Reklama

Pierwszy taki Prymas

2017-04-11 10:22

Andrzej Tarwid, Łukasz Krzysztofka
Edycja warszawska 16/2017, str. 4-5

Ze zbiorów AAW
Kard. August Hlond rok 1946.

Komisja Teologiczna Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych pozytywnie zaopiniowała dekret ukazujący heroiczność cnót kard. Augusta Hlonda. To milowy krok przybliżający nas do beatyfikacji. Ale też dobry czas, aby przypomnieć o pierwszym prymasie Polski, który był jednocześnie metropolitą warszawskim

Niewielkie Rościnno w powiecie węgrowskim znane jest wiernym głównie z działającego tam prężnie Domu Rekolekcyjnego. To w tym budynku przed II wojną światową często przebywał kard. August Hlond, ówczesny metropolita gnieźnieńsko-poznański. Także z Rościnna Hierarcha wyruszył do Warszawy na ingres, o którym powiedział, iż to będzie „największe posłannictwo mego życia”.

Był 29 maja 1946 r. Droga do stolicy została zaplanowana na dwa dni i wiodła przez Kutno, Łowicz i Sochaczew. Przez setki lat trasa ta była tradycyjnym szlakiem prymasów Polski, którzy przyjeżdżali z Gniezna do Warszawy. Wraz z kard. Hlondem miało to się zmienić, bo Prymas Polski miał mieć swoją siedzibę w stolicy.

– Na początku marca 1946 r. Stolica Apostolska zawiesiła unię istniejącą od 1821 r. między archidiecezją gnieźnieńską i archidiecezją poznańską. I ustanowiła unię personalną łączącą najstarszą metropolię gnieźnieńską z najmłodszą metropolią warszawską – przypomina ks. dr Henryk Małecki, historyk warszawskiego Kościoła.

Reklama

Ingres w mieście ruin

30 maja 1946 r. punktualnie o godz. 17 auto z kard. Hlondem wjechało na pl. Zamkowy wypełniony duchowieństwem i mieszkańcami stolicy. Po krótkim powitaniu z abp. Antonim Szlagowskim, kard. Hlond poszedł pomodlić się do kościoła św. Anny. Następnie uformowany pochód przeszedł do kościoła seminaryjnego, który pełnił wówczas funkcję prokatedry.

Tradycyjne miejsce ingresów, czyli archikatedra św. Jana Chrzciciela, była kompletnie zniszczona. Podobnie jak cała Starówka. Zburzone lub bardzo poważnie uszkodzone były też pozostałe świątynie po lewej stronie Wisły i całe kwartały miasta.

– Do Was, moi ukochani Diecezjanie Metropolii Warszawskiej, zwracam się z wyrazem podziwu, żeście wśród najtragiczniejszych powikłań ostatnich lat na tym ośrodkowym szańcu polskości wytrwali w obronie polskiego życia i honoru oraz swobód wierzącej duszy narodu. Czerpiąc niepokorne energie z bogactwa darów złożonych w duszy polskiej, dowiedliście wśród lawiny ognia i walących się gmachów, że Warszawę tylko sercem można zdobyć – powiedział kard. Hlond.

Tytan pracy

Skala wyzwań, jaka czekała nowego Metropolitę, była przeogromna. Oprócz gigantycznych zniszczeń materialnych, w warszawskim Kościele brakowało kapłanów, których 20 proc. zginęło lub zostało zmordowanych w trakcie wojny. Tylko te fakty pokazują, że stolica potrzebowała nowego zorganizowania struktur kościelnych i nowych pomysłów duszpasterskich. A przecież 12 września 1945 r. komuniści zerwali konkordat, co również nie zapowiadało nic dobrego w przyszłych relacjach Państwo-Kościół, którego najważniejszym reprezentantem był Prymas Polski.

Paradoksalnie jednak to chyba zerwanie umowy międzynarodowej przesądziło, że to właśnie kard. Hlond został metropolitą warszawskim i gnieźnieńskim.

– On sam wcale o tę godność nie zabiegał. Co więcej, jednemu z biskupów powiedział, że wskazał innych kandydatów. Ale Stolica Apostolska w swoich decyzjach kieruje się zasadą, aby nominowana osoba była jak najbardziej odpowiednia na dany urząd. A wówczas taką osobą był bez wątpienia kard. Hlond – mówi „Niedzieli” ks. prof. Stanisław Wilk z KUL.

Kard. Hlond urodził się w 1881 r. W wieku 16 lat został przyjęty do Zgromadzenia św. Jana Bosko. Święcenia kapłańskie przyjął w 1905 r., był już wtedy doktorem teologii. Do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości ks. Hlond był m.in. kapelanem w schronisku w Krakowie, przełożonym salezjanów w Przemyślu i dyrektorem zakładów salezjańskich w Wiedniu, gdzie pełni też funkcję inspektora prowincji austriacko-węgiersko-niemieckiej. W 1922 r. został pierwszym administratorem apostolskim na Górnym Śląsku, a trzy lata później ordynariuszem diecezji katowickiej. Następnie zaś arcybiskupem gnieźnieńsko-poznańskim i prymasem Polski.

W zgodnej ocenie historyków od roku 1926 do 1939 r. nie było w dziejach polskiego Kościoła wydarzenia o większym znaczeniu, które w jakiś sposób nie wiązałoby się z postacią kard. Hlonda. Jak żaden z jego poprzedników na Stolicy św. Wojciecha, wycisnął niezatarte piętno na życiu duchowym całego narodu. Organizował z wielkim rozmachem zjazdy i kongresy w Polsce. Był reprezentantem papieża, jako delegat, w innych krajach. Wziął w opiekę wielomilionową emigrację polską. Gdziekolwiek się pojawiał, witały go tłumy wiernych.

Po wybuchu wojny przedstawiciele rządu przekonali kard. Hlonda do wyjazdu z kraju, aby „jego uwięzienie nie stało się kartą przetargową dla Niemców”. W latach 1939-45 był m.in. w Rzymie, a potem we Francji, gdzie nawet został aresztowany przez gestapo, któremu stanowczo odmówił współpracy. Do kraju wrócił 2 lipca 1945 r. ze specjalnym pełnomocnictwem papieża i zajął się administracją na Ziemiach Odzyskanych. – Kard. Hlond cieszył się dużym autorytetem wśród wiernych w kraju, ale był też znany i ceniony za granicą. Właśnie taka osoba stanęła na czele warszawskiego Kościoła – podsumowuje ks. dr Małecki. A ks. prof. Wilk dodaje: – Wszędzie, gdzie wcześniej posługiwał, wyróżniał się dużą energią i znakomitą organizacją w pracy. Co potwierdził także w stolicy.

Kuria w seminarium

Podobnie, jak katedra św. Jana Chrzciciela, w gruzach leżał też Dom Arcybiskupów Warszawskich przy ul. Miodowej oraz nuncjatura apostolska na Szucha. Pierwszą siedzibę Metropolity zorganizowano w budynku seminarium. Już dzień po ingresie odbyło się tam posiedzenie kapituły metropolitalnej. Niedługo potem kard. Hlond konsekrował dwóch biskupów dla archidiecezji warszawskiej – ks. Zygmunta Choromańskiego i ks. Wacława Majewskiego, którzy stali się jego najbliższymi współpracownikami.

Podczas Powstania Warszawskiego zostało zniszczonych 55 kościołów. Ich odbudowa stała się priorytetem Metropolity, podobnie jak pomoc materialna dla mieszkańców, zwłaszcza dla osieroconych dzieci. – Za czasów jego posługi w samej stolicy istniały 32 sierocińce prowadzone przez Caritas. Jedenaście kolejny działało poza Warszawą – mówi ks. dr Małecki i dodaje. – W sumie w tamtym czasie ok. 500 sierot i ok. 450 półsierot korzystało z pomocy Kościoła w powojennej Warszawie.

Do odbudowy świątyń kard. Hlond powołał Prymasowską Radę Odbudowy Kościołów Warszawy. – Konstrukcja tej rady była gruntownie przemyślana, miała ona np. kilka sekcji, które odpowiadały za poszczególne działania. Z kolei sam Kardynał pisał listy do Polaków za granicą oraz do metropolitów Paryża czy Londynu, aby wsparli odbudowę stołecznych kościołów – opowiada ks. prof. Wilk.

We wprowadzaniu nowych form duszpasterstwa pomogło powołanie przy Kurii Metropolitalnej Kolegium ds. Duszpasterskich oraz erygowanie nowych dekanatów: nowodworskiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego i rembertowskiego.

Stałą troską kard. Hlonda był rozwój duchowy wiernych. Hierarcha pisał listy duszpasterskie i odezwy do mieszkańców stolicy. Organizował też uroczystości religijne.

Do historii Warszawy przeszło słynne spotkanie z kobietami na Kamionku. Natomiast w wymiarze krajowym takim wydarzeniem był akt ofiarowania narodu Niepokalanemu Sercu Maryi, który 8 września 1946 r. zgromadził niemal milion wiernych na Jasnej Górze.

– Przez cały czas swojej posługi w stolicy odwiedzał też zwykłe parafie. W archiwach zachowało się ponad 40 relacji z takich wizytacji – mówi ks. prof. Wilk.

Nie trzeba rozpaczać

W październiku 1948 r. kard. Hlond miał operację wyrostka robaczkowego. Początkowo wydawało się, że operacja udała się. Niestety. Kilka dni później Metropolita ponownie trafił do szpitala. Miał pełną świadomość, że jego czas na ziemi dobiega końca.

Do s. Maksencji, pracującej w Sekretariacie Prymasa, powiedział: – Jutro w procesji będzie przyniesiony Pan Jezus, aby pokazać ludziom, że Arcybiskup jest zaopatrywany i aby się nie lękali przyjmować sakramentów św. Natomiast w swoich notatkach napisał: „W obliczu śmierci trzeba być radosnym. Wszystkich nas to czeka. Trzeba śmierć pogodnie przyjmować, ona jest drogą do lepszego życia. Jest drogą do wieczności...”. Kard. August Hlond umarł 22 października 1948 r. – Swemu najbliższemu otoczeniu, sekretarzom mówił: – Nie trzeba rozpaczać ani wątpić. Gdy przyjdzie zwycięstwo, będzie to zwycięstwo Najświętszej Maryi Dziewicy! I oddał swą maryjną duszę w dzień Matki Bożej Szczęśliwej Śmierci – tak po latach wspominał swojego poprzednika kard. Stefan Wyszyński.

Pogrzeb kard. Hlonda zgromadził takie tłumy, że trasę z prokatedry do katedry specjalnie przedłużono, aby jak najwięcej osób mogło pożegnać Metropolitę. – Kondukt nie poszedł więc prosto, lecz m.in. ulicami Miodową i Długą – mówi ks. prof. Wilk.

Kard. Hlond został pochowany w podziemiach archikatedry. W 2006 r. dokonano uroczystej translacji szczątków z podziemi archikatedry do kaplicy św. Jana Chrzciciela w lewej nawie świątyni.

Po marcowej decyzji Komisji Teologicznej w Watykanie do ogłoszenia kard. Augusta Hlonda błogosławionym potrzebny jest jeszcze cud za jego wstawiennictwem. W archikatedrze warszawskiej każdego 22. dnia miesiąca odprawiana jest Msza św. w intencji jego rychłej beatyfikacji. Potrzeba zatem jeszcze gorętszej modlitwy, aby Kościół zaliczył kard. Augusta Hlonda do grona błogosławionych.

Tagi:
Hlond

Wicepostulator procesu kard. Hlonda: nigdy nie wątpiliśmy w jego wielkość

2017-03-10 17:49

pb (KAI) / Warszawa / KAI

Komisja teologów Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych pozytywnie przyjęła Positio, czyli dokument ukazujący heroiczność cnót Sługi Bożego kard. Augusta Hlonda. Decyzję tę przyjęliśmy z wielką radością - powiedział KAI wicepostulator procesu beatyfikacyjnego kard. Hlonda, ks. Bogusław Kozioł TChr.

Archiwum

- Jako zgromadzenie nigdy nie wątpiliśmy w wielkość kard. Hlonda i jego cnotliwe życie czy wręcz heroiczność jego życia. Ale wymagało to potwierdzenia ze strony Kościoła. Tym bardziej, że czasem były podnoszone wątpliwości co do pewnych decyzji kard. Hlonda: jego wyjazdu z Polski w czasie II wojny światowej czy później przejęcia administracji duszpasterskiej Ziem Zachodnich. Ale, Bogu dzięki, komisja teologów pozytywnie ustosunkowała się do życia i cnót kard. Hlonda. Jest to wielkie wydarzenie, tym bardziej że czekaliśmy na rozpatrzenie Positio osiem lat - zaznaczył ks. Kozioł.

Ujawnił, że teologowie przyjęli Positio stosunkiem głosów 8 do 1, przy czym ten ostatni nie był głosem przeciwko, tylko wstrzymującym się. Za to promotor wiary, prał. Carmelo Pellegrino, który przewodniczył komisji oświadczył, że kard. Hlond to wielka postać w Kościele.

Sam proces beatyfikacyjny jeszcze się nie kończy. Następnym etapem będzie analiza Positio przez kardynałów i biskupów - członków Kongregacji, a ostatnim podpisanie przez papieża dekretu o heroiczności cnót kard. Hlonda. Do beatyfikacji potrzebne będzie jeszcze uznanie cudu za jego wstawiennictwem.

- Badaliśmy przypadek uzdrowienia polskiego emigranta w Niemczech, ale musieliśmy go odłożyć ad acta, bo brakowało kompletnej dokumentacji medycznej - przyznał ks. Kozioł. Dlatego „trzeba się w dalszym ciągu modlić o cud”, żeby mogło dojść do beatyfikacji kard. Hlonda.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Poczta Polska emituje znaczek z wizerunkiem Matki Bożej Nauczycielki Młodzieży

2018-02-23 13:39

abd, Poczta Polska / Warszawa (KAI)

Znaczek z wizerunkiem Matki Bożej Nauczycielki Młodzieży wprowadza Poczta Polska z okazji przypadającej w tym roku 75. rocznicy objawień maryjnych na warszawskich Siekierkach. Znaczek o nominale 2,60 zł będzie dostępny od soboty 24 lutego.


Znaczek pocztowy przedstawiający wizerunek Matki Bożej Nauczycielki Młodzieży zaprojektował Bożydar Grozdew, umieszczając na nim obraz Maryi czczonej pod tym wezwaniem, namalowany przez Marię Wollenberg-Kluzę. Artystka jest autorką dwóch wizerunków, na których przedstawiła pierwsze ukazanie się Maryi na Siekierkach oraz wspólne objawienie się Jezusa i Maryi. Obraz Matki Bożej został przez nią namalowany wg wizji z objawień Władysławy Papis zd. Fronczak z dn. 8 września 1943 r. Wizjonerka w następujący sposób opisała to wydarzenie:

"Zobaczyłam Matkę Najświętszą, ale jakże inaczej wyglądała. Miała około 40 lat. Na białą suknię miała narzucony królewski płaszcz koloru chabrowego obramowany złotym szlakiem, spięty złotą klamrą. Na ręku trzymała Dzieciątko w białej sukieneczce. Włosy miała kasztanowego koloru. Na głowie kopulastą koronę. Dzieciątko też miało koronę. Od całej postaci biła powaga i majestat. To była królowa. Patrzyła na nas z miłością, uśmiechała się".

Objawienia Najświętszej Marii Panny i Jezusa Chrystusa, których świadkiem była jako dziecko Władysława Fronczak od 3 maja 1943 r. do 15 września 1949 r. zapoczątkowały kult Matki Bożej na warszawskich Siekierkach. Od początku tych wydarzeń, mieszkańcy Warszawy gromadzili się w miejscu objawień na wspólną modlitwę.

W 1980 r. kard. Stefan Wyszyński powierzył opiekę nad miejscem objawień wraz z kaplicą zakonowi pijarów, których charyzmatem jest troska o wychowanie dzieci i młodzieży, zwłaszcza ubogich, w duchu mądrości i pobożności.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Kielczanie zwycięzcam X Mistrzostw Polski WSD i Zakonnych w Piłce Nożnej Halowej

2018-02-25 09:31

dziar / Kielce (KAI)

Zespół piłkarski kleryków z WSD w Kielcach obronił dzisiaj mistrzowski tytuł podczas X Mistrzostw Polski Wyższych Seminariów Duchownych i Zakonnych w Piłce Nożnej Halowej.

MR
Grali bez przeszkód...

Zmagania grających w piłkę kleryków trwały przez cały dzień w kieleckich halach sportowych, a poza rozgrywkami prowadzona była także zbiórka na potrzeby hospicjum i wsparcie kampanii Pola Nadziei. Zagrało 20 drużyn.Zespół z WSD w Kielcach okazał się najlepszy. Drugie miejsce zajęli klerycy warszawscy, trzeci – zespół klerycki z Łodzi, a czwarte – z Sandomierza.

Królem strzelców został Piotr Dudkiewicz (WSD Kielce). Za najlepszego zawodnika uznano Konrada Jasińskiego (WSD Warszawa), najlepszym bramkarzem okazał się Michał Kasprzyk (WSD Kielce).

W Kielcach podczas mistrzostw spotkały się i zagrały drużyny aż z 20 diecezji, m.in. z Białegostoku, Olsztyna, Warszawy, Siedlec, Drohiczyna, Tarnowa, Zamościa, Opola, Łodzi, Krakowa, Poznania, Sandomierza. Mistrzostwa rozpoczęła poranna Msza św. w Kościele Akademickim św. Jana Pawła II, pod przewodnictwem bp. Mariana Florczyka, z udziałem m.in. kapelanów sportu, księży towarzyszących zespołom i ks. Pawła Tambora – rektora WSD w Kielcach.

W homilii ks. Krzysztof Banasik, diecezjalny duszpasterz kultury zdrowotnej i sportu w Kielcach zwrócił uwagę na piękno sportu, na zasady fair play i zdrowej rywalizacji, podkreślał także związki sportu z kapłaństwem. – Życzę wam szlachetnego współzawodnictwa, umiejętności przeżywania zwycięstwa i porażki, ale cały czas chodzi o tę umiejętność i sprawność duchową (…), tak potrzebną w przygotowywaniu do bycia kapłanami – mówił. Podkreślił, że od przyszłych księży oczekuje się nie tyle dokonań sportowych, a przede wszystkim „sprawności duchowej”.

Faza eliminacyjna mistrzostw miała miejsce w Centrum Rehabilitacji i Sportu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego oraz w hali sportowej Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2. Wówczas wyłoniono najlepsze drużyny. Mecze finałowe rozgrywano w Centrum Rehabilitacji i Sportu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego. Tam także nastąpiło podsumowanie, wręczenie nagród i zakończenie turnieju.

- Atmosfera była wspaniała, miło jest grać u siebie i obronić tytuł mistrzowski, bardzo dzielnie wspierali nas i dopingowali bracia klerycy z kieleckiego seminarium i mieszkańcy miasta – komentuje kl. Damian Liwocha. Podczas Mistrzostw zbierane były środki niezbędne do funkcjonowania kieleckiego hospicjum, prowadzonego przez Caritas. Wkrótce datki zostaną zliczone. Klerycy promowali również ideę hospicyjną i zachęcali kibiców do bezinteresownej pomocy dla bliźniego w potrzebie.

Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli m.in.: abp Stanisław Gądecki, Przewodniczący KEP, biskup kielecki Jan Piotrowski, bp Marian Florczyk - Delegat KEP ds. sportu, Witold Bańka - minister sportu i turystyki, Adam Jarubas - Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, Agata Wojtyszek - Wojewoda Świętokrzyski.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem