wiemy dobrze, że bez korzeni nie można wzrastać. Korzenie są źródłem tożsamości. Nasza tożsamość jest dzisiejsza, ale czerpie z korzeni i jako taka powinna być przekazywana następnym pokoleniom” – dodał Ojciec Święty.

Na zakończenie Franciszek polecił wszystkich macierzyńskiemu wstawiennictwu Maryi, życząc, aby towarzyszyła im w pracy oraz wspierała ich rodziny.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem