Reklama

Aspekty

Miejsca szczególnej pamięci

Niedziela zielonogórsko-gorzowska 41/2014, str. 4-5

[ TEMATY ]

cmentarz

Motylek/pl/wikipedia.org

Cmentarz ewangelicki w Kożuchowie

Cmentarz ewangelicki w Kożuchowie

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Połowa października to okres, w którym zaczynamy porządkować mogiły naszych bliskich. Zbliża się uroczystość Wszystkich Świętych. W tym czasie staramy się zapalić lampkę na grobach, o których nikt nie pamięta. Podejmowane są różne akcje, których celem jest uporządkowanie cmentarzy lub ich części, na których już nie ma pochówków. Tradycyjnie zostaną zorganizowane zbiórki na ratowanie pomników szczególnie cennych lub ważnych dla naszej tożsamości.

Na terenie naszej diecezji jest wiele cmentarzy katolickich, ewangelickich, żydowskich, prawosławnych czy greckokatolickich. Zaraz po wojnie często nie zastanawialiśmy się nad tymi poniemieckimi. Dziś jest inaczej. Odnawiamy i porządkujemy te miejsca. Wszak szacunek względem zmarłych jest probierzem naszej kultury.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

W ostatnim okresie byłem na kilku nekropoliach. Czasami na tych najbardziej zapomnianych grobach ktoś zapalił lampion. Przychodzą także młodzi, którzy sprzątają alejki i porządkują pomniki.

Zapraszam na kilka lubuskich i dolnośląskich cmentarzy.

Cmentarz na Sokolej Górze w Łagowie

Łagów to jedno z najpiękniejszych miejsc naszej diecezji. Kiedyś należał do templariuszy, później do joannitów. Zanim życie rozwinęło się wokół łagowskiego zamku, ludzie żyli troszkę dalej na tzw. Sokolej Górze. Tu do dziś znajduje się stary zabytkowy cmentarz. Był to cmentarz ewangelicki. W tym miejscu pochówki odbywały się do końca II wojny światowej. Na Sokolej Górze można odnaleźć wiele ciekawych grobów z XVIII, XIX i XX wieku. Pomniki mają ciekawy wygląd: różne kształty drzew, ryty liści, kotwic. Wiele jest jeszcze zaniedbanych. Cmentarz jakby czekał na swoje odkrycie. Ale pośród zaniedbanych nagrobków jest jeden oczyszczony. Ktoś tu zachodzi i porządkuje grób dawnego mieszkańca...

Cmentarz świętokrzyski w Gorzowie

Ten cmentarz to prawdziwa historia. Choć od czasu uruchomienia cmentarza komunalnego na ul. Żwirowej nie odbywają się tutaj pogrzeby, to jednak do dzisiaj wielu mieszkańców Gorzowa przychodzi tu z modlitwą i sentymentem. Cmentarz ma ponad 150 lat i od samego początku był katolicki. Znajduje się za „czerwonym kościołem”.

Reklama

Za fundatora świętokrzyskiego cmentarza uważa się Klaudiusza Alkiewicza żyjącego w latach 1831 – 1908 i pochowanego na tym cmentarzu. Początkowo chowano tu mieszkańców miasta, katolików – Niemców oraz pracujących tu Polaków. Po wojnie na cmentarzu chowano nowych mieszkańców miasta. Znajduje się tu wiele ciekawych pomników, m.in. kilku powstańców wielkopolskich z 1918/19 r. osiadłych i zmarłych po wojnie w Gorzowie oraz ks. prał. Tadeusza Załuczkowskiego – ordynariusza gorzowskiego.

Choć obecnie na cmentarzu świętokrzyskim nie chowa się już zmarłych, to jednak ciągle coś się tu dzieje. Pomniki są odnawiane, a teren całego cmentarza jest zadbany. Lampiony palą się także na tych przedwojennych grobach.

Kirkut w Skwierzynie

Kirkut to żydowski cmentarz. Gdy jest użytkowany przez gminę żydowską, to nie znajdziemy tam kwiatów ani lampek. Kamienie są znakiem pamięci o zmarłych. Na tym skwierzyńskim jest inaczej. Ostatnich zmarłych pogrzebano tu w latach 30. XX wieku, kiedy to w mieście nie było już prawie Żydów. Cmentarz miał zniknąć z krajobrazu miasta. Cenniejszy kamień był wywożony na cele budowlane m.in. do Poznania i Szczecina. Czasami zdarzało się, że był dewastowany przez mieszkańców. Szczęśliwie jednak zachował się, a w 2002 r. udało się go uporządkować. Niestety rok później został zdewastowany i sprofanowany. Sprawców nie ustalono. Niektóre zniszczenia usunięto. Zaglądają tu czasem uczniowie, którzy porządkują nagrobki.

Głogowskie cmentarze

Ten najstarszy głogowski cmentarz musiał się znajdować przy kolegiacie. W okolicy, na Ostrowie Tumskim, znaleziono pozostałości grobów z ok. 1075 r. Następny cmentarz zlokalizowany został w pobliżu kościoła pw. św. Piotra na lewym brzegu Odry. Odkryto tam pochówki z XI wieku.

Reklama

W okresie średniowiecza cmentarze istniały przy każdym kościele: pw. św. Mikołaja, pw. Świętego Krzyża (klaryski), pw. św. Stanisława (franciszkanie) i pw. św. Piotra (dominikanie) oraz przy kolegiacie.

W XIV wieku powstał cmentarz z kaplicą cmentarną św. Jana. Później za Bramą Polską zorganizowano cmentarz i kościół pw. św. Barbary. Gdy z miasta robiono w XVII wieku twierdzę, cmentarze zniwelowano. Nowo wytyczone cmentarze były także często niszczone działaniami wojennymi. Przetrwały jednak aż do końca XIX wieku.

Na początku XX wieku ewangelicy założyli nowy cmentarz przy obecnej ul. Obrońców Pokoju, a katolicy przy ul. Legnickiej. Nowy katolicki cmentarz powstał na Brzostowie. Jednak w Głogowie zrobiono bardzo wiele, by upamiętnić dawnych mieszkańców miasta.

Cmentarz wojenny w Cybince

Mogił wojennych w naszej diecezji są tysiące. Tu podczas wojny forsowano Odrę. W Cybince są aż dwa wielkie cmentarze wojenne, na których pochowano blisko 5 tys. radzieckich żołnierzy z 33. Armii gen. Cwietajewa. Oficerowie spoczywają w centrum miasta, a zwykli żołnierze spoczywają poza jego granicami, przy ul. Białkowskiej.

Te dwa cmentarze powstały jeszcze w czasie działań wojennych. W Armii Czerwonej istniały specjalne oddziały zajmujące się organizowaniem pochówków. Od wojny istnieją w Cybince te dwie szczególne nekropolie. I choć dziś wiemy, że przyjście tych żołnierzy nie oznaczało wyzwolenia i niepodległości, to jednak ci ludzie tu zakończyli swoje życie. Kiedyś te cmentarze stały się łupem złodziei. Po cichu zrabowali z obu cybińskich nekropolii ponad 800 tablic, skradziono metalowe gwiazdy i niektóre płaskorzeźby. Dziś na oficerskich mogiłach są plastikowe zamienniki gwiazd. O tych mogiłach ktoś jednak pamięta. Szczególnie we wrześniu i w maju można tu spotkać mieszkańców.

Stare cmentarze w Kożuchowie

W Kożuchowie ewangelicy i katolicy mięli swoje odrębne cmentarze. Ewangelicki powstał w 1634 r. i należy dziś do głównych atrakcji miasta. Katolicy swój cmentarz założyli pomiędzy ulicami Kolorową i Spacerową.

Reklama

Dawna nekropolia katolicka została założona na skarpie biegnącej w kierunku dawnej fosy. Pierwsze pochówki miały tu miejsce zapewne na początku XIX wieku. Po wojnie na tym cmentarzu zaczęto chować nowoprzybyłych mieszkańców, aż do czasu uruchomienia nowego cmentarza komunalnego. Ten na ul. Kolorowej zaczął niszczeć. Obecnie w mieście słychać liczne głosy domagające się jego zagospodarowania i odnowienia. Tam ciągle ktoś przychodzi i modli się za zmarłych.

Ewangelicki w Ługach sprzątany przez prawosławnych

Po II wojnie światowej na Ziemie Zachodnie przymusowo przesiedlono bardzo wielu grekokatolików oraz prawosławnych. Są takie miejscowości, gdzie stanowią oni znaczny procent mieszkańców. Dla potrzeb swej liturgii zaadaptowali poewangelickie kościoły. Podobnie było w przypadku wsi Ługi k. Dobiegniewa. We wsi znajdował się stary zaniedbany cmentarz ewangelicki. Liczy sobie blisko 250 lat. Dzięki Fundacji Wspomagania Wsi, Zjednoczenia Łemków oraz Stowarzyszenia Miłośników Kultury Łemkowskiej zorganizowano akcję sprzątania tej nekropolii. W ramach akcji „Ostatni ślad” 25 uczniów i studentów w wieku od 16 do 22 lat wysprzątało ten poewangelicki cmentarz. W ten sposób udało się oczyścić połowę cmentarza, który był bardzo mocno zarośnięty. To kolejny piękny przykład pamięci o dawnych mieszkańcach.

Cmentarz komunalny w Pławiu

Ostatni cmentarz odwiedziłem dzięki podpowiedzi ks. Marka Zintary, proboszcza parafii pw. św. Elżbiety w Pławiu. To on powiedział mi o małym kwartale na miejscowym cmentarzu komunalnym, gdzie zebrano pomniki z dawnych cmentarzy. – Na naszym cmentarzu jest zrobiona specjalna kwatera, na której zachowane są pomniki osób zmarłych dawniej na tych ziemiach, a pochowanych wówczas przy kościołach w Dąbiu czy Ciemnicach. Robiąc specjalną kwaterę, stworzono przez to miejsce pamięci i spotkań byłych mieszkańców Pławia czy Gronowa. My, obecni mieszkańcy tej ziemi, staramy się nawiedzać to miejsce. Organizowane są tam nabożeństwa czy modlitwy ekumeniczne. Takie spotkanie robimy przynajmniej raz w roku. Nasza gmina współpracuje z sąsiadami zza Odry. Przyjeżdżają do nas dawni mieszkańcy ze swoim pastorem i wówczas szczególnie staramy się modlić za dawnych i obecnych mieszkańców naszej parafii. To nie jest tak, że tylko władze gminy pamiętają o tym miejscu. Także sami mieszkańcy zatrzymują się tam na modlitwę. Zawsze też znajdzie się jakaś lampka. Szczególnie na uroczystość Wszystkich Świętych – powiedział ks. Marek Zintara.

Reklama

Po chwili jeszcze dodał: – Rodzi się takie poczucie ciągłości historii. Uświadamiamy siebie bardzo mocno, że historia nie zaczęła się tutaj od nas, ale że był tu ktoś wcześniej. Że byli tu ludzie, którzy modlili się w naszych kościołach, pracowali tu i spoczęli na cmentarzach tej ziemi. My jesteśmy kolejnym ogniwem w tej historii. Mówi się zresztą, że wielkość danej kultury poznaje się po stosunku do przeszłości. Jeśli chcesz zobaczyć kulturę danej społeczności, udaj się na cmentarz.

I te słowa proboszcza z Pławia są zapewne najlepszym podsumowaniem tego wszystkiego, co dzieje się obecnie na dawnych cmentarzach zielonogórsko-gorzowskiej diecezji.

2014-10-09 08:51

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Testament Orląt

Niedziela rzeszowska 46/2018, str. I

[ TEMATY ]

cmentarz

Lwów

Orlęta Lwowskie

M. M. Osip-Pokrywka

Cmentarz Obrońców Lwowa

Cmentarz Obrońców Lwowa

W naszej listopadowej tradycji od pokoleń splatają się dwie nici pamięci – z jednej strony osobistej, rodzinnej, własnej, którą wyrażamy w zadumie i zaduszkowym wspomnieniu nad grobami swoich bliskich; z drugiej historycznej, wspólnotowej, narodowej, uosabianej w Narodowym Święcie Niepodległości. Nie sposób ich rozplątać i, szczerze mówiąc, nie można tego zrobić, by nie stracić z pola widzenia tej najprostszej prawdy, że dzieje narodu to indywidualne losy naszych matek i ojców, że nasi przodkowie, jak długa jest polska historia, własnym trudem i poświęceniem w pracy i w walce dali nam dziś wolną ziemię ojczystą, że od nas zależy, co zrobimy z ich dziedzictwem

W intencji obrońców Wiernego Miasta Lwowa, w setną rocznicę walk toczonych przez niezłomne Orlęta Lwowskie u zarania dziejów Drugiej Rzeczypospolitej, 18 listopada o godz. 11 w kościele Świętego Krzyża w Rzeszowie zostanie odprawiona uroczysta Msza św. To hołd i wyraz wdzięcznej pamięci wobec bohaterstwa kresowych żołnierzy, którzy przed stu laty własną krwią kładli pieczęć na ziemiach będących od stuleci polskimi, którzy wielkim głosem wołali na oczach powojennego świata – jak stwierdził marszałek Francji Ferdynand Foch – że Polska jest tutaj! Chociaż świętokrzyskie obchody rocznicowe bez wątpienia wpiszą się w krajobraz doniosłych wydarzeń z okazji jubileuszu polskiej niepodległości, to nie sposób nie zauważyć, nie poczuć tej osobistej refleksji, że nie ma już wśród nas tych, którzy Kresowiakami się urodzili, a Lwów i historię Kresów Południowo-Wschodnich nosili w swoim sercu. Wszak to oni: Anna Leszczyńska, ps. „Nula”, Aleksander Czubryński, ps. „Mały”, „Grześ”, Bolesław Opałek”, ps. „Żbik” – żołnierze Armii Krajowej, rodem z Durniakowiec, Sokala, Lwowa... ośmielę się napisać „baciarskie” dusze, bo wiem, że by się nie obrazili, a wręcz ucieszyli, przywieźli do Rzeszowa swoją miłość do Kresów i pamięć o bohaterach, którą jako członkowie Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich zawarli w napisie na tablicy kościoła Świętego Krzyża: „W 80. rocznicę Obrony Lwowa i Kresów Wschodnich, ku pamięci poległych Obrońców Miasta i Orląt Lwowskich, na wieczną chwałę Miasta Semper Fidelis przez sześć wieków związanego z dziejami i losami Polski”.

CZYTAJ DALEJ

"Ja jestem z Wami" - w diecezji gliwickiej trwa Kongres Eucharystyczny

2024-04-22 15:25

[ TEMATY ]

kard. Gerhard Müller

kongres eucharystyczny

Abp Adrian Galbas

Kard. Grzegorz Ryś

kardynał Ryś

Diecezja Gliwicka

Odnowie i pogłębieniu wiary oraz zrozumieniu centralnej roli Eucharystii w życiu człowieka wierzącego służy zwołany w diecezji gliwickiej przez bp. Sławomira Odera Kongres Eucharystyczny. Wydarzenie pod hasłem "Ja jestem z Wami" zainicjowane w Niedzielę Palmową potrwa do uroczystości Bożego Ciała 30 maja. Gośćmi poszczególnych spotkań skierowanych do wszystkich wiernych są m.in. abp Rino Fisichella, kard. Gerhard Müller, abp Adrian Galbas i kard. Grzegorz Ryś.

Zorganizowanie Kongresu Eucharystycznego zapowiedział w ub. roku podczas Mszy świętej Krzyżma biskup gliwicki Sławomir Oder a przygotowania do niego trwały od kilku miesięcy. Hierarcha podkreślił wtedy przekonanie, że wydarzenie to pomoże miejcowemu duchowieństwu i świeckim "umocnić naszą wiarę, odnowi radość spotkania z Chrystusem oraz będzie okazją do doświadczenia Jego bliskości, obecności - obecności Chrystusa, źródła prawdziwej radości człowieka, fundamentu nadziei, która nie może zawieść”.

CZYTAJ DALEJ

Bp Bronakowski o zakazie sprzedaży alkoholu na stacjach paliw: to ochrona młodego pokolenia Polaków

2024-04-23 13:30

[ TEMATY ]

bp Tadeusz Bronakowski

Karol Porwich/Niedziela

Alkoholik włącza mechanizmy obronne, nie dostrzegając problemu

Alkoholik włącza mechanizmy obronne, nie dostrzegając problemu

- Niwelowanie zagrożeń związanych z promocją i dostępnością alkoholu to przede wszystkim ochrona młodego pokolenia Polaków - zaznaczył bp Tadeusz Bronakowski w komentarzu dla Katolickiej Agencji Informacyjnej. Przewodniczący Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych wyraził tę opinię w odpowiedzi na propozycję wprowadzenia w Polsce zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach paliw. Obecnie Ministerstwo Zdrowia pracuje nad rozwiązaniami, które mają doprowadzić do zmniejszenia dostępności alkoholu.

Publikujemy pełną treść komentarza bp. Tadeusza Bronakowskiego - przewodniczącego Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych:

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję